China voert strijd tegen corruptie op

Opnieuw zijn hoge functionarissen in China aangeklaagd wegens malversaties.

AMSTERDAM - De Chinese regering heeft haar campagne tegen corruptie verder opgevoerd. Er zijn aanklachten ingediend tegen twee zeer hooggeplaatste functionarissen.

Op zondag maakte het staatspersbureau Xinhua bekend dat er een onderzoek komt naar de oud-topman van het oliebedrijf CNPC, de 57-jarige Jiang Jiemin. Sinds maart is hij voorzitter van de commissie die toezicht houdt op zo'n honderd staatsbedrijven. Zijn instantie valt daarmee direct onder de regering.

Ook berichtte de South China Morning Post uit Hongkong vrijdag dat een nog hogere functionaris, de 70-jarige Zhou Yongkang, eveneens in het beklaagdenbankje zal komen te staan. Hij was tot vorig jaar lid van het Staand Comité van het Politbureau, het belangrijkste orgaan van de Chinese Communistische Partij (CCP). Het is voor het eerst sinds de Culturele Revolutie dat de gangen van een lid van dit comité worden nagegaan.

Zhou Yongkang staat bekend als een politieke geestverwant van Bo Xilai. Die toppoliticus, die onlangs voor corruptie en machtsmisbruik terechtstond, wilde doordringen tot het allerhoogste college, waarvan Zhou tot voor kort nog deel uitmaakte. Deze maand wordt er een vonnis in de zaak van Bo verwacht. Het schandaal rond Bo geldt als de grootste politieke onrust binnen de CCP in de afgelopen decennia.

Dat nu ook mannen als Zhou en Jiang worden aangepakt, duidt op een verdieping van de strijd tegen corruptie. President Xi lijkt niemand te willen ontzien. De president had al aangegeven dat hij zowel 'vliegen' als 'tijgers', dus lage en hoge functionarissen, zou gaan aanpakken. Maar tot dusver leken de tijgers, afgezien van Bo Xilai, de dans te ontspringen.

Met de aanklacht tegen Zhou is daarin verandering gekomen. Die zwaaide tot eind vorig jaar de scepter over zowel de politie als de veiligheidsdiensten van het land. Nu gaat hij het juridische systeem als verdachte ervaren. Voor corruptie is een meerjarige gevangenisstraf niet uitgesloten.

De South China Morning Post haalt bronnen aan die stellen dat het onderzoek tegen hem niet politiek gemotiveerd zou zijn. Niettemin is het opmerkelijk dat hij gelieerd is aan Bo Xilai, die door zijn gooi naar de macht tegenover president Xi kwam te staan.

Zhou zou Bo, de partijchef van de metropool Chongqing , hebben willen helpen een zetel te verwerven in het Staande Comité. Die machinatie dreigde vorig jaar de zorgvuldig voorbereide uitverkiezing van Xi tot partijleider en president in de war te sturen.

De beschuldigingen tegen Zhou en Jiang Jiemin zouden kunnen neerkomen op een afrekening met de 'oliefactie' binnen de CCP. Beide mannen hebben hun carrière in belangrijke mate te danken aan CNPC, dat het moederbedrijf is van PetroChina, het grootste olie- en gasbedrijf van het land. Zowel Zhou als Jiang zijn topman bij dat bedrijf geweest.

Ook werden er vorige week nog eens vier andere, hoge CNPC-functionarissen aangeklaagd wegens corruptie. Onder hen bevindt zich de tweede man van het bedrijf die als een bondgenoot van Zhou bekendstaat. Het verband tussen al deze onderzoeken is overigens door de autoriteiten nog niet bevestigd.

Zeker is wel dat de anticorruptie-waakhond van de CCP zich zal focussen op de werkzaamheden van Zhou binnen het oliebedrijf. Ook wordt gekeken naar bepaalde onroerendgoeddeals waaraan zijn familie miljoenen zou hebben verdiend. Elders in het land zijn er eveneens tekenen dat Xi en de zijnen het op Zhou hebben gemunt. Die was namelijk eerder partijchef van de provincie Sichuan. Twee provinciale medewerkers uit zijn tijd worden nu juridisch aangepakt. 'Ze moeten hem echt hebben', zegt Willie Lam, politiek commentator in Hongkong, over Zhou: 'Het is niet meer dan een kwestie van tijd'. Hij toont zich verrast over de vervolging van Jiang, die als een rijzende ster gold. Zijn benoeming in maart tot voorzitter van de machtige toezichthouder voor staatsbedrijven moet de instemming hebben gekregen van president Xi. 'Er leek een prachtige toekomst voor hem weggelegd', aldus Lam.

In de Chinese politiek worden beschuldigingen van corruptie wel vaker geuit om tegenstanders te verwijderen. De details van de achterliggende politieke strijd blijven zo verborgen, terwijl het lijkt alsof de CPC keihard optreedt tegen omkooppraktijken.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden