China pakt overnamegolf in het Westen aan - regering wil kapitaalvlucht remmen

Peking heeft woensdag aangekondigd een dam te zullen opwerpen tegen de golf aan Chinese overnames in het buitenland. Daardoor kan Duitsland enigszins op adem komen. Chinese investeerders deden daar dit jaar al meer dan veertig overnames. De Chinese avances zijn zo agressief dat de Duitse politiek er nerveus van begon te raken.

(Archieffoto 2015) Premier Mark Rutte kijkt naar een shirt van ADO Den Haag met zijn fout gespelde naam erop dat hij kreeg van de nieuwe Chinese eigenaar van ADO, Hui Wang (R) tijdens de eerste dag van een 4-daags handelsmissie aan China.Beeld anp

De regering van president Xi Jinping hoopt met nieuwe maatregelen de kapitaalvlucht te stremmen die gestaag aan de waarde van de Chinese munt knaagt. De renminbi is dit jaar al 5,7 procent in waarde gedaald tegenover de dollar, waarmee 2016 de boeken in dreigt te gaan als het slechtste jaar voor de munt in ruim twee decennia. China heeft al veel van zijn internationale reserves moeten aanspreken om de munt op peil te houden.

Ondertussen deden Chinese bedrijven de eerste tien maanden van 2016 voor 137 miljoen euro aankopen in het buitenland, waarmee het absolute record tot nu toe - 114 miljard euro in 2015 - ruimschoots is gepasseerd. Dat komt mede door de tragere groei van de Chinese economie, waardoor investeerders hun blik naar elders richten. Persbureau Bloomberg berekende dat Chinese bedrijven in 2016 gemiddeld bijna drie buitenlandse overnames per dag aankondigden. In Nederland kwamen recent handelshuis Nidera, verzekeraar Vivat (voorheen SNS Reaal) en, voor 2,5 miljard euro, een divisie van chipfabrikant NXP in Chinese handen.

In Duitsland deden de Chinezen voor ruim 10 miljard euro aan overnames in de eerste negen maanden van dit jaar, meer dan tijdens de vijf jaar daarvoor bij elkaar. Bondskanselier Merkel had nog maar net robotmaker Kuka opgehemeld bij president Obama tijdens hun gezamenlijke bezoek aan de Hannover Messe, of Kuka kwam plots voor 4,5 miljard euro in handen van een Chinese fabrikant van koelkasten, wasmachines en andere huishoudelijke artikelen. 2016 was al begonnen met de overname van machinefabrikant KrausMaffei door staatschemiebedrijf ChemChina voor 1 miljard euro, de toen grootste Chinese overname in Duitsland ooit. Enkele maanden daarvoor had ChemChina al de Italiaanse bandenfabrikant Pirelli gekocht voor 7,3 miljard euro.

Toen Chinese investeerders ook begonnen te jagen op chipmachinebouwer Aixtron en de LED-divisie van lampenfabrikant Osram vond Berlijn het welletjes. Het ministerie van Economische Zaken trok haar toestemming voor de verkoop van Aixtron in en kondigde nader onderzoek aan naar de overname van Osrams LED-divisie. Vicekanselier Sigmar Gabriel (Economische Zaken) sprak zijn onvrede uit tijdens een ontmoeting met de Chinese premier Li Keqiang. Gabriel laakte voor de ontmoeting de steeds hogere Chinese barrières tegen Europese overnames in China. 'Tegelijkertijd shopt China zelf rond in Europa met een lang boodschappenlijstje, overduidelijk met het doel om strategische technologieën te verwerven.'

Vicekanselier Sigmar Gabriel.Beeld epa

Staatsbedrijven

De nieuwe Chinese maatregelen gebieden dat de staat voortaan goedkeuring moet geven aan buitenlandse aankopen boven 10 miljard dollar (oftewel 9,4 miljard euro). Als de aankoop weinig van doen heeft met de kernactiviteiten van bedrijven, ligt de grens al bij 1 miljard dollar, staat in een document van de staatsraad, het Chinese kabinet. De maatregelen komen bovenop de in de praktijk toch al strengere beoordeling van buitenlandse aankopen door de Chinese bureaucratie.

Alle Chinese investeerders gaan de gevolgen merken, denkt voormalig Wereldbank-econoom Louis Kuijs, tegenwoordig in Hong Kong werkzaam voor Oxford Economics. Veel investeerders zijn staatsbedrijven, dus die zijn sowieso makkelijker tot de orde te roepen, zegt Kuijs. Maar ook private investeerders krijgen het moeilijker, zelfs bij trophy deals waar slechts enkele miljoenen euro's mee gemoeid zijn, zoals bij het meerderheidsbelang van het Chinese sportmarketingbedrijf United Vansen in ADO Den Haag, verwacht hij. 'Het is voor de staat moeilijker om private investeerders iets te verbieden. Maar die private investeerders zijn ook weer afhankelijk van leningen van de banken, en die banken zijn in handen van de staat. Dus kan de staat de Chinese banken opdragen om minder scheutig te zijn met het verlenen van financiële steun.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden