Bellen metLeen Vervaeke

China-correspondent Leen Vervaeke: ‘Nederland is laks in de bestrijding van het virus’

Met grote verbazing kijkt ze hoe Nederland het coronavirus probeert te bestrijden. Te langzaam, halfslachtig, niet ferm en kordaat genoeg, vindt China-correspondent Leen Vervaeke, die verslag deed in Wuhan en daar met eigen ogen de gevolgen van de corona-epidemie zag. Voor de tweede keer zit ze in quarantaine.

Reizigers die vanuit Italië arriveren, worden gecontroleerd op het vliegveld van Debrecen in Hongarije. Beeld Bloomberg via Getty Images

Het is niet mis wat je zegt: dat de maatregelen die Nederland neemt onvoldoende zijn en vaak ook nog te laat. Hoezo?

‘Hier in Azië wordt verbaasd gekeken naar wat Nederland en andere Europese landen doen om het virus te bestrijden. Het lijkt wel of men niet heeft begrepen hoe ernstig de situatie is. De ervaring van China is dat als je niet snel optreedt, de epidemie heel snel uit de hand kan lopen. Maar in Nederland blijft men achter de feiten aanlopen. 

‘De focus is vooral op het voorkomen van paniek, op het zo min mogelijk veroorzaken van economische schade. In Noord-Brabant, waar de uitbraak het grootst is, worden nu bijvoorbeeld geen grote evenementen meer gehouden. Maar kleine evenementen? Besmetten mensen elkaar daar niet?

‘Rutte en het advies om geen handen te schudden? Prima, maar ook te laat. Op Twitter werd het treffend vergeleken met een dokter die een man adviseert een condoom te gebruiken terwijl zijn vrouw al drie maanden zwanger is. Ik hoor hier veel bezorgdheid dat Europa deze crisis zo licht opneemt. De houding is om met minimale maatregelen verdere verspreiding te voorkomen: we moeten vooral niet doorslaan. Heeft men in Europa dan niet gezien wat er in Wuhan en in Italië is gebeurd? Dat lijkt me ernstig genoeg om te zeggen: liever iets te hard ingrijpen dan te weinig.’

Sommige maatregelen begrijp je gewoon niet. Jij zit zelf twee weken in thuisquarantaine, in China ga je gewoon niet naar buiten. Maar in Nederland is dat anders.

‘Als je de verspreiding van het virus wil voorkomen, moet je alle besmette personen opsporen en afzonderen. Evenals hun naaste contacten. Maar Nederland is daar halfslachtig in. Huisgenoten van een besmet persoon mogen bijvoorbeeld gewoon boodschappen doen. Dat is bizar. Dat gaat tegen elke logica in.

‘In Wuhan is heel duidelijk gebleken dat het aartsmoeilijk is om niet besmet te raken als je met een patiënt samenwoont. Ik ken het voorbeeld van een vrouw in Wuhan die besmet was en met twee nichtjes woonde. Zij bleef op haar kamer, de nichtjes plaatsten het eten voor de deur. Alles deden ze om te voorkomen dat ze ook het virus opliepen. Maar de nichtjes raakten toch besmet. Zo’n thuisquarantaine samen met niet-besmette anderen is moeilijk. Je vergeet altijd wel iets, zoals het schoonmaken van een deurknop.’

Ook de aanpak van mensen die uit risicogebieden terugkeren, is hier minder streng dan in China.

‘In China moeten personen die terugkeren uit landen als Italië, Iran en Zuid-Korea meteen twee weken in quarantaine. De Chinese aanpak is het zekere voor het onzekere nemen. In Nederland word je enkel gevraagd om bij klachten in thuisquarantaine te gaan. Zelfs zorgmedewerkers die uit risicogebieden terugkeren, mogen door blijven werken. Maar uit onderzoek blijkt dat je al besmettelijk kunt zijn voor je symptomen vertoont. Die zorgmedewerkers riskeren kwetsbare patiënten te besmetten.

‘Twee weken thuiszitten is, zo weet ik uit eigen ervaring, vervelend. Maar een epidemie groter laten worden door niet de juiste maatregelen te nemen, leidt tot nog ernstiger situaties. Mensen overlijden, ziekenhuizen raken overbelast. En dan moet je daarna alsnog ernstige maatregelen nemen om verdere verspreiding van het virus in te dammen.’

Wat zou er dan moeten worden gedaan in Nederland in de strijd tegen het virus?

‘Kijk naar landen waar het wel goed gaat. In China lijkt de situatie bijna onder controle. Ik snap dat we niet zulke draconische maatregelen willen in Nederland – zowat heel China was op een gegeven moment afgegrendeld. Maar je kunt ook kijken naar bijvoorbeeld Hongkong of Taiwan: daar boekt men succes met strikte, maar minder draconische maatregelen. 

‘Zo werden in Hongkong reisbeperkingen opgelegd aan mensen afkomstig uit risicogebieden. Zo sluit je de import van besmettingen uit. Ook werd de bevolking gevraagd sociaal contact te beperken, mondkapjes te dragen en zoveel mogelijk thuis te werken. Hongkong heeft in vijftig dagen tijd nu 120 besmettingen. De autoriteiten weten precies wie dat zijn, die mensen en hun familieleden zitten in strikte isolatie. Zo wordt de epidemie in de kiem gesmoord.

‘In Noord-Brabant zijn nu grote evenementen, zoals concerten en voetbalwedstrijden, geschrapt. Maar het virus zit al in heel Nederland, dus zou je dat eigenlijk in heel het land moeten doen. En waarom worden de Nederlanders niet opgeroepen om zo veel mogelijk thuis te blijven? Werk zo veel mogelijk thuis, spreek in een park af in plaats van in de kroeg, vergader online, houd afstand tot anderen. Ik ben geen viroloog en geen wetenschapper. Maar ik heb in Wuhan gezien hoe het verkeerd ging. Met strenge maatregelen kan je veel meer schade voorkomen.’

Waar pleit je dus voor?

‘Het is niet aan mij om te zeggen wat er moet gebeuren, maar ik hoop iets meer bewustzijn te creëren. Want de fouten die aanvankelijk in China zijn gemaakt, moeten niet opnieuw worden gemaakt. En met kleine offers – twee weken niet naar de kroeg, naar feestjes of naar het voetbal – kun je al veel voorkomen. 

‘Wat ik ook wil benadrukken: voorzorgsmaatregelen nemen doe je niet enkel voor jezelf, maar ook voor anderen. Ik zit ook niet voor mijn plezier twee weken in thuisquarantaine. Maar als ik daarmee kan voorkomen dat artsen en verplegers worden overbeladen met werk, of dat iemand van 80 jaar overlijdt, dan heb ik er het graag voor over.’

Meer weten over de aanpak in China en Nederland?

In China daalt het aantal besmettingen gestaag. President Xi grijpt dat aan om hun geschonden reputatie op te krikken door te wijzen op het succes van de aanpak.

In Nederland is het virus los, vooral in Brabant zijn veel mensen met het virus. Hier wordt in elk geval geprobeerd dat de ziektegolf niet in één klap komt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden