China's fluistergroei voorspelt onheil

Beurzen kelderen en de koersen van valuta's zijn in een vrije val geraakt. Opnieuw is er paniek op de financiële markten. Dit keer komt het onheil uit het Oosten.

Beeld epa

Hoe goed of slecht gaat het met de Chinese economie?

Dat weet niemand precies. De officiële statistieken worden nogal eens door de partij voor politieke doeleinden gemanipuleerd. Vooralsnog wordt officieel gezegd dat de groei dit jaar nog kan uitkomen op 7 procent van het bruto binnenlands product (bbp).


Analisten in de markt gaan uit van een echte groei - 'fluistergroei'genoemd - van 4 procent voor 2015, hetgeen erop zou duiden dat de Chinese economie na de boom de gevreesde harde landing zal maken. Signalen daarvoor zijn de paniek op de beurzen, de snel dalende export en de devaluatie van de yuan, de Chinese munt, met 4,5 procent vorige week. Vrijdag werd bekend dat de inkoopmanagersindex voor de industrie, die het vertrouwen van bedrijven in de toekomst meet, op het laagste niveau in zeven jaar is uitgekomen.

Beeld de Volkskrant

En heeft dat ook invloed op de rest van de wereldeconomie?

Jazeker. De economie van China is na die van de Verenigde Staten de grootste ter wereld en ze is veruit de grootste van de opkomende landen.Maar nog belangrijker: China is het trekpaard van de wereldeconomie sinds de kredietcrisis van 2007 en 2008. Het is de belangrijkste afzetmarkt voor grondstofleveranciers zoals Brazilië, Australië, de centraal-Aziatische republieken en veel Afrikaanse landen, en voor producenten van kapitaalgoederen zoals Duitsland en Japan.


Daarnaast zijn de Chinese consumenten belangrijk geworden voor veel westerse multinationals, zoals de Duitse auto-industrie, Amerikaanse smartphoneproducenten en Nederlandse voedingsmiddelenbedrijven.


Maar vooral de omliggende landen worden zwaar getroffen. Donderdag besloot Kazachstan de koers van de eigen munt, de tenge, los te laten. Prompt kelderde die met 22 procent. Vietnam heeft de dong gedevalueerd. Ook de koersen van de Turkse lira en de Zuid-Afrikaanse rand zijn in een vrije val geraakt.

De Nederlandse economie lijkt op de goede weg te zijn. Heeft Nederland er geen last van?

Het klopt dat het met de Nederlandse economie steeds beter lijkt te gaan. Deze week meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) een reeks van positieve cijfers: stijgende omzet in de bouw, meer banen, groei van investeringen en duurdere huizen. Ook de export blijft het goed doen dankzij de lage eurokoers.


De Chinese markt is relatief gezien ook minder belangrijk voor Nederland. Maar Nederland is een open economie die erg afhankelijk is van de gang van zaken in de rest van de wereld. En als de andere landen - met name Duitsland en de VS - worden meegezogen door de Chinese terugval, zal ook de Nederlandse economie daar heel gauw veel last van gaan krijgen.

Maar in de VS gaat het toch goed? Volgende maand zou daar voor het eerst sinds de crisis de rente weer worden verhoogd.

De Amerikaanse economie heeft zich goed hersteld. En vooral de daling van de werkloosheid lijkt spectaculair. Maar dat heeft niet geleid tot het weer aantrekken van de lonen. De inflatie ligt ver onder de doelstelling van 2 procent die de Fed - de Amerikaanse centrale banken - zich heeft gesteld.


De Fed wil graag in september de rente verhogen met een kwart procentpunt als signaal dat de economie uit de crisis is. Maar dat besluit lijkt steeds twijfelachtiger te worden nu China problemen heeft, de Amerikaanse schalie-olietak dreigt in te storten en een nieuwe kapitaalvlucht naar de dollar onwenselijk lijkt. 'Als de rente toch wordt verhoogd - en die kans is nu fiftyfifty - zal het als non-event worden gepresenteerd', aldus Ivan Moen van Optimix Vermogensbeheer.

Zijn we niet te pessimistisch over China. Het land heeft gigantische reserves opgebouwd.

China heeft naar schatting 3,5 biljoen dollar aan deviezenreserves. Het zal zeker niet bij het Internationaal Monetair Fonds (IMF) hoeven aankloppen voor leningen. Er is grote vooruitgang gemaakt. Maar het bruto binnenlands product per inwoner is lager dan dat van Columbia, Servië of de Dominicaanse Republiek, de helft van dat van Griekenland en een kwart van dat van Nederland.


Er zijn 675 miljoen arme boeren. De bevolking vergrijst snel. Ook kampt China met grootschalige corruptie, geringe innovatie en emigratie van de rijke elite die hun geld naar het Westen verkassen. Het grootste risico is echter dat het land nog de transitie van dictatuur naar democratie moet maken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden