China wil ook in de ruimte militair meetellen

Zo stil als het dit weekeinde in China bleef over Pekings nieuwste raket – geen enkel staatsmedium berichtte over de proeflancering waarmee anderhalve week geleden een Chinese weersatelliet op 800 kilometer hoogte werd vernietigd – zo luidruchtig hadden die zelfde media eerder de lof bezongen van een ander staaltje militaire...

Van onze correspondent Hans Moleman

‘China behoort nu wat straaljagers betreft tot de grote jongens’, luidden de koppen boven verhalen die beschreven hoe de wapenindustrie er op de drempel van 2007 in was geslaagd ‘het vierde land ter wereld te worden dat zelf geavanceerde gevechtsvliegtuigen kan ontwikkelen, inclusief motoren en luchtdoelraketten’.

In een ongebruikelijke vlaag van openheid werden op de Chinese tv-journaals zelfs beelden vertoond van de J-10 in actie, ten teken dat de luchtmacht alle vertrouwen heeft in de eerste exemplaren.

Met de ‘satkiller’, zoals de nieuwe raket in defensiejargon heet, is Peking nog niet zo ver. De eerste geslaagde proef is tot dusverre zelfs niet officieel bevestigd. Na berichten uit de VS dat het antisatellietwapen op 11 januari was afgevuurd vanaf het ruimtevaartcentrum Xichang en zijn doel (een oude weersatelliet) had vernietigd, bleef het ijzig stil. ‘Andere landen hoeven zich hierdoor niet bedreigd te voelen’, was het enige wat het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken kwijt wilde. ‘We zijn niet van plan een wapenwedloop in de ruimte te beginnen.’

De raketproef toont aan dat China nu ook in de ruimte een plaats bij de grote jongens claimt. Na de VS en Rusland, die dergelijke satkillers al zo’n twintig jaar geleden met succes beproefden, is China de derde natie die dit kunstje uit de hogeschool van de militaire technologie lijkt te beheersen.

Vooral de VS en Japan zijn geschrokken. De Amerikanen houden met hun spionagesatellieten China goed in de gaten en vragen zich af in hoeverre het wapen daar voor een bedreiging vormt. Japan, de voornaamste regionale rivaal van China, volgt met argusogen iedere stap die Peking zet in zijn militaire moderniseringsprogramma. Ook de rivalen India en Rusland zullen de proef opvatten als een teken dat er met China in de ruimte niet meer te spotten valt. De afgelopen paar jaar heeft het Chinese ruimtevaartagentschap al laten zien dat het in staat is astronauten in een baan om de aarde te brengen, en nu blijkt China ook een wapen te hebben tegen eventuele bedreigingen hoog boven de aarde.

Peking is al jaren bezig met een selectieve modernisering van zijn omvangrijke, maar verouderde strijdkrachten. Jaarlijks gaat het defensiebudget daartoe met meer dan 10 procent omhoog. Hoewel de militaire uitgaven slechts een fractie zijn van die van de VS, komen ze wel in de buurt van Japan. China wil tegen 2020 een kleinere krijgsmacht hebben die hi-tech oorlogen kan winnen.

Afgelopen zomer hadden de Chinezen volgens een Amerikaanse inlichtingenbron met een krachtig laserwapen vanaf Chinese bodem al een Amerikaanse satelliet ‘belicht’. Met een dergelijke laser kan een antisatellietraket naar het doel worden geleid.

‘Als symbool was de test schokkend’, zei Yasunori Matogawa van het Japanse instituut voor ruimtewetenschap. ‘China heeft bewezen dat het een afschrikkingsvermogen heeft. Dat kan Japan stijven in de opvatting dat het ruimtetechnologie moet ontwikkelen voor zijn landsverdediging, zeker omdat die proef werd gehouden midden in een crisis over de kernwapens van Noord-Korea.’

Volgens sommige analisten kan de onaangekondigde lancering van de Chinese satkiller zijn bedoeld als een schot voor de boeg. De Amerikaanse regering heeft het afgelopen najaar laten weten dat ze ‘handelingsvrijheid in de ruimte’ even belangrijk vindt als machtsvertoon ter zee en in de lucht. De VS hebben geen concrete plannen om ruimtewapens te ontwikkelen, maar willen dat ook niet uitsluiten.

De Amerikanen hebben al de meeste satellieten in de ruimte, en de Amerikaanse strijdkrachten worden er steeds afhankelijker van. De betekenis van de Chinese raketproef zou kunnen zijn dat Peking de VS wil dwingen serieus te gaan onderhandelen over een internationaal verbod op ruimtewapens, om een nieuwe wapenwedloop in de ruimte te voorkomen.

Diverse landen hebben de zorg geuit dat de restanten van de kapotgeschoten satelliet de hoeveelheid ruimtepuin vergroten. De metalen deeltjes kunnen andere satellieten beschadigen. Bezorgdheid over meer ruimtepuin was een reden voor Amerikanen en Russen om het testen van antisatellietraketten destijds te staken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden