China zet nieuwe stap richting de Noordpool

Het Chinese instituut voor poolonderzoek wil voor de komende 33 jaar een stuk grond in het noorden van IJsland leasen. Het onderzoeksinstituut zal daar een observatorium bouwen om het Noorderlicht te bestuderen. De lokale autoriteiten verwelkomen de plannen, maar bewoners zijn bezorgd dat het de Chinezen niet alleen om het Noorderlicht gaat.

AMSTERDAM - Het is de nieuwste stap in een steeds inniger relatie tussen China en IJsland. In april tekenden de landen een vrijhandelsverdrag en onderhandelingen over proefboringen naar olie voor de noord-oostelijke kust zijn in een 'vergevorderd' stadium. Ook opende China vorig jaar een ambassade op IJsland die in grootte alle bestaande ambassades overtroeft.


De toenemende interesse van de wereldmacht voor het eiland met zo'n 300.000 inwoners loopt omgekeerd evenredig met de afname van het poolijs door klimaatverandering. Door het smelten van de ijskap komen nieuwe zeeroutes beschikbaar die de tocht van China naar Europa met 40 procent verkorten. De directeur van het Chinese instituut voor poolonderzoek schatte onlangs dat China de noordelijke passage vanaf 2020 kan beginnen te gebruiken.


De Arctische Raad - het overlegorgaan van de acht poollanden - beslist deze week of China en nog dertien andere landen en organisaties de status van waarnemer krijgen. In IJsland heeft het land in ieder geval al een trouwe lobbyist gevonden om voor haar toetreding als waarnemer te pleiten.


De oprichting van het observatorium vloeit voort uit een verdrag dat de ministers van Buitenlandse Zaken van beider landen vorig jaar sloten toen een Chinese ijsbreker aanmeerde die voor het eerst de route over het noorden had gevaren. De ministers spreken zich daarin uit voor nauwere wetenschappelijke samenwerking op het gebied van Arctische onderwerpen.


'Het Chinese observatorium zal het grootste worden tot nu toe,' zegt Thorsteinn Gunnarsson van het IJslandse onderzoeksinstituut Rannis. 'Japan en het Verenigd Koninkrijk bestuderen hier ook het Noorderlicht, maar gewoon vanuit een deel van een boerderij.'


China zal voor de oprichting van het nieuwe onderzoekstinstituut samenwerken met twee IJslandse organisaties en wil naast het observatorium van 400 vierkante meter een aantal huizen bouwen. 'Het gaat om te beginnen alleen om het Noorderlicht, maar wellicht dat er later ook ander onderzoek gedaan gaat worden.'


De wens van buitenlanders om grond voor lange tijd te leasen, raakt in IJsland een gevoelige snaar, sinds de Chinese multimiljardair Huang Nubo zijn queeste begon om een stuk grond van ruim 30.000 hectare te bemachtigen. Hij zegt daar een luxe eco-resort te willen bouwen voor Chinese toeristen. Omdat het opkopen van grond voor buitenlanders niet mogelijk is, wil hij het nu langdurig leasen.


Thorsteinn Gunnarsson IJslands onderzoeksinstituut Rannis

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden