NieuwsConflict China-India

Chinees-Indiaas grensconflict: een middeleeuws soort oorlogsvoering

De confrontatie tussen China en India, met als inzet een betwist grensgebied, wordt steeds wreder. Diplomaten zullen alle zeilen moeten bijzetten om de gespannen vrede in het grensgebied te laten terugkeren. 

Een beeltenis van de Chinese president Xi Jinping wordt door Indiase activisten in de brand gestoken. Beeld AFP

Het is een middeleeuws soort oorlogsvoering, daar op de onherbergzame sneeuwvlaktes van de Himalaya waar Chinese en Indiase militairen elkaar de hersens inslaan met stenen en met prikkeldraad omwikkelde knuppels. Niet dat ze geen geweren hebben: die staan in de achterhoede naast de rest van de  geavanceerde artillerie, maar schietend materieel mag niet binnen twee kilometer van de betwiste grens worden ingezet. Dat hebben India en China in 1996 al afgesproken om hun licht ontvlambare grensconflict beheersbaar te houden. 

Primitieve wapens zijn echter ook dodelijk. Maandag vielen er voor het eerst sinds 1975 doden aan de Line of Actual Control (LAC), de scheidslijn die bij gebrek aan overeenstemming over een grens de twee landen scheidt. Sinds begin mei Chinese en Indiase troepen zich drie verschillende plaatsen aan de LAC posteerden, zijn er vechtpartijen. 

Bevroren woestenij

Het Chinese Volksbevrijdingsleger zou zo’n zestig vierkante kilometer land hebben ingenomen. Plaatselijke commandanten verminderden de spanningen door te onderhandelen over een stapje terug, geen overbodige luxe als vijandige legers op slechts honderd meter van elkaar in de bevroren woestenij kamperen.

Uitgerekend zo’n bespreking eindigde in een dodelijk gevecht. Volgens onbevestigde berichten op de BBC-radio zouden driehonderd Chinezen zich op een vijftigtal Indiase soldaten hebben gestort. Al vechtend met vuisten, stenen en met ijzerwaren versterkte staven zouden kluwens mannen in een ijskoude rivier zijn gestort.

Zoals gebruikelijk zwijgt Beijing over het aantal doden aan Chinese zijde, al stelt India dat er mogelijk veertig Chinezen gesneuveld zijn. India heeft zijn dodental bijgesteld naar twintig, nadat na de eerste drie doden nog eens zeventien ernstig gewonde soldaten bezweken in de vrieskou op 4.000 meter hoogte.

Indiase soldaten bij het betwiste grensgebied. Beeld AFP

‘Ernstige tekortkomingen’

De nationalistische tabloid Global Times kon het niet laten te sneren over ‘de ernstige tekortkomingen van het Indiase leger, dat niet in staat is eerste hulp aan gewonden te verlenen’, maar meer serieuze Chinese staatsmedia en legerkranten bleven summier over de confrontatie. De Indiase premier Narendra Modi was  terughoudend in zijn eerste reactie woensdag. ‘India wil vrede maar is in staat een passend antwoord te geven,’ aldus Modi, die vrijdag vergadert met alle politieke partijen over de kwestie.

De kemphanen beheersen zich omdat Beijing en New Delhi weten dat dit geschil de potentie heeft voor oorlog tussen twee kernmachten. China claimt 90.000 vierkante kilometer land in het noordoosten van India, terwijl India aansprak maakt op 38.000 vierkante kilometer die China als zijn grondgebied beschouwt.

Vooral Modi ligt in een oncomfortabele spagaat. Hij heeft al grensconflicten met Nepal en Pakistan, en tegen het beter uitgeruste Chinese leger kan hij niet op. Ook op andere fronten zit Modi met China in zijn maag. De Volksrepubliek is niet meer dat geïsoleerde, in zichzelf gekeerde land waar India in de jaren zestig van de vorige eeuw een grensoorlog van verloor: tegenwoordig komt India China overal tegen. In plaats van de roerige politieke relatie te stabiliseren zijn economische belangen juist oorzaak van extra wrevel. 

Chinese tech-bedrijven – in de gedaante van investeerders of regelrechte concurrenten – zijn zeer actief in India, terwijl Indiase bedrijven minder gemakkelijk toegang krijgen tot de Chinese markt. Vandaar dat India in april al maatregelen nam om meer toezicht op Chinese investeringen te houden.

Chinese invloedssferen

Ook in de regio voelt India zich ingesloten door oude en nieuwe Chinese invloedssferen. India’s doodsvijand Pakistan heeft een sinds jaar en dag ijzersterke alliantie met Beijing, die gestalte krijgt in zoveel economische en militaire samenwerking dat Beijing overal zit in Pakistan, van diepzeehavens tot gevoelige grensgebieden. New Delhi kan echter ook niet meer rekenen op bevriende landen als Nepal en Sri Lanka, die zich de afgelopen jaren door grote Chinese investeringen steeds meer op Beijing zijn gaan richten.

Modi kan het zich niet veroorloven dit incident zomaar over zijn kant te laten gaan en datzelfde geldt voor zijn Chinese collega Xi Jinping. Beide mannen voeren een fel nationalistische agenda waarbij elke meter verloren grensgebied de binnenlandse gemoederen tot het kookpunt verhit: een zachte opstelling is in dat geval een groot binnenlands politiek risico. 

Neem daarbij de extra stress van de corona-crisis en de omstandigheden zijn verre van ideaal voor een snel herstel van de status quo. Diplomaten zullen alle zeilen moeten bijzetten om de gespannen vrede in het grensgebied te laten terugkeren. Al laten Beijing en New Delhi de deur naar de-escalatie nadrukkelijk op een kiertje staan, een stapje terug doen ze voorlopig geen van beiden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden