China's kaders snakken naar vernieuwing

Politieke hervorming staat bovenaan op de prioriteitenlijst van functionarissen van de Chinese communistische partij en de regering. Dit verrassende resultaat van een interne enquête staat haaks op de houding van het regime, dat tot nu toe iedere politieke bijsturing heeft afgewezen....

Van onze correspondent Jan van der Putten

Volgens een onderzoek van de Centrale Partijschool, de ideologische denktank van het bewind, vindt eenderde van het partijkader het uitvoeren van politieke hervormingen de meest urgente taak. Dit is een toename met 14 procent sinds 1999. De kwestie is op de agenda gezet van de plenaire vergadering van het partijbestuur in de komende herfst.

Tot nu toe gold sanering van de staatsbedrijven als hoogste prioriteit. Andere zorgen zijn de corruptie, de groeiende criminaliteit en sociale onrust, de verbreding van de inkomenskloof, de steeds zwaardere lasten voor de boeren en de afkalving van de moraal.

Uit het onderzoek komt naar voren dat voor het eerst een relatieve meerderheid van het partijkader het uitblijven van politieke hervormingen beschouwt als de hoofdoorzaak van vele problemen. In het huidige totalitaire stelsel strandt de oplossing van veel misstanden op de gevestigde belangen van partijbazen.

Op de tachtigste verjaardag van de partij (1 juli) sloot partijleider Jiang Zemin iedere politieke hervorming in westerse stijl uit. De teugels zijn juist strakker aangehaald en de perscensuur is aangescherpt. Precies de thema's die het kader zorgen baren, zijn voortaan in de media taboe.

Het politieke leven wordt nu al gedomineerd door het zestiende partijcongres van volgend jaar oktober, wanneer vrijwel alle topfuncties in de partij vakant komen. Zelfs speculaties over politieke hervormingen die op het congres voorgesteld kunnen worden, zijn verboden. Dat maakt het rapport van de Centrale Partijschool des te pikanter.

Het Chinees Onderzoeksrapport 2000-2001 is uitgekomen onder verantwoordelijkheid van Zeng Qinghong, een van de officieuze kandidaten voor de opvolging van Jiang Zemin als partijleider. Men mag aannemen dat het explosieve rapport een rol speelt in het machtsspel om de topfuncties van de partij. In de studie staat precies wat de partij altijd probeert te bagatelliseren of geheim te houden.

Het rapport voorziet een escalatie van economische, etnische en religieuze conflicten, een verbreding van de inkomenskloof en groei van de werkloosheid, vooral na de toetreding van China tot de Wereldhandelsorganisatie. Het noemt de relaties tussen de partij en het volk 'gespannen' en ziet reële gevaren voor de sociale rust.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden