Profiel Nieuwe EU-president

Charles Michel is wel gewend verschillende groepen op één lijn te krijgen

De Belgische premier Charles Michel (43) is dinsdag verkozen tot president van de Europese Unie. De liberaal is in zijn thuisland al een verbinder gebleken, maar lukt het hem ook om bruggen te bouwen tussen de Europese hoofdsteden? 

Charles Michel in Brussel. Beeld EPA

De Belgische premier Charles Michel gaat naar Europa, en zijn nieuwe baan gaat nog een hele uitdaging voor hem worden. Als president van de EU - zoals de voorzitter van de raad van regeringsleiders wordt genoemd - zit hij de vergaderingen van premiers en een enkele president voor. Hoe moeilijk dat kan zijn bleek wel uit de ellenlange vergaderingen van de afgelopen dagen over het verdelen van de topbanen.

Maar dat het nog een hele uitdaging zou worden, dat schreven de media ook toen Michel in 2014 aantrad als premier van België. De Waal was toen pas 38 jaar, en voor Nederland nog een onbekend gezicht. Veel te jong, zo werd gevreesd, om een coalitie met slechts één Franstalige partij (zijn eigen liberale MR) én de Vlaamse nationalisten bij elkaar te houden. Het zou een wonder zijn als deze ‘kamikazecoalitie’ het lang vol zou houden.

Mijnenveld 

‘Niets doen is zeer makkelijk, hè’, zei Michel hierover in een interview met de Volkskrant. ‘Men neemt geen risico, men wacht, men neemt geen beslissingen. Dat is niet mijn visie van politiek engagement.’

Michel bleek een begaafd tacticus, die zijn regering bijna vier jaar lang door het mijnenveld wist te loodsen. Vlak voor de eindstreep ging de boel echter toch onderuit, omdat de Vlaams-nationalistische N-VA niet kon leven met het VN-migratiepact. ‘Maar Michel heeft laten zien dat hij een topdiplomaat is’, zegt Carl Devos, politicoloog aan de Universiteit Gent. ‘Hij was misschien nooit de echte chef van de regering, maar hij is zeer goed in het samenbrengen van verschillende groepen.’

Wat houdt deze functie eigenlijk in?

Voorzitter van de Europese Raad (in de volksmond: president van de EU) is een functie die sinds 2010 bestaat. Deze voorzitter heeft tot taak de besprekingen tussen de EU-regeringsleiders in goede banen te leiden, continuïteit aan te brengen en besluitvorming te bespoedigen. Voorheen viel die rol ieder half jaar toe aan een andere regeringsleider, wat volgens de lidstaten tot veel vertraging leidde.

Posters plakken

Zoals wel vaker het geval is in België, leerde Michel het vak van zijn vader, de flamboyante oud-minister en oud-Europarlementariër Louis Michel. Charles Michel studeerde rechten in Brussel en Amsterdam, en was al politiek actief sinds hij op zijn veertiende verkiezingsposters plakte. Op zijn 18de werd hij provincieraadslid, en op zijn 23ste volksvertegenwoordiger. Hij was met 24 jaar de jongste Waalse minister, met 32 jaar de jongste federale minister, en met 38 jaar de jongste premier van België.

De stap naar Europa is geen verrassing. ‘Als regeringsleider voelde hij zich in Europese kringen als een vis in het water’, zegt Devos. ‘Veel analisten hadden al langere tijd het gevoel dat hij enthousiaster was over de Europese politiek, dan over de binnenlandse. Zijn hart ligt bij Europa.’

Naast Charles Michel neemt ook de Duitse Ursula von der Leyen plaats aan de top van de Europese Commissie, in haar geval op de plek die ook Frans Timmermans graag had vervuld: de voorzitterspositie. Haar politieke carrière leek vastgelopen, en juist op dat moment is daar de ontsnapping naar Brussel en wordt zij een van de machtigste leiders van Europa.

De 72-jarige Spanjaard Josep Borrell wordt de nieuwe buitenlandchef van de EU. Hij is een EU-oudgediende met weinig geduld voor Brexiteers. De sociaal-democraat was bovendien eerder al voorzitter van het Europees Parlement. Angela Merkel is degrootste verliezer in de Europese banencarrousel.

Nu de topfuncties binnen de  EU dan toch zijn vergeven, komt er ook een einde aan het langst lopende gezelschapsspel van het Binnenhof: de speculaties over een vertrek van Mark Rutte naar Brussel. De premier blijft – precies zoals hij zelf altijd beweerde.Voor de concurrentie is dat even slikken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden