China versterkt VN in Zuid-Soedan

Voor het eerst stuurt China vredesmilitairen met zware bewapening naar Zuid-Soedan in plaats van ondersteunend personeel. De Chinezen hebben er grote belangen in de oliewinning.

Soedanese regeringssoldaten op wacht terwijl een VN-konvooi met minister Ploumen langskomt in Malakal.Beeld Daniel Rosenthal / de Volkskrant

China gaat voor het eerst zwaarbewapende troepen leveren voor een VN-vredesmisssie. Het land stuurt 700 militairen naar Zuid-Soedan, waar China miljarden euro's heeft geïnvesteerd in de oliewinning. Het is nog onbekend of de Chinezen gelegerd zullen worden in de noordelijke, olierijke provincies.

Tot dusverre is China slechts op bescheiden schaal actief in VN-missies in Afrika, zeker in vergelijking met andere Aziatische landen als India en Pakistan. De Chinezen stuurden vooral genisten ('militaire bouwvakkers'), medici, verbindingsofficieren en bewakingspersoneel. Zo beveiligt Chinees VN-personeel in Mali het kampement van Nederlandse troepen.

Burgeroorlog

VN-woordvoerder Joe Contreras liet woensdag vanuit de Zuid-Soedanese hoofdstad Juba weten dat de komst van een Chinees bataljon een 'belangrijke bijdrage' betekent voor de onderbemande vredesmacht Unmiss in 's wereld jongste natie. VN-hulpcoördinator Toby Lanzer zei vorige week tegen de Volkskrant dat Unmiss nog 2.000 troepen tekort komt. Hij sprak de hoop uit dat in de loop van dit jaar de beoogde sterkte van 12.500 man wordt bereikt.

In Zuid-Soedan woedt sinds eind vorig jaar een etnisch getinte burgeroorlog, die 1,5 miljoen burgers op de vlucht deed slaan. Een deel van hen wordt opgevangen in VN-kampen, anderen zwerven door het land of zijn naar buurlanden gevlucht. Ziekten en ondervoeding treffen honderdduizenden mensen, onder wie veel kinderen.

Zuid-Soedanese soldaten.Beeld AFP

Economische belangen

China bemoeit zich, uit welbegrepen eigenbelang, intensief met het uit de hand gelopen conflict tussen president Salva Kiir en zijn gewezen vicepresident Riek Machar. De aangekondigde komst van Chinese blauwhelmen kan volgens waarnemers niet los gezien worden van de economische belangen die voor Peking op het spel staan. De China National Petroleum Corporation heeft een belang van 40 procent in het belangrijkste olieconsortium in Zuid-Soedan. De Chinezen staan aan de leiding van een ander groot consortium. In de eerste tien maanden van vorig jaar, kort voordat de strijd losbrandde, was China verreweg de grootste afnemer van Zuid-Soedanese olie. Driehonderd Chinezen werden geëvacueerd toen de gevechten zich vanuit Juba verspreidden naar het noorden, waar nog altijd wordt gevochten om de olievelden.

'Het belangrijkste Chinese belang is stabiliteit, China wil op commerciële basis blijven werken,' stelt de Amerikaanse Afrika-kenner Cameron Hudson, een voormalige topfunctionaris in het Witte Huis. China is beducht dat de olievelden in handen van de rebellen vallen. Het land voorziet de Zuid-Soedanese regering van wapens om de opstandelingen het hoofd te bieden. Volgens de Amerikaanse onderzoeksjournalist Nick Turse heeft China automatische wapens, granaatwerpers en munitie ter waarde van ruim 30 miljard euro geleverd. De mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch riep onlangs op tot een internationaal wapenembargo tegen Zuid-Soedan.

Een woordvoerster van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken sprak woensdag louter over de vredelievende redenen waarom haar land blauwhelmen naar Zuid-Soedan stuurt. De VN-macht heeft als hoofdtaak het beschermen van burgers. China is al actief is op humanitair gebied. Zo bouwden de Chinezen in Juba een nieuw onderkomen voor duizenden ontheemden op een VN-basis. In de stad staat ook een door de Chinezen gebouwd en beheerd ziekenhuis. Er zijn al 350 Chinese blauwhelmen actief in Zuid-Soedan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden