nieuws tragedie essex

Chinese ambassade kan nog niet bevestigen dat containerdoden uit China kwamen

De 39 doden die dinsdagnacht in een afgesloten koelcontainer werden gevonden in het Londense havengebied, hadden de Chinese nationaliteit. Het gaat om 31 mannen en 8 vrouwen. Dat heeft de Britse politie donderdag gemeld. De container kwam uit het Belgische Zeebrugge.

De politie verplaatst de vrachtwagen waarin de 39 lichamen werden gevonden. Beeld EPA

De Chinese ambassade in Londen sprak de politie donderdagavond tegen. De ambassade meldde in een verklaring op de website dat de Britse politie niet kan bevestigen dat de doden de Chinese nationaliteit hebben. 

De onthulling van de politie dat het gaat om Chinezen, waarschijnlijk afkomstig uit het zuidoosten van het land, roept herinneringen op aan een soortgelijke ramp in 2000. Toen werd in de haven van Dover een zeecontainer met 58 dode Chinese migranten aangetroffen, gestorven door koolstofmonoxidevergiftiging. Een Rotterdamse chauffeur kreeg 14 jaar cel opgelegd. Hij zit inmiddels weer achter het stuur.

In Essex ondervraagt de politie nog steeds de 25-jarige chauffeur Mo Robinson, die de lichamen ontdekte toen hij de container opende om documenten te pakken. Hij alarmeerde meteen de hulpdiensten. Grote vraag is of deze Noord-Ier wist wat er in de container zat. Hij had deze kort daarvoor met zijn truck, bijgenaamd The Polar Express, opgepikt. 

De Noord-Ierse politie heeft in het grensgebied met Ierland huiszoekingen verricht in Robinsons woning en die van zijn ouders. Tegenover de Britse media hebben vrienden van de chauffeur verklaard dat het niet voor te stellen is dat deze zelfstandige ondernemer op de hoogte was van de aard van de lading. Zijn ouders zijn naar Londen gevlogen om hun zoon bij te staan.

Bulgaarse havenstad

Vaststaat dat een Ierse vrouw deze container twee jaar geleden had geregistreerd in Varna. Deze Bulgaarse havenstad staat bekend om smokkelactiviteiten van vooral tabak en alcohol. Britse media wisten te melden dat daar onder meer Ierse bendes bij betrokken zijn. De koelcontainer met de migranten kwam uit Zeebrugge en arriveerde in de nacht van dinsdag op woensdag in Purfleet.

Drie jaar geleden had de National Crime Agency de regering al gewaarschuwd dat dit stadje in de Theems-delta populair geworden is bij mensenhandelaren, nu Dover zeer goed beveiligd is. In 2014 werden nabij Purfleet 35 Afghaanse Sikhs uit een container bevrijd waarin ze 18 uur hadden gezeten. Een van hen was tijdens de reis gestorven. Het is onbekend wat de betrokken ministers met de waarschuwing hebben gedaan.

Onderzocht wordt nog hoe de woensdag gevonden migranten zijn gestorven, door zuurstofgebrek of bevriezing. Ook is het de vraag of ze slachtoffer waren van mensensmokkel of - handel. Zouden ze na aankomst in Londen worden vrijgelaten, of gaat het om moderne slavernij en zouden ze ergens te werk worden gesteld? 

Het drama in de Britse vissersplaats Morecambe ligt nog vers in het geheugen. In 2004 kwamen daar 23 Chinese illegale migranten om toen ze bij het kokkelvissen door het tij werden verrast. Ze bleken gewerkt te hebben onder onmenselijke omstandigheden.

Netwerken

In de nasleep van het drama in Dover, in 2000, legde justitie een wereld bloot van georganiseerde Chinese criminele netwerken die illegale migranten in groten getale vanuit China naar Europa smokkelden. Het vervoer van de migranten werd volgens het OM gecoördineerd door een Chinese smokkelbende die vanuit Nederland opereerde. Jingping C., alias Zuster P., een toen 37-jarige Chinese inwoner van Rotterdam, had de ‘absolute alleenheerschappij’ over de smokkel van Chinese migranten naar Europa, betoogde justitie in 2003 tijdens een rechtszaak tegen haar. 

Het beeld van een sterk georganiseerde Chinese ‘slangenkoppenmaffia’ die de ene naar de andere container vol mensen naar Europa smokkelt, is volgens experts achterhaald. In de nasleep van de Doverzaak hebben de autoriteiten zich op deze netwerken gestort en hebben migranten andere manieren gezocht om naar Europa te komen. Ook van een Chinese ‘kingpin’, die als een spin in het web alle smokkel coördineert, is allang geen sprake meer, voor zover bekend  en zeker niet meer vanuit Rotterdam.

Uitzondering

‘Ik heb de afgelopen tien jaar geen enkel dossier gezien over mensensmokkel door Chinese bendes in Nederland’, zegt Melvin Soudijn,  een onderzoeker bij de Nationale Politie. Hij deed promotieonderzoek naar Chinese mensensmokkel in de periode tot 2005 en is het onderwerp sindsdien blijven volgen. ‘Ook in de rest van Europa is dat sterk afgenomen. Chinese migranten komen wel, maar gebruiken methoden die vergelijkbaar zijn met die van Syrische vluchtelingen: iemand kent iemand, betaalt een chauffeur, regelt vervoer. Of ze regelen bijvoorbeeld een studentenvisum en blijven dan achter.’

De dood van 39 migranten in een koelcontainer in Essex is mogelijk een tragische uitzondering, zegt Conny Rijken, hoogleraar gespecialiseerd in mensenhandel aan de Tilburg Universiteit. ‘Dat er op grote schaal mensen worden gesmokkeld op deze manier lijdt geen twijfel, maar ik denk niet dat daar uitzonderlijk veel Chinezen tussen zitten. Het lijkt een geval van pech, met een helaas fatale afloop.’

Britse forensisch onderzoekers aan het werk bij de vrachtwagen, die 39 dode lichamen bevatte. Beeld AFP

Engelse politie vindt 39 doden in vrachtwagen – man gearresteerd op verdenking van moord

In het Britse plaatsje Grays, dertig kilometer van Londen, is woensdagochtend vroeg een vrachtwagen aangetroffen met 39 dode migranten in een afgesloten koelcontainer, afkomstig uit Zeebrugge.

Tragedie in Essex laat zien hoe groot het probleem van mensensmokkel is

Vaak zijn slachtoffers van mensenhandel zich pas bewust van hun precaire positie als het al te laat is, vertelt een voormalig topman van de Britse politie. ‘Dagelijks worden boten, auto’s en vrachtwagens met gesmokkelde mensen tegengehouden. Dit gebeurt bijna allemaal aan de oostkust. Ze komen binnen via Calais, België en Nederland.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden