Chinese president Xi maakt zich populair bij mondiale elite met warm pleidooi in Davos

Met een warm pleidooi voor mondialisering en een uitgesproken afkeer van protectionisme heeft de Chinese president Xi Jinping zich dinsdag populair gemaakt bij de mondiale elite van zakenlieden en politici, verzameld in het Zwitserse Davos.

De Chinese president Xi Jinping naast de Zwitserse minister van Verkeer, Doris Leuthard, vandaag in Davos. Beeld afp

Drie dagen voor het aantreden van de Amerikaanse president Trump in Washington, werd Xi de eerste Chinese president die het vermaarde World Economic Forum toesprak. Zonder de naam van zijn Amerikaanse collega ook maar een enkele keer te noemen, zette de Chinees zich duidelijk tegen hem af. Hij deed dat in welgekozen bewoordingen op de thema's die de Davos-deelnemers zoveel zorgen baren sinds de verkiezing van Trump: vrijhandel, klimaat en mondiale stabiliteit. Het leverde hem veel applaus op. Reflectie op de Chinese reputatie op die terreinen bleef achterwege.

'Een sterke boodschap van president Xi Jinping over de noodzaak van samenwerking, verzoening en stabiliteit. Van levensbelang in de wereld van vandaag', twitterde de Nederlandse Unilever-bestuursvoorzitter Paul Polman enthousiast na afloop. Zo mogelijk nog dieper onder de indruk was de organisator van het World Economic Forum, de Duitser Klaus Schwab. 'Uw speech brengt zonlicht in onze discussies', zo bedankte hij de Chinees. Ook hoopt hij dat Xi's 'Chinese Droom' een vervolg krijgt in een 'Mondiale Droom' van een 'open en eerlijke wereld, waarin alle mensen een beter en gezonder leven kunnen leiden'. Xi glimlachte instemmend. Hij had in zijn speech met verve getoond, waar de organisatie van 'Davos' behoefte aan had getuige het leidende thema van dit jaar: 'Verantwoord Leiderschap'. Van Trump moet dat maar worden afgewacht, maar de wereld kan op mij rekenen, zo luidde Xi's boodschap.

Mondialisering

Vaderlijk legde hij uit dat het geen pas geeft de mondialisering van alles maar de schuld te geven - een steek onder water naar Trump die het proces van mondiale economische integratie als nadelig voor de Amerikaanse economie heeft weggezet. Ook heeft de Amerikaan met handelsoorlogen tegen China en Mexico gedreigd. 'Natuurlijk creëert mondialisering nieuwe problemen, maar dat mag geen reden zijn het af te schrijven', zei Xi. In zijn ogen is er geen alternatief voor deze historisch bezien onomkeerbare trend, 'waar uiteindelijk alle landen van profiteren'. Daaraan had hij 'China in de eerste plaats' kunnen toevoegen, want de economie van zijn land is in hoge mate afhankelijk van de wereldhandel.

Als vrijhandelsridder hield de leider van de Chinese Communistische Partij zijn gehoor voor dat 'een handelsoorlog alleen verliezers kent' - een zinsnede die behalve als een constatering ook als een dreigement aan het adres van Trump valt op te vatten. Tijdens zijn verkiezingscampagne stelde Trump dat China met Amerikaanse importheffingen tot 45 procent te maken kan krijgen. Doet Trump dat dan is Xi bereid de VS terug te pakken, zo is het verdekte signaal. Beeldend omschreef de Chinese leider protectionisme als 'jezelf opsluiten in een donkere kamer. Het is er droog en warm, maar er komt geen frisse lucht en licht binnen.' Ook dat leverde hem applaus op. Enigszins ironisch was dat wel, want het in de zaal goed vertegenwoordigde westerse bedrijfsleven klaagt al jaren over het hardnekkige afschermen van grote delen van de economie door de Chinese leiders.

Klimaat

Een niet te missen kans voor het tonen van moreel leiderschap bood Trumps scepsis over het klimaatakkoord - en inderdaad, de Chinese president scoorde eenvoudig. Hij onderstreepte het belang van internationale samenwerking en merkte op dat 'Parijs' een zwaar bevochten verdrag was, waar 'alle ondertekenaars zich aan moeten houden'. Nog meer applaus. Vrijelijk mocht de Chinese president ook landen hekelen 'die hun eigen belangen najagen ten nadele van anderen'. De gedachten van de aanwezigen waren ongetwijfeld weer bij Trump - en niet bij de Aziatische buurlanden van China. Die vinden dat China juist dit te verwijten valt in de conflicten rond de Zuid-Chinese Zee. Maar van dit soort tegenspraak had Xi op zijn feestje in Davos geen last.

Meer lezen?

Nu het westerse leiderschap verzwakt is, krijgt Xi de kans de hoofdrol op te eisen op het wereldtoneel. Lees hier het artikel terug dat afgelopen zaterdag verscheen in Vonk.

Trump

Donald Trump is helemaal niet zo eng of gevaarlijk als Europeanen denken, je moet hem alleen maar wat beter leren kennen. Met die boodschap kwam de Amerikaanse zakenman en Trump-adviseur Anthony Scaramucci naar Davos. Met Harvard, Goldman Sachs en een carrière als ondernemer op zijn cv past deze 53-jarige Amerikaan perfect bij de Davos-crowd. Hij komt er dan ook al jaren, maar dinsdag trok hij tot zijn zichtbare genoegen meer aandacht dan de Obama-zwaargewichten, vice-president Joe Biden en minister John Kerry. Nee, Trump wil 'helemaal geen uiteenvallen van de EU' en als hij de Navo 'verouderd' noemt is dat niet een voorbode van afschaffing, maar van modernisatie. Trump zal de geschiedenis ingaan als een 'man van vrede', zo voorspelde de van zelfvertrouwen glimmende adviseur, ooit een fan van Obama. Diens opvolger Trump zal het offensieve optreden van Scaramucci met plezier hebben gevolgd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden