nieuwsOeigoeren

China woest op Arsenal-speler Mesut Özil vanwege tweet over schendingen mensenrechten

De Britse voetbalclub Arsenal heeft zich de woede van China op de hals gehaald nadat speler Mesut Özil op sociale media kritiek uitte op de mensenrechtensituatie in de regio Xinjiang. Alles wat met Özil te maken heeft, verdwijnt nu in ijltempo van de Chinese sportmedia.

Özil riep moslims op om het zwijgen over het lot van geloofsgenoten in Xinjiang te doorbreken. Beeld BSR Agency

De wedstrijd tussen Arsenal en Manchester City werd niet uitgezonden door de Chinese staatsomroep en Chinese streamingdiensten zoals PTTV. In plaats daarvan werd een opgenomen match van Arsenals rivaal Tottenham vertoond. China is een van de belangrijkste klanten van de Premier League, met contracten voor uitzendrechten ter waarde van 700 miljoen dollar over de komende drie jaar. 

Özil had mede-moslims opgeroepen de stilte te doorbreken over het lot van geloofsgenoten in de westelijke provincie Xinjiang, waar volgens een schatting van de Verenigde Naties tot 1 miljoen Oeigoeren en andere islamitische minderheden in kampen zijn geïnterneerd. Volgens China zijn het slechts opleidingscentra waar mensen ‘op vrijwillige basis’ extremistisch gedachtegoed afleren. Beijing rechtvaardigt die aanpak door te zeggen dat er al drie jaar geen terroristische aanslagen zijn geweest. 

‘Oost-Turkestan, de bloedende wond van de islamitische wereld’,  twitterde Özil boven een afbeelding van een blauw en witte vlag – het symbool van Oeigoerse activisten voor een eigen staat, Oost-Turkestan. China reageert al furieus op kritiek op het Xinjiang-beleid, maar die vlag vindt Beijing onvergefelijk. Daarmee zou Özil zich achter ‘extremisme en separatisme’ scharen. 

‘Zeer ongepast’ 

De Chinese staatsmedia worstelen met hoe ze de nationalistische verontwaardiging tegen Özil verder kunnen opzwepen zonder precies te vertellen wat hij over Xinjiang zegt. ‘Te gevoelig om te vermelden’, ‘zeer ongepast’: daar moeten Chinese internetgebruikers het mee doen, maar het is genoeg om ze massaal aan het schelden te krijgen over ‘de vieze mier’ Özil. Fans verbranden shirtjes met zijn rugnummer, de speler is geschrapt als karakter in onlinespelletjes en zijn fan-website is gesloten.

Özil werd onder meer geschrapt als karakter in online-voetbalspellen.Beeld Reuters

Beijing zet toegang tot de Chinese groei-economie steeds vaker in als wapen om te voorkomen dat buitenlandse sportclubs, bedrijven en universiteiten nadelige uitspraken over China doen. Eerder beledigde een manager van de Amerikaanse basketbalclub Houston Rockets Beijing tot op het bot door zijn steun voor anti-Chinese demonstranten in Hongkong uit te spreken. Sindsdien waagt geen Chinees sportmedium zich aan de Houston Rockets. De organisator van de basketbalcompetitie NBA is al zeven miljoen dollar aan Chinese sponsorcontracten kwijt en dat is pas het begin: als ook de meerjarige contracten worden opgezegd, kan de NBA  20 miljoen dollar aan inkomsten mislopen. China zou hebben geëist dat de NBA de manager ontslaat. 

Ook nu roepen Chinese fans op tot het ontslag van Özil. In een poging de schade te beperken liet Arsenal Özil vallen. ‘Als voetbalclub hanteert Arsenal het principe dat we niet bij politiek betrokken raken’, aldus een verklaring van de club in het Chinees op de Chinese twitterdienst Sina Weibo.  Vorige week tweette Héctor Bellerín, een andere Arsenal-speler, over de Britse verkiezingen, maar daar reageerde Arsenal niet in het openbaar op. 

Of de club voldoende afstand van Özil heeft genomen om de lucratieve Chinese markt te behouden is de vraag. Een woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken nodigde Özil uit om langs te komen in Xinjiang, zodat de middenvelder met eigen ogen kan zien dat hij ‘verblind en misleid’ is. 

Chinese staatsgeheimen op een Nederlandse laptop

De Oeigoerse Nederlandse Asiye Abdulaheb zat maandenlang op een bom in de vorm van Chinese staatsgeheimen over de beruchte kampen in Xinjiang. Dankzij haar werden de documenten wereldnieuws, maar nu vreest Asiye represailles. ‘Ik heb bescherming nodig.’

Volgens de Chinese staatskrant Global Times hoeft Asiye Abdulaheb (46) niet bang te zijn voor China. De geruststelling komt met een onheilspellende waarschuwing: de in Nederland woonachtige Oeigoerse moet niet denken dat ze veilig is in het Westen.

Podcast
Marije Vlaskamp vertelt in de aflevering van het Volkskrantgeluid over haar interview met Asiye Abdulaheb.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden