Nieuws Hongkong

China wees voorstel van Hongkong af om controversiële uitleveringswet te schrappen

De Chinese regering heeft deze zomer een voorstel van het stadsbestuur van Hongkong afgewezen om een controversiële uitleveringswet te schrappen. Dat meldt persbureau Reuters. Het bericht bevestigt de veelgehoorde aanname dat de autoriteiten in Beijing een beslissende stem uitoefenen op hoe Hongkong reageert op de protesten.

Regeringsleider Carrie Lam van Hongkong (links) en de Chinese president Xi Jinping in 2017. Beeld AP

De protesten, die al drie maanden in Hongkong aan de gang zijn, waren oorspronkelijk gericht tegen een wet die het mogelijk maakt verdachten uit te zetten naar China. Nadat in juni meer dan een miljoen mensen de straat opging, trok leider Carrie Lam van Hongkong het wetsvoorstel terug. Het document werd evenwel niet officieel geschrapt.

Later stelde Lam in een rapportage aan de Chinese autoriteiten voor de wet alsnog te dumpen, maar daarvoor kreeg ze geen toestemming, zo hebben drie betrokkenen aan Reuters verteld. Lam kreeg ook te horen dat ze geen enkele concessie mocht doen aan de demonstranten.

De betogers eisen naast het schrappen van de uitleveringswet ook een onderzoek naar het politiegeweld, de vrijlating van de meer dan negenhonderd arrestanten en vrije verkiezingen. Op de achtergrond sluimert de onvrede over de groeiende macht van Beijing over het semiautonome Hongkong, dat in 1997 door de Britten werd overgedragen aan China. Voorwaarde daarbij was dat de stadstaat vijftig jaar lang zijn eigen wetten, bestuur en politieke vrijheden mocht behouden.

Het rapport van Lam analyseerde hoe concessies aan de betogers de kracht van de massabetogingen zou kunnen verminderen. Het intrekken van het controversiële wetsvoorstel en een onderzoek naar het politiegeweld werden als meest geschikt geacht, met name om de gematigde demonstranten over te halen te stoppen met protestacties. Het advies vond echter geen gewillig oor in Beijing. ‘De situatie is veel ingewikkelder dan de meeste mensen beseffen’, aldus een van de betrokkenen.

Terrorisme

Officieel houdt Beijing zich op afstand, maar in de praktijk probeert het regime van alles om de angel uit de protestbeweging te halen. Via woordvoerders werden de betogingen veroordeeld als ‘grenzend aan terrorisme’, bedrijven in Hongkong worden onder druk gezet en speciale oproerpolitie-eenheden oefenen in de naburige stad Shenzhen. Donderdag reed een konvooi militairen Hongkong binnen, maar dit betrof volgens Chinese staatsmedia een reguliere verversing van de in de stad gelegerde troepen. Sinds 1997 heeft China soldaten gestationeerd in Hongkong.

Via de staatsmedia laat Beijing regelmatig een waarschuwend geluid horen. De Chinese krant China Daily schreef vrijdag in een commentaar dat de troepen in de stad er niet alleen zijn ‘om symbolische redenen’ en dat ze ‘geen reden hebben om stil te blijven zitten’ als de situatie verergert.

Na anderhalve week van relatieve rust liepen de democratiebetogingen afgelopen weekend weer uit de hand. De politie zette traangas in, vuurde een waarschuwingsschot af en gebruikte voor het eerst een waterkanon om betogers terug te dringen. Tientallen demonstranten werden gearresteerd.

Hongkong-activisten Joshua Wong en Agnes Chow, die vandaag werden gearresteerd. Beeld AP

Joshua Wong

Het bestuur van Hongkong lijkt nu te kiezen voor meer repressie als middel om de beweging de kop in te drukken. Vrijdag werd de bekende activist Joshua Wong (22), door de autoriteiten opgepakt. Ook twee andere prominente activisten, Agnes Chow en Andy Chan, werden gearresteerd.

Student Joshua Wong speelde een hoofdrol in de zogenoemde parapluprotesten in 2014, toen betogers bijna drie maanden lang een gedeelte van het centrum in Hongkong bezetten om hun roep om meer democratie kracht bij te zetten. Hij belandde daarna een paar keer in de gevangenis. Afgelopen juni werd hij na een periode van vijf weken in de cel weer vrijgelaten, waarna hij direct zijn steun uitsprak voor de huidige protestbeweging.

Wongs pro-democratieorganisatie Demosisto maakt het nieuws via Twitter bekend. ‘Onze secretaris-generaal @joshuawongcf werd vanochtend rond 07.30 uur gearresteerd toen hij richting metrostation South Horizons liep. Hij werd op klaarlichte dag midden op straat met geweld in een busje geduwd. Onze advocaten zijn ermee bezig.’ Demosisto meldde later dat Wong wordt vastgehouden op een politiebureau. De andere gearresteerde activist, Agnes Chow, werkt ook voor Demosisto.

Aanklacht onduidelijk

Het is niet duidelijk wat de aanklacht is tegen Wong. Bij de huidige protesten, die officieel geen leiders hebben, speelde Wong naar eigen zeggen geen coördinerende rol. Wel gaf hij veel interviews aan internationale media en was hij actief op Twitter, waar hij ruim 286 duizend volgers heeft. In 2017 kwam een documentaire op Netflix uit over Wong, Teenager vs. Superpower.

‘De kans bestaat dat de politie me ooit opnieuw arresteert. Maar ik heb nooit getwijfeld aan mijn politieke missie, de prijs die ik daarvoor betaal is klein bier in vergelijking met de activisten die aan de frontlinie in elkaar geslagen worden’, zei Wong deze maand in een interview met de Belgische krant De Tijd.

De arrestaties volgen op een aantal incidenten deze week, waarbij enkele initiatiefnemers van betogingen werden aangevallen met honkbalknuppels. Ook werd een grote demonstratie die was gepland voor zaterdag, verboden door de politie. Veel betogers, gefrustreerd door het gebrek aan toenadering door het stadsbestuur, zouden overwegen het verbod te negeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden