China zou nieuwe kernreactoren eeuwenlang kunnen voeden

Amsterdam - Wat in het Westen nooit goed van de grond is gekomen, lijkt China nu wel te zijn gelukt: de productie en het hergebruik van nucleaire brandstoffen. Daarmee zou China geen vijftig, maar drieduizend jaar vooruit kunnen met zijn voorraad uranium voor kernenergie.


De Chinese staatstelevisie meldde maandag een 'doorbraak' in de nucleaire sector. Door een efficiënter gebruik van uranium zou het zijn geplande nieuwe kernreactoren eeuwenlang kunnen voeden. China heeft nu twaalf kerncentrales, maar wil dat voor 2020 uitbreiden tot veertig en misschien tachtig.


Volgens deskundigen duidt de 'doorbraak' op de ingebruikname van een zogeheten snelle-kweekreactor die de onsplijtbare variant van uranium omzet in plutonium, dat wel te gebruiken is als brandstof in kerncentrales. Dit plutonium wordt daarna via 'opwerking' uit de gebruikte splijtstofstaven gehaald, om vervolgens in andere reactoren te worden verbrand.


In Europa en andere westerse landen is deze route wel uitgeprobeerd, maar steeds doodgelopen; ze bleek economisch en maatschappelijk onhaalbaar. In Frankrijk zijn de snelle-kweekreactoren Phénix en Superphénix gebouwd, maar is de opwerking en het hergebruik van plutonium nooit van de grond gekomen. In Engeland werd de kweekreactor in Dounreay in 1993 stilgelegd na problemen in het koelcircuit. In Duitsland, net over de grens met Nederland, is de beoogde snelle-kweekreactor bij Kalkar in 1995 omgetoverd tot pretpark.


Volgens Jan Leen Kloosterman, nucleair deskundige bij de TU Delft, gaat het in het Chinese geval om een proefreactor van 60 megawatt in de buurt van Peking.


De centrale, gebouwd met hulp van Russische en Franse expertise, draait 'stationair' sinds de zomer van afgelopen jaar. 'Dat ze die draaiend hebben, was een eerste mijlpaal. Maar dat ze beweren dat ze ook een opwerkingsfabriek voor het plutonium hebben, is wat mij betreft wel een verrassing.'


De opwerkingsinstallatie, fabriek nummer 404 van de China National Nuclear Corporation, zou volgens persbureau Reuters staan in de Gobi woestijn, in de provincie Gansu.


In normale kernreactoren wordt alleen de splijtbare variant van uranium, U-235, gebruikt. Dat maakt echter minder dan een procent uit van natuurlijk uraniumerts. Door de niet-splijtbare variant (U-238) eerst met een neutron te beschieten, ontstaat plutonium, dat wel weer splijtbaar is.


Deze route is duurder en ingewikkelder dan de conventionele route naar kernenergie. Daarnaast is plutonium makkelijker te gebruiken in kernbommen, reden waarom met name tegen Kalkar veel protest is geweest.


Volgens Ronald Schram van nucleair onderzoeksinstituut NRG in Petten, die in 2007 in de Chinese kweekreactor-in aanbouw heeft bezocht, zit Europa ondertussen ook niet stil. In de zogeheten vierde-generatie kernreactoren wordt ook geprobeerd via de plutoniumroute meer uranium te gebruiken. Deze nieuwe generatie reactoren zou veiliger zijn dan de Chinese variant.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden