China ziet `herenigd Korea¿

Voor het eerst in decennia komt de ontevredenheid van Peking over bondgenoot Noord-Korea naar buiten. Pyongyang is 'verwend'.

WASHINGTON China zou zich in de toekomst kunnen vinden in een herenigd Korea onder leiding van Seoul. Ook omschrijft een Chinese onderminister Pyongyang als een 'verwend kind' en noemt een ambassadeur het Noord-Koreaanse nucleaire programma zelfs 'een bedreiging voor de veiligheid in de wereld'. Het is voor het eerst in decennia dat de groeiende Chinese ontevredenheid en het ongeduld met bondgenoot Noord-Korea naar buiten komt.


Amerikaanse en Zuid-Koreaanse functionarissen onderzochten begin dit jaar, in het geheim, wat er zou gebeuren als Noord-Korea, dat geleid wordt door een van 's werelds wreedste familiedynastieën en kampt met een economische en leiderschapscrisis, in elkaar zou storten.


Tijdens een lunch eind februari met de Amerikaanse ambassadeur Kathleen Stephens, zei een hoge Zuid-Koreaanse diplomaat dat de ineenstorting van Pyongyang 'twee tot drie jaar' na de dood van de zieke Noord-Koreaanse leider Kim Jong-il zou plaatsvinden. Een nieuwe, jongere generatie Chinese leiders, voorspelde onderminister van Buitenlandse Zaken Chun Yung-woo, 'zou vrede kunnen hebben met een herenigd Korea gecontroleerd door Seoul en verankerd in een alliantie met de VS', zo meldde Stephens aan Washington.


Chun, die nu nationale veiligheidsadviseur is, zou dit hebben gehoord van twee hoge Chinese functionarissen. China, de machtige bondgenoot die Noord-Korea in leven houdt met voedsel en brandstof, zou echter wel tegemoet moeten worden gekomen als Seoul voor het eerst sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog het hele schiereiland zou beheersen.


Zuid-Korea bereidde zich daarom alvast voor om Chinese bedrijven te verzekeren dat ze commerciële mogelijkheden zouden krijgen in het mineraalrijke noordelijk deel van een herenigd Korea. China zou, zo wordt duidelijk uit de documenten, elke militaire aanwezigheid van de VS ten noorden van de gedemilitariseerde zone 'niet verwelkomen'.


De stapels diplomatieke berichten gaan tot februari, vlak voordat Noord-Korea een serie militaire acties begon. Een maand na de lunch van Stephens lanceerde het Noorden een torpedoaanval op het Zuid-Koreaanse oorlogsschip Cheonan waarbij 46 doden vielen. Drie weken geleden onthulde Pyongyang het bestaan van een nieuwe verrijkingsfabriek voor uranium. En afgelopen week bestookte het een Zuid-Koreaans eiland. De documenten helpen verklaren waarom sommige Zuid-Koreaanse en Amerikaanse functionarissen geloven dat de militaire uitbarstingen van het noorden mogelijk de laatste uithalen zijn van een ten dode opgeschreven dictatuur.


Ze laten ook zien dat praten over de noordelijke ineenstorting mogelijk meer gebaseerd is op hoop dan op een strategie: dezelfde voorspellingen werden gedaan in 1994 toen de stichter van Noord-Korea, Kim Il-sung, onverwacht overleed. Een Chinese deskundige, aldus een Amerikaanse diplomaat, waarschuwt dat Washington zich opnieuw vergist als het gelooft dat 'Noord-Korea zal imploderen na de dood van Kim'.


De documenten, die niet de meest geheime inschattingen bevatten, onthullen verder dat de Chinezen, privé, tegenover de Amerikanen uit de doeken doen wat er gaande is in Noord-Korea, een land dat beheerst zou worden door paranoia. Maar opvallend is ook dat Peking niet altijd goed geïnformeerd is. Zo waren Chinese functionarissen in mei 2009, nadat Amerikaanse satellieten verhoogde activiteiten hadden waargenomen bij een Noord-Koreaans nucleair testcentrum, niet ervan overtuigd dat er iets ernstigs gaande was. Dagen later hield Pyongyang echter zijn tweede atoomproef sinds 2006.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden