China legert garnizoen in betwist gebied

China heeft weer een stap gedaan in het conflict met Vietnam en de Filipijnen over omstreden eilandengroepen aan de rand van de Stille Oceaan. Het grootste door China bezette eiland, Yongxing, krijgt een garnizoen, heeft de Centrale Militaire Commissie in Peking besloten.

SHANGHAI - Volgens analisten wil Peking duidelijk maken aan Hanoi en Manilla dat het gebied feitelijk geheel is ingelijfd en dat oproepen tot internationale arbitrage zinloos zijn. De wrevel over de Chinese opdringerigheid op zee groeit, maar de regionale organisatie Asean is verdeeld over een aanpak.


Deze zomer sloeg Peking al piketpaaltjes om het Chinese gezag over de eilanden te onderstrepen. Vorige maand werd het hoofddorp Sansha verheven tot stadsdistrict. Dat betekent dat de ruim duizend bewoners, vooral vissers en staatspersoneel, een eigen 'volkscongres' van de Communistische Partij konden vormen.


Ook nodigde Peking buitenlandse oliemaatschappijen uit om in te schrijven op de ontginning van olievelden in het omstreden zeegebied. China dwong eerder westerse bedrijven een dergelijke afspraak met Vietnam op te zeggen, op straffe van zakelijke problemen op de Chinese markt.


Vorige week stuurde Peking voor het eerst een grote vissersvloot naar het gebied. De boten, met bij elkaar ruim drieduizend man aan boord, worden begeleid door een bevoorradingsschip en een escortevaartuig van het ministerie van Visserij. Het nieuwe legergarnizoen krijgt de taak de eilanden te bewaken, reddingsacties te verrichten en 'militaire operaties uit te voeren', zo meldde staatspersbureau Nieuw China zondag.


Yongxing, in het Engels bekend als Woody Island, is een van de Paracel-eilanden die ook door Vietnam en Taiwan worden geclaimd. China bezette de Paracels in 1974 na een kleine zeeslag met Vietnam. De Spratly's, de andere, verder van China gelegen eilandengroep, is grotendeels nog niet door de Chinezen bezet. De meeste van de honderden eilandjes, (vaak niet meer dan wat rotsen, riffen en atollen), zijn onbewoond.


Hanoi heeft tegen de Chinese acties geprotesteerd. Volgens Vietnam hoort 'de zogenaamde stad Sansha' onder het bestuur van Danang, de grootste kuststad in Centraal-Vietnam. Eerder deze maand demonstreerden honderden Vietnamezen voor de Chinese ambassade in Hanoi.


China rekent er volgens analisten op dat zijn assertieve opstelling wordt geslikt in de regio. De Chinese marine is sterker dan die van Vietnam en de Filipijnen, terwijl China voor beide landen een vitale handelspartner is. Zowel Vietnam als de Filipijnen heeft toenadering gezocht tot de VS, dat zijn Zevende vloot in de regio heeft, maar dat lijkt Peking niet af te schrikken.


De Zuid-Chinese Zee is daarmee Aziës belangrijkste nieuwe potentiële conflicthaard geworden. China claimt bijna de hele zee, tot vlak bij de kust van de Filipijnen en Vietnam, op historische gronden. Er zijn rijke visgronden en in de zeebodem worden olie- en gasreserves vermoed.


Reusachtig territorium voor China's kleinste stad

Sansha's gemeentehuis oogt als een kopie van het Witte Huis in de Amerikaanse stad Washington, maar de jongste stad van China is feitelijk niet meer dan een dorp op een eiland kleiner dan Ameland.


Er is een ziekenhuis, een bibliotheek, een postkantoor en er zijn twee banken. De verbinding met het verre Chinese vastland wordt onderhouden met een tweewekelijkse boot. Ook is er een militair vliegveldje.


Op de 13 vierkante kilometer die het hoofdeiland van het door Peking geclaimde eilandjesrijk in de zuidoosthoek van de Stille Oceaan groot is, wonen amper duizend mensen. Maar Sansha krijgt als nieuw stadsdistrict van Peking wel het grootste gebied dat een Chinese stad bestuurlijk onder zich heeft toegewezen: 2,6 miljoen vierkante kilometer.


Dat is bijna de hele Zuid-Chinese Zee, tot op de drempel van de Filipijnen en Vietnam, vele honderden kilometer van de kust van China's vasteland. Peking meent aanspraak te kunnen maken op de zee omdat eeuwen geleden Chinese vissers en monniken sommige eilandjes aandeden. China noemt de omstreden eilandengoepen de Xisha, Nansha en Zhongsha, elders zijn ze beter bekend als de Paracels en de Spratly's.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden