China beleeft stedelijke consumentenrevolutie

Magnetron, airco en mobiele telefoon waren luttele jaren geleden nog schaars in China. Nu heeft de helft van de stedelijke huishoudens ze in huis....

Van onze correspondent Hans Moleman

Je hoeft maar de buurtsupermarkt in te lopen, en je ziet het: China is een consumentenparadijs geworden. Vijfentwintig euro voor een magnetron, dertig euro voor een Little Smart, een mobieltje waarmee je spotgoedkoop in de stad en directe omgeving kunt bellen. Vijftien euro voor een fiets, nog geen dertig voor een dvd-speler. Dvd's: drie eurokwartjes.

Moe van het trappen: een elektrische fiets hoeft niet meer te kosten dan honderd euro. Wat meer snelheid: scooters en motoren vanaf omgerekend 350 euro. Gezinsuitbreiding in aantocht: de nieuwe autodealer om de hoek biedt al een kittige minivan met zes zitplaatsen vanaf vijfduizend euro.

China beleeft een nieuwe revolutie de opmars van de gretige consument. Alles is er tegenwoordig te koop, en veel dingen die tien jaar geleden nog als luxe golden, beginnen net als in het Westen doodnormaal te worden in Chinese huishoudens, dankzij de lage prijzen en gestegen inkomens. De tientallen metropolen met hun paar honderd miljoen inwoners lopen voorop in de koopwoede, aldus het jongste rapport van SinoMonitor, een multinationaal marktonderzoekbureau.

Nog maar enkele jaren geleden was de wok het belangrijkste kookinstrument in de Chinese keuken, en dachten de meeste Chinezen er niet aan een dure magnetron te kopen. Die kostte destijds al gauw drieduizend renminbi, ofwel driehonderd euro. Maar omdat de magnetron door intensieve lokale produktie en concurrentie spectaculair in prijs is gedaald, heeft inmiddels bijna de helft van alle stedelijke huishoudens er eentje in de keuken staan.

Hetzelfde geldt voor airconditioners, elektrische waterkokers, mobiele telefoons, video-en dvdspelers, televisies, koelkasten en al die andere produkten die bij het moderne Chinese leven zijn gaan horen.

'Ik weet nog dat we tien jaar geleden in onze wijk allemaal een of twee keer per week naar het badhuis gingen', zegt een inwoner van een Shanghaise buitenwijk. 'Thuis had je geen douche. Nu zijn de meeste oude huizen afgebroken en vervangen door moderne flats met eigen badkamers. In plaats van een stuk zeep hebben we de keuze uit tientallen soorten bad-en douchegel. Het aanbod is zelfs zo groot geworden dat je nauwelijks meer weet wat je moet kopen.'

Het onderzoek van SinoMonitor volgde de afgelopen drie jaar het koopgedrag van ruim zeventigduizend Chinese consumenten, in leeftijd varind van 15 tot 64 jaar, in dertig steden. Naast de gestage groei van het aantal huishoudelijke apparaten komt de explosieve groei van de automarkt erin naar voren: een op de drie stedelingen meldt een eigen auto te bezitten. Dat is acht keer zoveel als in 2000. Het aantal huishoudens met een computer verdubbelde bijna tot 30 procent.

Voor de groeistrategie van de Chinese regering is de stimulering van de binnenlandse consumptie van cruciaal belang. Peking wil niet langer louter afhankelijk zijn van de export van dvd-spelers, computers, fietsen, tv's en koelkasten naar de rest van de wereld. Voor een stabiele groei is ook een toenemende binnenlandse vraag vereist.

De Chinese burger, traditioneel een trouwe spaarder met weinig hang naar luxe spullen, moet dus leren zijn geld vlot uit te geven. Afgaande op de cijfers van het Chinese bureau voor de statistiek lijkt die trend aardig ingezet. In de eerste zeven maanden van dit jaar gaven de bijna 1,3 miljard Chinese consumenten een slordige driehonderd miljard euro uit in de winkel, ruim 12 procent meer dan vorig jaar.

Tegelijk werd er dertien miljard euro minder gespaard. De Chinese burger begint in de gaten te krijgen dat het geld beter kan rollen, omdat hij er anders op verliest: China's rentetarieven liggen namelijk lager dan de jaarlijkse inflatie.

Toch is China vergeleken met Europa en de VS nog een land waar het zuur verdiende geld relatief vaker wordt opgepot. De economische beleidsmakers hopen dat twee factoren de trend van stijgende consumptie zullen voortstuwen: een verdere groei van de Chinese middenklasse en een toenemende koopkracht van de onderklasse, het legioen van bijna een miljard Chinezen die op het platteland en in de arme wijken van de grote steden wonen.

Onderzoeker Yan Xianpu van het bureau voor de statistiek voorspelt dat Chinese middenklasse de komende zes jaar zal verdubbelen tot 57 miljoen families. Nieuwe maatregelen die het harde leven op het platteland moeten verbeteren minder belasting, hogere prijzen voor agrarische produkten beginnen volgens hem al enig resultaat op te leveren. De koopkracht van de armen zou wat meer zijn gestegen dan in voorgaande jaren. Omdat luxe-producten in het binnenland ook beter verkrijgbaar worden, verwacht onderzoeker Yan dat de Chinese boerenklasse sterk zal gaan bijdragen aan een voorspelde consumptiegroei van bijna 11 procent tot het jaar 2007.

De Chinese regering heeft er alle belang bij rooskleurige voorspellingen over de binnenlandse consumptietrend te doen, omdat die vertrouwen wekken in een vaak weinig transparante economie. Investeerders worden zo gestimuleerd de aanlokkelijk ogende want reusachtige Chinese markt op te gaan.

Maar de onzekerheden zijn groot, zo hebben tal van buitenlandse bedrijven ondervonden die de afgelopen jaren miljarden investeerden. De kans dat een Chinese fabriek de leuke Europese, Japanse of Amerikaanse ontwerpen kopieert en met goedkope namaak de dure investering uit de markt drukt is nog steeds groot. En de onderlinge concurrentie tussen driftig uitbreidende Chinese bedrijven is vaak ook moordend.

De Chinese consument mag zich 55 jaar na de communistische revolutie steeds meer in een consumentenparadijs wanen, voor bedrijven wordt het steeds meer een meedogenloze prijzenstrijd die van de aloude droom van een oneindige, lucratieve markt weinig heel laat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden