NIEUWSvideotop eu-china

China en EU zijn nog ver van de ondertekening van een handelsakkoord, en niet alleen vanwege covid-19

China is geen ontwikkelingsland meer, maar een duidelijke concurrent. Daarom moet een nieuw handelsakkoord van Europa en China nu gaan over wederkerigheid en eerlijke concurrentie, en ook over mensenrechten natuurlijk. Vooralsnog zijn ze het alvast eens geworden over champagne.

Voorzitter van de Europese Raad Charles Michel (links) zwaait naar zijn Europese en Chinese gesprekspartners op het scherm.Beeld EPA

De Europese Unie en China hebben maandag voortgang geboekt over een omvangrijk handelsakkoord dat zij voor het einde van dit jaar hopen te sluiten. Maar er is nog veel werk te doen, zei de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, maandag na een videotop van Europese leiders met de Chinese president Xi Jinping.

Over het akkoord wordt al zeven jaar onderhandeld. Oorspronkelijk was het de bedoeling om het akkoord plechtig te ondertekenen op een Chinees-Europese top in Leipzig die maandag had moeten plaats vinden. Maar de fysieke ontmoeting werd uitgesteld wegens het coronavirus, en China en Europa zijn het nog altijd niet eens over het verdrag.

Volgens Von der Leyen zijn beide partijen het nu eens over drie onderdelen. China zal de marktverstorende werking van staatsbedrijven aanpakken, evenals de gedwongen overdracht van technologie van Europese aan Chinese bedrijven. Daarnaast zullen Chinese subsidies transparanter worden.

Asymmetrie

‘Er zijn ook gebieden waar nog veel aan gedaan moet worden’, zei Von der Leyen. Vooral de toegang van Europese bedrijven tot de Chinese markt is een obstakel. Europese investeerders in China stuiten op veel meer barrières dan Chinese investeerders in Europa. ‘Die asymmetrie moet worden opgeheven. Als we dit jaar nog een akkoord willen sluiten, zal China ons moeten overtuigen’, aldus Von der Leyen. Daarnaast wil Europa dat Chinese bedrijven zich houden aan internationale normen op het gebied van arbeid en milieu, zodat Europese bedrijven niet worden weggeconcurreerd omdat zij zich aan de normen houden.

De besprekingen tussen de Europese Unie en China passen in de herziening van de betrekkingen van de twee grote blokken die voor anderhalf miljard euro per dag handel met elkaar drijven. Vooral Duitsland is regelmatig verweten dat het de ogen sloot voor oneerlijke handelspraktijken omdat het China zag als een aantrekkelijke exportmarkt en een werkplaats voor goedkope producten waarvan de Europese consument profiteerde. Daardoor heeft Duitsland een rivaliserend handelsland in het zadel geholpen, zeggen critici.

‘Ik vind het niet zo zinvol om terug te kijken’, zei bondskanselier Merkel maandag op een persconferentie na afloop van de videotop. ‘We moeten kijken naar de realiteit van nu en onze strategische belangen beschermen. China is economisch veel sterker dan 15 jaar geleden. Het is geen ontwikkelingsland meer, maar een duidelijke concurrent. Daarom zijn principes als wederkerigheid en eerlijke concurrentie veel belangrijker geworden.’

Trump

Voor China is de Europese Unie belangrijker geworden vanwege de anti-Chinese stemming in de Amerikaanse politiek, waarvan president Trump de belangrijkste exponent is. Een akkoord met de Europese Unie zou de Chinezen daarom ook goed uitkomen. ‘De politieke wil is in elk geval aanwezig’, zei bondskanselier Merkel.

De Europese Unie en China willen ook samenwerken op het gebied van het klimaat. De Europese Unie wil dat ook China zijn klimaatdoelstellingen aanscherpt. Daartoe wordt een ‘klimaatdialoog’ tussen beide blokken in het leven geroepen. China heeft zich gecommitteerd aan het akkoord van Parijs, maar blijft met zijn kolencentrales de grootste uitstoter van broeikasgas ter wereld.

Ook de mensenrechten zijn een obstakel in de Chinees-Europese betrekkingen. Volgens bondskanselier Merkel vond een ‘open gedachtenwisseling’ met Xi Jinping plaats over de Oeigoeren, Hong Kong en andere schendingen van de mensenrechten. China zou hebben aangeboden dat Europese diplomaten naar de provincie Xinjiang mogen reizen, het gebied van de Oeigoeren. ‘We moeten zien wat daar van terechtkomt’, aldus Merkel.

Ondanks de optimistische sfeer waren de concrete resultaten bescheiden. Voorlopig ligt er alleen een akkoord over de wederzijdse erkenning van de geografische indicaties van voedselproducten. China zal champagne en Parmaham en andere delicatessen beschermen, in ruil waarvoor Europa het unieke karakter van onder meer de Pixian bonenpasta zal honoreren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden