nieuws geopolitiek

China waarschuwt: ‘uiterst negatieve consequenties’ bij blokkade verkoop ASML-chipmachine

China draait de duimschroeven aan. De Nederlandse regering houdt, naar verluidt onder Amerikaanse druk, de export op van een zeer geavanceerde chipmachine, geproduceerd door het Veldhovense ASML. ‘We hopen dat de handelsrelatie geen schade oploopt.’

Een medewerker van Trumpf, een bedrijf dat lasertechnologie levert aan ASML. Beeld REUTERS

De dreigende politieke rel tussen China en Nederland draait om de EUV-chipmachine van het Veldhovense technologiebedrijf ASML. Deze machine, met een prijskaartje van ongeveer 135 miljoen euro, gebruikt als enige ter wereld ‘extreem ultraviolet licht’. Daarmee kan het apparaat vele malen nauwkeuriger ‘schrijven’ dan bestaande chipmachines, en dus veel snellere technologie produceren.

De uiterst geavanceerde machine is een uitvinding van chipmachinefabrikant AMSL in Veldhoven. ASML is de enige ter wereld die de technologie produceert, en Chinese bedrijven willen de machine hebben. Het probleem in de ogen van de VS is: de machine kan zowel gebruikt worden voor zelfdenkende koffiezetapparaten als voor drones, raketten en toepassingen op het gebied van kunstmatige intelligentie. Een exportvergunning voor China laat op zich wachten, naar verluidt door Amerikaanse druk.

De nieuwe Chinese ambassadeur in Nederland, Xu Hong, windt er in een interview met het Financieele Dagblad geen doekjes om: de blokkade van de chipmachine is een typisch voorbeeld van het ‘politiseren van een handelsrelatie’ en dient onmiddellijk te stoppen. Het zou zonde zijn als de vierhonderd jaar oude economische band tussen China en Nederland schade oploopt doordat de Nederlandse regering zwicht voor Amerikaanse druk, aldus Hong. Zeker gezien het exportvolume van Nederland naar China.

‘Mocht dat wel gebeuren, dan zal dat de relatie tussen onze landen uiteraard negatief beïnvloeden’, aldus Hong. Nederlandse bedrijven exporteerden in 2018 voor 11,7 miljard euro naar China, en de omzet van ASML kwam dat jaar voor 19 procent uit China. De potentiële schade van tegenmaatregelen door Beijing is groot.

Dreigement

Ed Kronenburg, tot vorig jaar Nederlands ambassadeur in China, noemt de uitspraken van Hong ‘een nauwelijks verholen dreigement’. Hij waarschuwt dat China een lang geheugen heeft en vroeg of laat de Nederlandse export zal straffen als het kabinet de export van de EUV-machine blokkeert.

Volgens Kronenburg moet de regering verre van de kwestie blijven. ‘Als de Amerikanen ASML willen straffen om hun Chinese banden, laat hen dat dan maar zelf doen. Als je als overheid met de Amerikanen meegaat, dan geef je China een vrijbrief om terug te slaan.’

De exportvergunning is in behandeling bij het ministerie van Buitenlandse Zaken. De Tweede Kamer debatteert binnenkort over de kwestie.

Anonieme ingewijden: regering-Trump zette Rutte onder druk om ASML-machine

Door de Amerikaanse lobbycampagne staan onderdelen van ASML’s kroonjuweel nu al maanden in Veldhoven te wachten tot Den Haag groen licht geeft voor transport naar China. Daarmee is Veldhoven uitgegroeid tot een van de slagvelden van de Amerikaans-Chinese handelsoorlog.

Zo werkt die ‘toverlantaarn’ van ASML

In de zucht naar steeds snellere en zuiniger chips ontwikkelt chipmachinebouwer ASML technieken die rechtstreeks afstammen van de hogere kunsten: lithografie, fotografie, bouwkunde. Maar dan op nanoniveau, resulterend in bouwwerkjes van tientallen atomen groot die onze smartphones, tablets en straks autonome auto’s aandrijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden