'China neemt de tijd en die is er ook'

Zeker, de economie van China groeit minder hard dan voorheen. Toch is de bankeconoom niet somber: Peking hervormt volgens hem genoeg.

De economische groei van China mag in 2013 met 7,7 procent de laagste van de laatste veertien jaar zijn geweest, er is geen reden de noodklok te luiden. In 2014 ligt de groei waarschijnlijk weer boven de 8 procent. De economische hervormingen die de Chinese leiders op het oog hebben, 'zullen neutraal, of positief' uitpakken.

Dat is de mening van Louis Kuijs, hoofdeconoom voor China van de Royal Bank of Scotland en jarenlang verantwoordelijk voor het Chinabeleid van de Wereldbank. Hij ziet de Chinese leiders uiterst behoedzaam manoeuvreren om de groei niet in de weg te zitten. 'Buitenlandse analisten dringen sterk aan op hervormingen, maar de leiders menen dat ze de tijd hebben.'

Ook Kuijs meent dat hervormingen van groot belang zijn, wil China op termijn blijven groeien. Bij de Wereldbank was de Nederlander, woonachtig in Hongkong, verantwoordelijk voor het rapport China 2030, dat een drastische omslag van het groeimodel bepleit: van een op investeringen en export gerichte economie naar een model waarin de consument een grotere plaats krijgt en de privésector meer ruimte.

Gemeten naar die doelstellingen is Kuijs gematigd positief over het afgelopen jaar. 'Je ziet dat de dienstensector, die erop gericht is de consument te bedienen, een steeds groter aandeel in het geheel krijgt. Inmiddels is die sector de industrie gepasseerd: 46 procent voor de dienstensector tegen 43 procent van het bruto nationaal product voor de industrie. De rest is landbouw.

'De consumptie blijft vreemd genoeg toch achter. De verwachting is dat die lager ligt dan de 36 procent van 2012.' In westerse landen maakt consumptie vaak bijna tweederde uit van het bnp.

Investeringen vormen sinds jaar en dag de kurk waarop de Chinese economie drijft en dat was in 2013 niet anders. Zodra de groei dreigde in te zakken, kondigde Peking een 'mini-stimuleringsplan' af waarin investeringen centraal stonden. Dat is de klassieke manier in China om de economie aan te jagen, aldus Kuijs.

Critici menen dat die reflex heeft geleid tot grote inefficiënties in de economie. Lokale autoriteiten zouden tegen de klippen op investeren in een sector als staal, omdat zij er voor hun inkomsten van afhankelijk zijn. Volgens Kuijs is er bij westerse waarnemers een neiging die inefficiënties te overschatten: 'Ze komen voor, zeker in de staalsector met zijn grote inmenging van lokale overheden. Maar ik ben het er niet mee eens dat sprake is van systematische, massale overinvestering. In een belangrijke sector als de auto-industrie is er bijvoorbeeld geen sprake van.'

De Chinese cijfers over 2013 bevestigen dat de economie structureel minder groeit dan met de ruim 10 procent van de voorbije dertig jaar. Met een op termijn teruglopende omvang van de beroepsbevolking is dat normaal, meent Kuijs. Het is volgens hem geen reden somber gestemd te zijn.

De groei van 7,4 procent die veel analisten voor 2014 voorzien, is nog altijd robuust. Kuijs zelf taxeert hem zelfs boven de 8 procent, vooral dankzij het aantrekken van de wereldeconomie. 'Voor de belangrijkste afzetmarkten van China, de Verenigde Staten en de Europese Unie, zijn de vooruitzichten beter. Daarvan zullen de Chinese exporteurs profiteren.'

Een belemmering voor de groei wordt de inperking van de kredietverlening. Die willen de autoriteiten enigszins aan banden leggen, omdat de schuldenlasten in China dermate hard zijn gestegen dat er van alle kanten waarschuwingen klinken over het klappen van een luchtbel.

Ook dat relativeert Kuijs. Hij ziet het niet uit de hand lopen en verwacht niet dat China 'agressief gaat inhakken' op de kredietverlening. 'Dus een heel groot minpunt wordt dit niet.'

Meer ruimte geven aan het private bedrijfsleven is de voornaamste hervorming die de Chinese leiders dit jaar gaan doorvoeren, verwacht Kuijs. 'Met name in de financiële sector zal er beweging zijn. Dat heeft een positief effect op de groei. Ik denk dat die impuls zwaarder weegt dan het inperken van lokale overheidsinvesteringen om schulden terug te dringen. Daarmee zullen de leiders niet al te veel vaart maken.'

Kortom: kalm aan, dan breekt het lijntje niet. Of in de woorden van Kuijs: 'Ze gaan het stuur zeker niet drastisch omgooien, de aanpassing van het traditionele groeimodel zal geleidelijk plaatsvinden. De leiders nemen de tijd en die is er ook. Het gevaar daarvan is alleen dat er niets gebeurt, juist omdat je de tijd hebt.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden