Chemicus kan op werk promoveren

Academici met enige jaren werkervaring in de chemische industrie kunnen vanaf de zomer in het eigen bedrijf promoveren. Daartoe heeft de Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie (VNCI) samen met de faculteit scheikunde van de Universiteit Utrecht een nieuwe onderzoeksschool voor toegepaste wetenschap opgericht, een graduate school applied sciences....

Universiteit en bedrijfsleven hopen zo bij te dragen aan het oplossen van het personeelstekort in de chemie. De chemie vraagt jaarlijks om vijfhonderd tot zeshonderd academici, terwijl er nog geen vierhonderd uit de collegebanken komen. De VNCI schat dat het aantal tot 2007 nog verder afneemt. Door personeel dat al in de chemie werkt de kans te bieden te promoveren, kan een deel van het tekort worden bestreden.

Het project is uniek in Nederland, omdat de promovendus gewoon in dienst blijft van het bedrijf en daar ook toegepast onderzoek doet. De universiteit bewaakt het wetenschappelijk niveau van het onderzoek en verzorgt het onderwijs. Volgens mede-initiatiefnemer prof. dr. Van Koten plukken universiteit en bedrijven straks de vruchten van de nieuwe samenwerking.

De scheikundefaculteit probeert al langer het vakgebied te verbreden door meer maatschappelijke vakken te doceren. Zo is er een universitair masterprogramma management en maatschappij, waarbij de bètastudenten worden geschoold op terreinen als economie, recht en bestuurskunde. Volgens de VNCI is er in de chemische bedrijven vraag naar zulke breed opgeleide mensen. Zij kunnen werken aan de rand van het zuivere onderzoeksdeel.

De chemie probeert al geruime tijd het tekort aan vakbekwame mensen te bestrijden met onorthodoxe oplossingen. Er zijn al duale opleidingen voor werknemers op mbo-niveau en aan het hbo afgestudeerde ingenieurs kunnen aan de TU Eindhoven in een leer-werktraject de ir-titel behalen. De samenwerking met de Universiteit Utrecht is de kroon op het werk door straks duaal opgeleide doctors te kunnen afleveren. Dat hoeven niet alleen chemici te zijn: het promotietraject staat ook open voor afgestudeerden in de exacte vakken, informatici en biologen.

Van Koten zegt dat ook in eigen huis goed is nagedacht over de vraag of het onderzoek deze kant op moet gaan. 'Natuurlijk heb je mensen die zeggen dat je dan het fundamenteel onderzoek tekort doet, maar ik denk dat het juist een verbreding voor ons met zich meebrengt. Je krijgt mensen binnen met een heel andere kijk. En het fundamenteel onderzoek verdwijnt niet, integendeel.'

Algemeen directeur P. Noordervliet van de VNCI verwacht veel van de nieuwe opzet. 'Je mensen kunnen promoveren terwijl ze gewoon in dienst blijven. Ze hoeven niet op een slecht betaalde aio-plek aan de universiteit te gaan zitten. Voor het bedrijf is het grote voordeel dat ze gewoon inzetbaar blijven en hun kennis direct op de werkplek kunnen gebruiken.'

De nieuwe onderzoeksschool krijgt een bestuur dat wordt samengesteld door universiteit en VNCI. 'Het zullen wel hoogleraren zijn die in de chemie werken', zeggen Van Koten en Noordervliet.

Over het intellectuele eigendom van de promotieresultaten zal van geval tot geval worden beslist, afhankelijk van de aard van het onderzoek.

In de chemie is het niet ongebruikelijk dat onderzoek mede wordt gefinancierd door een ministerie of de organisatie van wetenschappelijk onderwijs NWO. Ook dan wordt vooraf geregeld wie het eigendom verwerft. Voor de universiteit is het wel even wennen. Van Koten: 'We worden langzaam volwassen op dit terrein.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden