Charme-offensief Gysi kost ‘ DDR-reptielen’ stemmen

Tijdens de deelstaatverkiezingen in Duitsland kreeg de linkse PDS..

Duitsland huiverde toen de postcommunistische PDS in Mecklenburg-Vorpommern en Berlijn (in respectievelijk 1998 en 2001) een coalitie-regering vormde met de SPD. ‘Tot in Beieren aan toe heerste de vrees dat weldra de Sovjet-tanks door de straten zouden rollen’, zei PDS-leider Gregor Gysi onlangs in Der Tagesspiegel.

De democratische gezindheid van de erfopvolger van de SED – de socialistische eenheidspartij van de voormalige DDR – gold als suspect. Haar loyaliteit tegenover de Bondsrepubliek was twijfelachtig.

Aan dit ‘betreurenswaardige feit’ ontleende Gysi de opdracht om een betrouwbare coalitiepartner te zijn van elke partij die bereid was regeringsverantwoordelijkheid met de PDS te delen. Vooral in Berlijn nam de partij deze opdracht buitengewoon serieus. Zij ondersteunde de rigoureuze bezuinigingspolitiek van de sociaal-democratische senator Thilo Sarrazin (Financiën), en zij werkte loyaal mee met de sanering van het stelsel van sociale zekerheid (waartegen de eigen achterban demonstreerde).

Alleen inzake de ‘cultuurpolitiek’ bleef de PDS zichzelf nog enigszins trouw. Thomas Flierl – de meest omstreden van de drie PDS-senatoren in de Berlijnse stadsregering – toonde zich ontvankelijk voor de suggestie om de Kochstrasse (in hartje Berlijn) te vernoemen naar de radicale studentenleider Rudi Dutschke (1940-1979). En hij ontmoedigt, naar de mening van voormalige DDR-dissidenten, de bouw van monumenten die herinneren aan de Duitse deling.

Maar voor het overige liet de PDS alles na om de gevestigde orde in haar vooroordelen te bevestigen. Daarvoor kreeg ze bij de deelstaatverkiezingen van afgelopen zondag de rekening gepresenteerd. Ze verloor bijna 10 procent van de stemmen die ze bij de vorige verkiezingen nog vergaarde (in de roodste districten van Oost-Berlijn zelfs 20 procent).

En zondag moest de PDS tijdens de verkiezingen zelfs de strijd aanbinden met de WASG – de SPD-afsplitsing waarmee ze wordt geacht volgend jaar tot Linkspartei te fuseren. De (kleine) WASG-afdelingen in Berlijn en Mecklenburg-Vorpommern hebben op deze manier hun ongenoegen over het ‘a-sociale karakter’ van de PDS kenbaar willen maken.

De ontnuchterende verkiezingsuitslag heeft een hervatting van de sluimerende richtingenstrijd tot gevolg gehad. Hierin staan de ‘DDR-reptielen’ tegenover de vernieuwers, die de Linkspartei als de natuurlijke thuisbasis zien voor de ‘slachtoffers van het neo-liberalisme’. Zo zou ze kunnen verhinderen dat de rechts-extreme NPD het monopolie als protestpartij verwerft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden