China: minder zeldzame metalen

SHANGHAI De aankondiging van China dat de export van zeldzame metalen wordt verminderd heeft een gunstig effect op recyling en het revitaliseren van mijnen in landen als de VS, Canada, Australië en Zuid-Afrika. China veroverde de afgelopen jaren met goedkope mijnbouw bijna 95 procent van de markt voor de metalen, die essentieel zijn in producten als autokatalysatoren, computerschermen en elektrische auto's.

Hans Moleman

China meldde in juli al dat de export dit jaar flink zal worden verminderd, omdat Peking zuiniger wil zijn op zijn voorraden. Voor 2011 komen er nieuwe beperkende quota. Peking ontkent echter dat de export dan met 30 procent wordt gekort, zoals een Chinese staatskrant dinsdag meldde.


'We blijven zeldzame metalen aan de wereld leveren', aldus het ministerie van Handel, zonder aan te geven hoe groot de korting zal worden.


Het internationale bedrijfsleven vertrouwt Peking niet. De Chinese regering heeft de afgelopen maand tot schrik van tal van bedrijven, zoals Toyota en Hitachi, laten blijken dat het bereid is zijn grondstofreserves te gebruiken voor politieke chantage. Japan werd getroffen door een onofficiële exportban, na een ruzie over de aanhouding van een schip dat viste bij eilandjes die door beide landen geclaimd worden.


China heeft momenteel een quasimonopolie in zeldzame metalen. Het is een van de weinige grondstoffen waarin het een dominante positie heeft. Voor zaken als ijzererts, koper, olie en gas is Peking grotendeels afhankelijk van het buitenland. Dat heeft met name wat ijzererts betreft al frictie opgeleverd met de drie grootste leveranciers, die door Peking van prijsopdrijving zijn beschuldigd.


China doet nu precies hetzelfde met de zeldzame metalen. De prijzen hiervoor zijn inmiddels omhoog geschoten. De Japanse regering kondigde onlangs speciaal beleid aan om leveranties te garanderen. Er wordt al onderhandeld met Vietnam en Kazachstan, die ook reserves hebben.


Ook zijn Japanse bedrijven bezig met de ontwikkeling van vervangende elementen, waarvoor geen afhankelijkheid van China bestaat. Zeldzame metalen zijn een strategische grondstof voor Tokio. Bijna de helft van alle leveranties ter wereld gaat naar Japan en Zuid-Korea.


Ook in Washington zijn beleidsmakers wakker geworden. Een deel van de leveranties die de VS uit China krijgen zijn vitaal voor de defensie-industrie. Er wordt nu gewerkt aan de heropening van oude mijnen.


'Stedelijke mijnbouw': kostbare metalen uit elektronicapap

Oude computers, laptops en mobiele telefoons worden weer wat waard, zo blijkt in het Japanse Kosaka. Daar heeft de firma Dowa een grote recyclingsfabriek gebouwd, met een smeltoven die een pap oplevert waaruit minieme hoeveelheden kostbare zeldzame metalen worden teruggewonnen.


Elke ton elektronicapap levert 150 gram op. De Kosaka Smelterij en Raffinaderij is niet alleen in staat goud terug te winnen, maar ook indium, dat wordt gebruikt in lcd-schermen, en antimoon, dat wordt gebruik in de siliconenwafeltjes van computerchips. Dowa werkt nog aan terugwinning voor zeldzame metalen als neodymium, dat gebruikt wordt voor de speciale batterijen voor elektromotoren, en dysprosium, dat nodig is voor laserproducten.


Kosaka is van oorsprong een mijnstadje. De mijnen werden in 1990 gesloten omdat ze niet meer tegen de internationale concurrentie opkonden. Het recyclen van oude spullen die in steden in Japan, de VS en Europa worden ingezameld, wordt inmiddels aangeduid als 'stedelijke mijnbouw'.


Vorig jaar werd wereldwijd voor 1,5 miljard dollar aan zeldzame metalen verhandeld, een relatief klein bedrag in de mijnbouwsector. Maar zonder kleine hoeveelheden van metaalsoorten waar geen auto- of gsmgebruiker ooit van gehoord heeft, doen die spullen het niet.


Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden