Chinese nieren mogelijk van voor of na executie

Chinese ziekenhuizen bieden via internet goedkoop niertransplantaties aan. De herkomst van de nieren is duister, waarschuwt de Nierpatiëntenvereniging...

Van onze verslaggeefster Margreet Vermeulen

‘Eigenlijk vond ik het best eng om me in China te laten opereren. Maar dat ebde weg toen ik het Tianjin-ziekenhuis zag met al zijn moderne apparatuur en toen ik kennismaakte met de dokters. Dank jullie wel voor alles.’

Zo maar een bedankbriefje op de site van Bek-Transplant.com van een Japanse vrouw die in China een donornier kreeg. Bek-Transplant is een samenwerkingsverband van vijf Chinese ziekenhuizen met veel ervaring in orgaantransplantaties. Op de site prijken moderne ziekenhuizen, en het team ervaren chirurgen boezemt op slag vertrouwen in. Ze spreken doorgaans Engels en volgden een deel van hun opleiding in Europa of de VS.

Het China International Transplantation Network verzekert de buitenlandse bezoekers van hun site dat de Chinese gezondheidszorg ‘misschien wat achterblijft bij die in de ontwikkelde wereld’, maar dat de Chinezen tot de wereldtop behoren als het om orgaantransplantatie gaat. Sinds de eerste succesvolle niertransplantatie in 1961 heeft China inmiddels talloze operaties uitgevoerd. De schattingen lopen uiteen van 36 duizend tot 60 duizend. Alleen al in Shanghai zijn vijf ziekenhuizen die niertransplantaties verrichten – allemaal ook bij buitenlanders. Het succespercentage ligt op 90,5 procent tot drie jaar na de ingreep.

Volgens de site en.zoukiishoku.com komen jaarlijks duizend buitenlanders naar China voor een niertransplantatie. Het zijn tot nu toe vooral Japanners. Maar de vraag uit het Westen groeit. In de VS wachten 50 duizend patiënten op een nier. In Europa zijn dat er 45 duizend. ‘Wij zien uw aanmelding graag tegemoet’, aldus de website.

Op de vraag waar de organen vandaan komen schrijft Bek-Transplant zonder omhaal: van gevangenen die in China geëxecuteerd zijn. Het China International Transplantation Network is minder expliciet. De site meldt dat de talrijke orgaantransplantaties in China te danken zijn aan de inspanning van onder meer politie, justitie en het ministerie van Volksgezondheid. ‘Dit is uniek in de wereld.’

De Chinese regering ontkende altijd dat organen worden weggenomen bij ter dood veroordeelden na de executie, tot vorige maand. Toen beloofde de Chinese onderminister van Volksgezondheid de gedetineerden en hun familie voortaan inspraak te geven in de orgaandonatie. China wil hiermee zijn imago op dit terrein oppoetsen.

Hoe de organen precies worden ‘geoogst’ is onduidelijk. Sinds eind jaren ’90 voert China executies uit met een dodelijke injectie. Zo blijven de organen geschikt voor transplantatie.

‘Walgelijk’, vindt de Nierpatiënten Vereniging Nederland de praktijk om organen van ter dood veroordeelden te verkopen aan buitenlanders. Die betalen ongeveer tien keer zo veel voor een orgaantransplanatie als een Chinees. Dat een individuele patiënt, met de dood voor ogen , bezwijkt voor een ‘koopnier’, vindt de vereniging niet onbegrijpelijk, maar ze wil de waarschuwing laten uitgaan dat het hier gaat om organen van ter dood veroordeelden - of kán gaan, want curieus genoeg prijst het Chinese International Transplantation Network zichzelf aan als leverancier van gezonde ‘levende’ nieren. Dat wil zeggen: nieren van levende en niet hersendode donoren. De transplantatie van een ‘levende’ nier is doorgaans succesvoller dan die van een dode donor.

Waar die levende nieren vandaan komen is niet duidelijk. Vrijwillige orgaandonatie is in China strikt geregeld vanwege de Taoïstische overtuiging dat het lichaam het hiernamaals heel moet bereiken.

Of de Japanners die inmiddels met een Chinese nier rondlopen dat allemaal beseffen, is de vraag. In een bedankmail schrijft een van hen: ‘Maar het dankbaarst ben ik de donor die zijn nier aan mij heeft afgestaan.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden