China wil niets weten van openheid over ingrijpen op Tiananmenplein

China heeft boos gereageerd op de VS nadat het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken dit weekeinde openheid had geëist over het bloedbad op het Plein van de Hemelse Vrede in 1989, dinsdag 24 jaar geleden.

VAN ONZE CORRESPONDENT en ANNE MEIJDAM

PEKING - Washington verklaarde dat 'het tragische verlies van onschuldige levens wordt herdacht'. Peking beschuldigt op zijn beurt de Amerikanen van 'poltieke vooringenomenheid' en het 'negeren van feiten'. De juiste conclusie is al lang geleden getrokken, aldus een regeringswoordvoerder.

Op 4 juni is het 24 jaar geleden dat tanks en troepen onder bevel van de toen al gepensioneerde leider Deng Xiaoping een eind maakten aan studentenprotesten op het Plein van de Hemelse Vrede (Tienanmenplein) in Peking. Mogelijk kwamen hierbij honderden demonstranten om.

De eis van Washington volgt op een verklaring van de Chinese actiegroep 'Moeders van Tiananmen' dat China's nieuwe leider Xi Jinping politieke hervormingen dwarsboomt. Volgens een open brief, gepubliceerd door de Amerikaanse organisatie Human Rights Watch, verenigt de president in zijn beleid de meest impopulaire aspecten uit het tijdperk van Mao Zedong en Deng Xiaoping. Degenen die bij zijn aantreden hoopten op politieke hervormingen zijn teleurgesteld en radeloos, aldus de brief.

De leider van Moeders van Tiananmen, Ding Ziling, hoopt dat Peking gedurende haar leven alsnog verantwoordelijkheid neemt voor het bloedbad van 1989. 'Ik roep Xi Jinping op die schuld van de geschiedenis op zich te nemen', zegt de 77 jarige gepensioneerde professor filosofie. 'In werkelijkheid hebben we daar geen enkel teken van gezien.'

Het immense plein in het hartje van de stad wordt rond deze tijd van het jaar altijd extra goed bewaakt. Ook de doorgaans al strenge internetcensuur wordt dan nog een paar graden opgeschroefd. Zoektermen als 'Ding Zilin' liepen de afgelopen jaren resoluut vast op een blank scherm. Sinds een paar dagen echter wordt de activiste eruit gefilterd, en worden slechts anderen met dezelfde naam getoond. Waarnemers zien dit als een bewijs van Pekings toenemende technologische raffinement.

Ding Zilin wordt sinds 2000 24 uur per dag in de gaten gehouden. De laatste negen jaar zit ze met haar echtgenoot Jiang Peikun in huisarrest. De telefoon is geregeld afgesloten.

Ondanks die tegenwerking kwam ze in 2006 met een voorlopige lijst van 186 slachtoffers. Dings toen 17-jarige zoon was een van de eersten die bij het ingrijpen van het leger op het plein overleed. Een soldaat schoot hem een kogel door het hart.

De regering verdedigt de gang van zaken in 1989 door te zeggen dat het om een contrarevolutionaire opstand ging. Daarom was er alle recht om militair in te grijpen. Dit officiële oordeel is nooit gewijzigd. In de praktijk geldt het drama op het plein al jarenlang als een politiek taboe.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden