Nieuws

China heeft dringend arbeidskrachten nodig: derde kind vanaf nu toegestaan

Vanaf nu staat China zijn inwoners toe een derde kind te krijgen. Met deze nieuwe wet hoopt het land de demografische crisis het hoofd te bieden. De Chinese bevolking krimpt namelijk, met alle negatieve economische gevolgen van dien.

Ouders en hun kind(eren) maken een ritje door een park in Beijing. Beeld AP
Ouders en hun kind(eren) maken een ritje door een park in Beijing.Beeld AP

De Communistische Partij nam de wet, die in mei al was aangekondigd, vrijdag tijdens het Volkscongres aan. Het parlement maakte tevens andere maatregelen bekend die het voor Chinezen aantrekkelijker moeten maken om aan een gezin te beginnen. Zo geldt er geen boete meer voor stellen die meer kinderen hebben dan is toegestaan, worden lokale overheden aangemoedigd kinderopvang te vergoeden, en komt er een verruiming van het zwangerschapsverlof (al is het nog niet duidelijk hoe die er precies uit gaat zien).

China, het land met het hoogste inwonertal ter wereld, zit met de handen in het haar vanwege een snel vergrijzende bevolking. De afgelopen tien jaar is het aantal werkende Chinezen gedaald. Tegelijkertijd is de bevolking amper gegroeid. Er zijn veel meer jongeren nodig om de groeiende Chinese economie draaiende te houden. Het geboortecijfer van China ligt nu op 1,3 kind per vrouw. Om de bevolkingsaanwas stabiel te houden moet dit aantal groeien naar zeker 2 kinderen per vrouw.

Koppels aarzelen steeds meer om aan een gezin te beginnen vanwege de stijgende kosten van gezondheidszorg, onderwijs en woning. Vorig jaar kwam er nog de onzekerheid van de corona-pandemie bij. In 2019 zijn er in China volgens de cijfers van de overheid iets meer dan tien miljoen baby’s geboren, het laagste aantal in zestig jaar. In 2018 lag het aantal geboren baby’s nog op bijna vijftien miljoen.

Eenkindpolitiek

In 2015 schafte China al de strenge eenkindpolitiek af in de hoop daarmee de demografische crisis het hoofd te beiden. Sindsdien waren er twee kinderen per gezin toegestaan (hoewel daarvoor wel eerst overheidstoestemming voor moest worden gevraagd). Het aantal geboortes steeg even, maar stagneerde daarna al snel weer. Voor veel Chinezen is het simpelweg te duur om een kind op te voeden. Dit heeft onder andere te maken met de Chinese onderwijscultuur, waarin iedereen naar de beste scholen wil. Zo is er een grote commerciële industrie van dure privélesleraren die kinderen bijspijkeren om naar het beste onderwijs door te kunnen. Eerder deze maand maakte de Chinese overheid bekend ook hieraan een einde te willen maken.

Een van de belangrijke redenen voor de huidige Chinese demografische crisis is de vroegere eenkindpolitiek. In 1979 voerde de overheid dit drastische beleid in uit angst voor een explosieve bevolkingsgroei. In de jaren daarvoor, onder het bewind van Mao, kreeg het gemiddelde Chinese gezin zes kinderen. Mao moedigde grote gezinnen aan, omdat deze zouden bijdragen aan een sterke natie. Maar na zijn dood in 1976 namen Chinese demografen een radicaal andere positie in: met de bevolkingsgroei zouden er juist grote tekorten ontstaan.

De eenkindpolitiek werd draconisch gehandhaafd. Stellen in overtreding kregen hoge boetes en werden ontslagen. Vrouwen werden gedwongen tot abortus. Ook zorgde het beleid voor een scheefgroei in het aantal geboren mannen en vrouwen. Er was een grote voorkeur voor zoons, omdat deze de verantwoordelijkheid hadden voor de oudere generaties. Als gevolg werden babymeisjes soms gedood, verkocht of te vondeling gelegd.

Het idee van de Chinese overheid was aanvankelijk om niet al te lang vast te houden aan de eenkindpolitiek. Toch gebeurde dat wel. De Communistische Partij wende aan het dicteren van de gezinsgroottes. De eenkindpolitiek werd door China naar buiten toe ook gepresenteerd als een triomf van de bovenste plank: 400 miljoen geboortes zouden erdoor zijn verhinderd. Men leefde in de veronderstelling dat de toevoer van Chinese arbeidskrachten min of meer eindeloos was. Pas zo’n tien jaar geleden begon dat beeld te veranderen, toen fabrieken signalen begonnen te geven dat ze niet genoeg jonge werknemers konden vinden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden