nieuws

China woedend na Oeigoerenmotie Kamer: ‘We worden opzettelijk besmeurd’

De Chinese ambassade in Den Haag is diep verontwaardigd over de uitspraak van de Tweede Kamer dat China genocide pleegt op de Oeigoeren. China ziet het als ‘grove bemoeienis’ met een binnenlandse aangelegenheid en beschuldigt de Kamer van ‘egoïsme en een bekrompen geest’.

Tweede Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma (D66). 
 Beeld ANP
Tweede Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma (D66).Beeld ANP

In navolging van Canada voerde de Tweede Kamer de druk op China donderdagavond op: een meerderheid schaarde zich achter een motie die stelt dat China genocide pleegt op de Oeigoeren. CDA, SP, GroenLinks, PvdA, Denk, SGP en Partij voor de Dieren sloten zich aan bij het initiatief van D66 en de ChristenUnie.

De kwestie van de Oeigoeren, een moslimminderheid in China die met honderdduizenden in kampen worden opgesloten, is de Kamer al langer een doorn in het oog. Uit Chinese overheidsdocumenten die The New York Times vorig jaar publiceerde, bleek dat China een gerichte politiek van onderdrukking en culturele vernietiging voert. Hele leefgemeenschappen worden weggevaagd en families uit elkaar gedreven. Eerder deze maand berichtte de BBC over marteling en stelselmatige verkrachting in de kampen. De Chinese overheid verwerpt alle beschuldigingen en spreekt slechts van maatregelen om extremisme en terrorisme tegen te gaan.

In de afgelopen jaren hield het kabinet de Kamer af van verdergaande stappen. Minister Blok van Buitenlandse Zaken spreekt wel van ‘grootschalige mensenrechtenschendingen’ maar wil daar niet het stempel genocide op drukken. Het kabinet is voorzichtig in de relatie met China. Ook de oproep van de Kamer om de import van kleding gemaakt met behulp van Oeigoerse dwangarbeid aan banden te leggen, stuitte vorig jaar op verzet van minister Kaag van Buitenlandse handel.

Nu het kabinet gevallen is, voelen regeringspartijen CDA, D66 en ChristenUnie zich vrij om alsnog openlijk stelling te nemen tegenover China. ‘ Dit is de grootste massa-opsluiting van etnische minderheden sinds de Tweede Wereldoorlog', aldus D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma, mede-initiatiefnemer van de genocidemotie. ‘Iedere dag dat dit langer doorgaat is een dag te veel. We kunnen niet wegkijken.’

Hypocrisie en schaamteloosheid

De zaak komt niet alleen in Nederland in een diplomatieke stroomversnelling. De voormalige Amerikaanse president Donald Trump bestempelde op zijn laatste werkdag in januari de Chinese handelswijze in Xinjiang als ‘genocide en misdaden tegen de menselijkheid’. Medewerkers van president Joe Biden zeggen dat de nieuwe regering vast wil houden aan die verklaring. Eerder deze week sprak het Canadese parlement uit dat er sprake is van genocide. Daarmee verhogen de parlementariërs de druk op de Canadese regering om sancties uit te vaardigen tegen de Chinese overheid. China reageerde daarop boos en beschuldigde de Canadese parlementariërs van hypocrisie en schaamteloosheid.

Een belangrijke reden voor veel fracties in de Tweede Kamer om van genocide te spreken zijn de geboortebeperkingsmaatregelen die China oplegt aan de Oeigoeren: vrouwen worden gedwongen gesteriliseerd. Minister Blok erkent dat ‘een dergelijke daad als genocide kan worden gekwalificeerd'. Hij voegt daar echter aan toe dat dan wel bewezen moet zijn ‘dat deze beperkingen zijn opgelegd met genocidale opzet'. Dat bewijs is er nog onvoldoende, vindt hij. Bovendien meent hij dat het vaststellen van genocide niet in eerste instantie aan de politiek is. ‘Leidend bij de erkenning van genocides zijn uitspraken van internationale gerechts- of strafhoven, eenduidige conclusies volgend uit wetenschappelijk onderzoek en vaststellingen door de VN. Hiervan is op dit moment geen sprake.’

Blok blijkt in elk geval goed te hebben aangevoeld dat de Kamermotie bij China in het verkeerde keelgat zou schieten. ‘Feiten spreken luider dan woorden, genocide in Xinjiang is een regelrechte leugen', aldus de Chinese ambassade donderdagavond in een verklaring. ‘In de afgelopen jaren is de Oeigoerse bevolking in Xinjiang gestaag gegroeid en is hun levensstandaard aanzienlijk verbeterd.’ Verder meent de ambassade dat Nederlandse parlementsleden de kwestie slechts gebruiken voor hun eigen politiek gewin. ‘Dit toont volledig hun onwetendheid en vooringenomenheid jegens China aan, evenals hun egoïsme en bekrompen geest.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden