China's rijke bovenlaag zweet peentjes

Partijbonzen die het breed laten hangen, zichzelf verrijkende managers van staatsbedrijven en militairen met luxe bolides; de bovenlaag in China begint de hete adem te voelen van de anticorruptiecampagne die president Xi Jinping in november is gestart. De hoogste leider krijgt daarbij hulp van 'burgerjournalisten', die de meest aansprekende voorbeelden van de kloof tussen arm en rijk graag online zetten.

AMSTERDAM - 'Ik was fout vannacht. Alstublieft, vergeef me. Ik doe alles als u me maar laat gaan.' Het pleidooi van de lokale partijbons Zhang Aihua, dat in de staatsmedia werd afgedrukt, was zonder meer hartstochtelijk, maar mocht hem niet baten. Vorige week werd hij ontslagen, nadat hij met collega's en investeerders een al te kostbaar feestmaal had aangericht. Met zeldzame vissoorten en uitstekende Australische wijn kwamen de kosten voor de stad Taizhu op ruim 800 euro.

In een feestlokaal op een industrieterrein werd Zhang door een boze menigte betrapt. Omwonenden hadden al langer aanstoot genomen aan de eigenaren van de dure auto's, die langskwamen om deel te nemen aan extravagante maaltijden. De schalen voedsel werden gefilmd en online gezet. Daarmee was het lot van Zhang bezegeld. Dit ondanks zijn letterlijke knieval op een van de eettafels, met een megafoon in zijn hand. Een filmpje daarvan werd een hit op internet.

De landelijke afgang van deze partijbons zal de stemming onder provinciale en lokale hoogwaardigheidsbekleders er niet beter op hebben gemaakt. Hun angst voor publiciteit over hun zelfverrijking leidde er eerder al toe dat makelaars werden overspoeld met opdrachten om villa's en appartementen te verkopen.

Hun beroepsgroep ligt niet als enige onder vuur. De topmanagers van de staatsbedrijven worden sinds kort ook op de korrel genomen vanwege zelfverrijking. Hun salarissen - laag naar westerse normen, hoog in de Chinese context - vormden voor de meeste officiële staatsmedia aanleiding tot snerpende kritiek. 'Als de topmanagers van staatsbedrijven zichzelf alleen maar vetmesten door zichzelf hoge salarissen en andere voordelen toe te kennen, dan wijkt dat af van de oorspronkelijke bedoeling van staatsbedrijven', zo snierde persbureau Xinhua. Het Volksdagblad deed er nog een schepje bovenop: 'Hoge salarissen voor hoge managers en lage salarissen voor gewoon personeel is immoreel.' Aanleiding vormde de gang van zaken bij containerbedrijf CIMC, waar het salaris van de topman tot 1,2 miljoen euro is opgelopen. Dat is dertien keer meer dan vier jaar geleden, terwijl de gewone werknemer over dezelfde periode met 32 procent meer loon genoegen moest nemen.

Topmanagers moeten vrezen dat deze berichtgeving de opmaat vormt tot actie van de regering tegen hun beloningspakketten. Een derde groep functionarissen die zich zorgen mogen maken, zijn de legerofficieren. Hun feestmaaltijden werden als eerste aan banden gelegd, inmiddels komt hun wagenpark in het vizier.

De anticorruptiecampagne van Xi heeft nu al meer effect dan veel waarnemers vooraf voor mogelijk hielden. Analisten bij banken brengen zelfs al een verband aan met de licht tegenvallende groei, nu de uitgaven in het luxesegment onder druk staan. De betere restaurants en cateraars zien hun omzetten voor het eerst in decennia teruglopen. Ook exclusieve merken als de sterke drank Moutai en Longjing-thee, kampen met vraaguitval. Wat tot voor kort een gangbaar cadeautje was, is nu verdacht geworden.

De Porsche met militaire kentekenplaat verdwijnt uit het straatbeeld

Het aantal auto's met militaire nummerborden in China loopt vanaf woensdag drastisch terug. Tot 1 mei konden auto's uit de dure klassen meegenieten van de praktische voordelen van zo'n afwijkend nummerbord, zoals gratis over tolwegen rijden, vrij parkeren en ongestoord te hard rijden. Maar president en generaalszoon Xi maakt daar een einde aan. Zijn bedoeling is het imago van militairen te verbeteren. Bij het grote publiek hebben die sterk de indruk gewekt zich boven de wet verheven te achten.

Vanaf woensdag krijgen alle voertuigen van het leger een nieuw militair nummerbord. De BMW's, Porsches, Cadillacs en aanverwante personenauto's die tot dusver van dat privilege meegenoten, worden uitgesloten. De eigenaren dienen zich voortaan aan de voor iedereen geldende verkeersregels te houden, wat aan de 'sociale harmonie' moet bijdragen. Ook moeten de geavanceerde nummerplaten de illegale handel in militaire nummerborden tegengaan. De foto's van limousines met militaire nummerborden die op het internet met cynisch commentaar circuleerden, moeten tot het verleden gaan behoren. In een legerkrant heet het opgewekt dat militairen zo de kans krijgen 'hun stijl van werken te verbeteren en een goed imago te laten zien'.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden