Chaos in christelijk afkickverblijf Beekbergen

De zorg in de religieuze afkickkliniek Horeb in het Gelderse Beekbergen is een chaos. Bewoners kicken af zonder medische begeleiding, krijgen pillen uitgereikt door medebewoners en moeten hun uitkering afdragen aan de instelling.

© Marcel van den Bergh

Dat blijkt uit interne documenten en gesprekken met bewoners. In een vetrouwelijke cliëntenenquête beklagen de verslaafden zich over hun leefomstandigheden. Naar aanleiding van de bevindingen van de Volkskrant gaat de Inspectie voor de Gezondheidszorg onderzoeken of Horeb de wet overtreedt.

Horeb is gelieerd aan de religieuze ggz-instelling De Hoop in Dordrecht en huisvest zestig mannen die willen afkicken van hun drugs- of alcoholverslaving.

Huisarts
Medisch personeel is er niet. De plaatselijke huisarts brengt eens per twee à drie weken een bezoek. Een ghb-verslaafde zegt dat hij in Beekbergen cold turkey afkickte, wat voor die drug levensgevaarlijk kan zijn. Cliënten die al langer bij Horeb verblijven, verstrekken medicatie aan medebewoners.

'Je wordt gedwongen een aanvraag voor een zorgindicatie te tekenen', zegt bewoner Alfredo Seraus. 'Ik weigerde, omdat ik hier nooit een psycholoog of psychiater heb gezien. Ik wil niet dat ze geld krijgen voor zorg die ik niet ontvang. Als ik niet tekende, moest ik vertrekken. En ik kan nergens naartoe.'

Pinkstergemeente
Er zijn in Nederland meer religieuze stichtingen, vaak aan de pinkstergemeente gelieerd, waar verslaafden worden geholpen bij het afkicken. Wat daar gebeurt, onttrekt zich aan het zicht van maatschappij en de inspectie. Veel locaties presenteren zich evenals Horeb op papier als een 'woon- en leefgemeenschap', niet als afkickkliniek. Daarmee proberen ze het inspectietoezicht te omzeilen.

Toch moest een van de zes afkicklocaties van de Victory Outreach-kerk in 2003 bijna sluiten omdat de zorg niet voldeed aan kwaliteitseisen. In 2009 sloot de inspectie de religieuze kliniek Winnersway in Leiden wegens gebrek aan deskundig personeel.

Uitkering afstaan

Bij Horeb komen junks uit het hele land om af te kicken. Ze worden ernaartoe verwezen door religieuze straatwerkers of de reclassering. Bij de intake moeten cliënten toestemming geven om hun uitkering op rekening van de stichting te laten storten. Vervolgens wordt per maand 630 euro 'woon- en leefgeld' ingehouden. Na aftrek van de zorgverzekeringspremie blijft voor de meeste bewoners 100 euro over.

Volgens Horeb is duidelijk waar het geld naartoe gaat: huisvesting, eten en activiteiten. 'Elke maand krijgen bewoners een financieel overzicht', zegt een woordvoerder.

De verslaafden begrijpen niet waar de 630 euro aan opgaat. Personeel is er nauwelijks; er zijn twee zorg-
coaches met een mbo-opleiding voor zestig cliënten. Bewoners slapen in stapelbedden in slecht onderhouden huisjes. Eten wordt door henzelf bereid. Ex-verslaafden worden aan het werk gezet in de houtbewerking of de groenvoorziening, maar krijgen daarvoor niet betaald.

AWBZ
Horeb doet het op internet voorkomen alsof zij geheel afhankelijk is van giften. Onder dat mom werft stichting Vrienden van de Hoop fondsen onder gelovigen. Maar naast het leefgeld van de verslaafden, ontvangt Horeb inkomsten uit de AWBZ. In 2010 was dat 178.000 euro voor het organiseren van dagbesteding. Voor sommige bewoners wordt een persoonsgebonden budget (pgb) aangevraagd. Ook de gemeente Apeldoorn verstrekt subsidie aan Horeb, in 2011 maximaal 53.000 euro.

De Hoop zegt in een reactie dat de zorg bij Horeb 'voldoet aan alle eisen van de Kwaliteitswet'. De financiën zijn volgens een woordvoerder goedgekeurd door een externe accountant.

Hondsmerk
De Hoop ggz kwam begin dit jaar in opspraak toen de inspectie een onderzoek instelde naar psycholoog Rob Hondsmerk. Die had in het Reformatorisch Dagblad verteld over zijn aanpak van een door de duivel bezeten jongen van acht. 'Uit de mond van de jongen kwam een zwavelgeur. Hier was duidelijk sprake van een confrontatie met het rijk der duisternis.'

Na onderzoek concludeerde de inspectie dat vragen over occultisme door De Hoop worden doorgeleid naar een pastoraal team en dat Hondsmerk zelf zich niet met deze omstreden zaken bezighoudt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.