Charismatische leiders als Bolkestein of Den Uyl bestaan niet meer

Joop den Uyl, de inpoldering van Zwarte Piet en potten Nutella in het kalifaat.

Beeld Antonia Hrastar

In Elsevier klinkt deze week een krachtige stem uit het verleden, die van oud-politicus Ed van Thijn. Waarom bestaat de PvdA eigenlijk nog, is een van de vragen van interviewster Liesbeth Wytzes.

Van Thijn antwoordt: 'In mijn opvatting gaat het om gerechtigheid, humaniteit, eerlijk delen. Ik durf het nauwelijks te zeggen, maar zolang we immigranten laten verzuipen in de Middellandse Zee, is er behoefte aan linkse partijen.'

Door een ziekte, neuropathie, kan Van Thijn (80) nauwelijks nog lopen en bewegen. Verzuurd of wrokkig is hij gelukkig niet. Onvermijdelijk slaat de nostalgie toe, dat wel.

Hij verlangt bijvoorbeeld 'ontzettend' terug naar zijn leermeester, Joop den Uyl. 'Er is na die tijd nooit meer iets bijzonders gebeurd. Je ziet wel talentvolle mensen. Asscher, een heel ander type, rustig. Timmermans, die is tevreden met zichzelf. Den Uyl had dat helemaal niet.'

Politiek verweesd

In een ander interview, met Paul Witteman in Vrij Nederland, wordt even hetzelfde thema behandeld. Er zijn nog maar weinig idealen over, zegt Witteman. Als Carolina Lo Galbo hem vraagt welke politicus hem nu inspireert, moet hij hard lachen en zegt hij dat charismatische leiders als Bolkestein, Lubbers of Den Uyl niet meer bestaan.

Voor het theoretische kader van het thema is er De Groene Amsterdammer, met een essay over de zogenaamde Derde Weg: de transformatie van de sociaal-democratie die 25 jaar geleden werd ingeluid.

'Jongere generaties op links zijn als gevolg daarvan in zekere zin politiek verweesd: er is geen links mensbeeld meer, geen links maatschappijbeeld, er zijn zelfs geen grove contouren van een nastrevenswaardige toekomst.'

Vrij Nederland stort zich met overtuiging op Zwarte Piet. Lange tijd behandelde het blad de kwestie niet of nauwelijks, maar deze week is het raak: achttien pagina's. Het eerste deel bestaat uit een gedetailleerde reconstructie van Thijs Broer over 'de inpoldering' van de knecht van Sinterklaas.

Een groep notabelen kwam al op 18 juli 2012 bijeen in de ambtswoning van burgemeester Van der Laan. Sindsdien luisterde Van der Laan naar voor- en tegenstanders. Op 24 maart van dit jaar schoof ook Paul Römer aan, directeur van de NTR, de omroep die het Sinterklaasjournaal uitzendt.

Op 8 augustus was de kogel door de kerk: 'De traditionele Zwarte Piet zou in de loop van vier jaar stapsgewijs vervangen worden door een Piet met roetvegen.' Het tweede deel van de productie in VN bestaat vooral uit beeld: 'Zeven verlichte geesten' maakten een kleurrijke make-over van Zwarte Piet.

De Groene deed onderzoek naar de (jonge) Nederlandse vrouwen die zijn vertrokken naar het kalifaat van Islamitische Staat. Het zijn er inmiddels naar schatting 35 tot 50. Ze hebben allemaal een wapen, maar strijden niet, zo blijkt.

Ze koken voor hun man en kinderen en doen boodschappen. Op Facebook schetsen ze een verrassend plaatje van het pure, islamitische leven: op hun foto's staan 'meidenavondjes, adembenemende zonsondergangen, ontbijt met potten Nutella, lachende strijders met katten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden