China meldt daling boerenprotesten tegen onteigening

Het aantal rellen en protesten op het Chinese platteland – vooral gericht tegen onrechtvaardige onteigening van land – is aan het dalen....

Van onze correspondent Hans Moleman

Het aantal ‘massale incidenten’, zoals demonstraties in het jargon van de Chinese veiligheidsdiensten heet, liep de laatste jaren snel op. Volgens het ministerie van Openbare Veiligheid was 2005 een topjaar met 87 duizend protesten (in steden en op het platteland samen), de helft meer dan in 2003.

Het ministerie liet in de loop van vorig jaar al weten dat ze voor het eerst een dalende trend bespeurde. Een totaalcijfer voor 2006 is echter nog niet bekend gemaakt.

De sociale protesten, die soms tot felle confrontaties met de Chinese rellenpolitie leiden, zijn een gevaar voor de regering, omdat de demonstraties doorgaans gericht zijn tegen plaatselijke partij- en overheidsfunctionarissen die door de bevolking als corrupt en onrechtvaardig worden gezien.

Landonteigening is vaak het zere punt, omdat gezagsdragers daar flink aan kunnen verdienen door het land door te verkopen aan projectontwikkelaars die er huizen of fabrieken op neerzetten. Andere belangrijke bronnen van ongenoegen zijn de laatste jaren de ernstige vervuiling van het milieu en het vermoeden van gerommel met dorpsfinanciën.

Chinese staatsmedia mogen vaak maar beperkt over de onrust rapporteren.

De centrale autoriteiten proberen sinds twee jaar de onrust te verminderen door meer steun voor de plattelandsbevolking. Zo zijn de gehate boerenbelastingen afgeschaft, is beter onderwijs en gezondheidszorg beloofd en worden lokale overheden geïnstrueerd om klachten beter af te handelen.

Vaak trekken plaatselijke autoriteiten zich echter weinig aan van wetten en richtlijnen uit Peking. In de praktijk blijkt vaak dat de ‘rule of law’ die de centrale regering propageert op plaatselijk niveau niets voorstelt. In plaats daarvan geldt de ‘rule of men’: het woord van lokale partijchefs en hun entourage is wet.

Regelmatig duiken er berichten op over maffiose organisaties bestaande uit partijofficials en zakenlui die op allerlei manieren de wet overtreden.

De regering heeft vorig jaar een nieuwe anti-corruptiecampagne ingezet, omdat de reputatie van de regerende partij steeds meer schade lijdt door alle graaiende en malverserende officials. Hoogste slachtoffer van de campagne was vorig jaar de partijchef van Shanghai.

Ook de Chinese politie kampt met grote integriteitsproblemen. Onlangs liet de leiding van het ministerie van Openbare Veiligheid daarom een scherpe waarschuwing uitgaan dat lokale politiechefs die hun taak verzaken harder vanuit Peking zullen worden aangepakt.

Volgens de nieuwe regels volgt voortaan ontslag als politieofficieren bendes beschermen, arrestanten martelen, vuurwapens onwettig gebruiken of andere onaanvaardbare acties ondernemen die tot volksprotest leiden. Met de maatregelen hoopt Peking het geringe vertrouwen van de bevolking in lokale autoriteiten op te kunnen krikken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden