Chaos op stembureaus verplichtte tot uitstel

Is het uitstel van de verkiezingen in Venezuela een overwinning van de democratie, zoals euforische mensenrechtenactivisten menen? Het is te vroeg om dat te zeggen....

Het was eenvoudigweg onmogelijk om komende zondag verkiezingen te houden. De chaos in de organisatie was te groot. Juist om een vergelijking met Peru uit te sluiten, haastte president Hugo Chavez zich donderdag te onderstrepen dat de vertraging in Venezuela 'technisch' was en niets met fraude te maken had.

Begin deze week was slechts 10 procent van het materiaal gereed. Pas dinsdag werden in grote haast de in de VS bestelde kiescomputers opgehaald.

Leden van stembureaus zijn nauwelijks geïnstrueerd en de kiezers hebben geen idee wie de kandidaten zijn in deze megaverkiezingen. Men kiest behalve een president ook burgemeesters, gemeenteraden, leden voor het nationale parlement, het Andesparlement, regionale parlementen en gouverneurs. In totaal gaat het om meer dan zesduizend functies. Het stembiljet beslaat vier pagina's en moet op 25 plaatsen worden ingevuld.

De voorbereidingstijd was zeer kort. Chavez had haast omdat hij de afgelopen drie maanden gestaag is gezakt in de peilingen. Zijn redenering was dat hij, door de diverse verkiezingen op de zelfde dag te houden, in één keer zijn macht zou kunnen consolideren op alle niveaus door zelf als stemmentrekker te fungeren. Als mensen niet weten welke van de honderden namen ze wensen, laten ze zich leiden door een aanbeveling van iemand die ze wel kennen en mogen. Chavez bijvoorbeeld. De president souffleerde zijn aanhang een 'cocktail' van namen.

De bemanning was de tweede ramp. De regering benoemde voor deze mega-operatie vertrouwelingen zonder enige ervaring. De bestaande kiesraad, met ervaren krachten, werd ontslagen. Alle afdelingshoofden werden de laan uitgestuurd en afgelopen week werden zelfs de computerspecialisten vervangen.

Op ideologische gronden besloten de kersverse verkiezingsfunctionarissen dat Venezuela minder afhankelijk zou zijn van buitenlandse technologie en zegden zij allerlei bestaande contracten op.

Het makkelijkst is de schuld aan anderen te geven, bij voorkeur buitenlanders. De regering heeft gezegd dat de vertraging voor rekening komt van het Amerikaanse bedrijf dat de stemkaarten maakte en het Spaanse dat de software had verkocht. Zij wil dat de bedrijven opdraaien voor de kosten.

De beslissing tot uitstel kan een overwinning voor de democratie zijn, maar dat hangt af van hoeveel er vanaf nu verandert. Het is zeer de vraag of een uitstel van (vermoedelijk) vier weken genoeg is om de problemen met de instructie op te lossen. Als de politieke wil al bestaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden