Chinese afrekening met factie eist nieuw slachtoffer

AMSTERDAM - Ji Wenlin, een van de hoogste partijfunctionarissen op het Zuidchinese eiland Hainan, is zijn hoge post als vice- gouverneur kwijt geraakt vanwege beschuldigingen van corruptie. Hem worden 'serieuze inbreuken op de partijdiscipline en de wet' in de schoenen geschoven. Daarmee is hij het recentste slachtoffer in de grootscheepse anti-corruptiecampagne van president Xi Jinping.

De val van Ji vormt aanvullend bewijs dat niet alleen 'vliegen', maar ook 'tijgers' slachtoffer kunnen worden van de campagne. Welke misstappen hem precies worden verweten, is onduidelijk. Het lijkt er vooral op dat zijn verleden hem heeft ingehaald. Daarin was hij een protegé van de gepensioneerde 'veiligheidstsaar' Zhou Yongkang, tot dusver de allerhoogste partijfunctionaris die door Xi op de korrel is genomen. Tot 2012 was Zhou lid van het toporgaan van de Chinese Communistische Partij (CCP), het zevenkoppige 'staande comité' dat de werkelijke macht in het land uitoefent. Volgens diverse bronnen is hij onder huisarrest geplaatst.

Het heeft er alle schijn van dat het gehele netwerk dat Zhou in zijn lange loopbaan heeft opgebouwd, wordt onttakeld. Xi's campagne die officieel de strijd tegen de corruptie als oogmerk heeft, lijkt zo ook een ander oogmerk te dienen: die van een afrekening met politieke tegenstanders. In de Chinese geschiedenis met zijn lange traditie van corruptie en de strijd ertegen is dat wel vaker voorgevallen.

Diverse politieke vrienden van Zhou hebben in het voorbije jaar het vertrouwen van de hoogste leiders verloren. Onder hen bevinden zich de voormalige onderminister van publieke veiligheid, Li Dongsheng, en de hoogste toezichthouder op staatsondernemingen, Jian Jiemin. De nu ten val gebrachte Ji behoort tot dezelfde coterie van vrienden van Zhou. Diens voornaamste bondgenoot was Bo Xilai, de toppoliticus die vorig jaar augustus tot levenslang werd veroordeeld en zijn bezittingen afgepakt zag. Bo gold als een mogelijke rivaal van president Xi Jinping voor het presidentschap. Diens val, eveneens vanwege corruptie, staat aan het begin van een lange keten aan afrekeningen in de hoogste politieke kringen.

De duiding daarvan is niet eenvoudig. Volgens sommige waarnemers gaat het puur om een machtsstrijd tussen facties binnen de CCP, volgens anderen spelen ook ideologische motieven een rol. De neo-maoïstische campagne waarmee Bo Xilai zijn populariteit in zijn thuisstad Chongqing op wist te stuwen, zou ergernis hebben gewekt bij andere leiders.

Zeker is dat de anti-corruptiecampagne leidt tot grote onzekerheid binnen diverse clans. Onder hen is de neiging groot zich in te dekken door een buitenlands paspoort aan te schaffen. Dat het hierbij om grote aantallen gaat, bleek toen Canada onlangs een regeling introk die het voor investeerders vrij eenvoudig maakte om een permanente verblijfsvergunning te verkrijgen. De intrekking had tot gevolg dat maar liefst 46 duizend Chinese miljonairs moesten worden teleurgesteld.

Veelzeggend was ook dat 67 duizend vasteland-Chinezen in voorgaande jaren met succes een beroep op de regeling hadden gedaan. Ook andere westerse landen met laagdrempelige regelingen voor de verkrijging van paspoorten merken de grote Chinese interesse daarvoor.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden