'Chaos in Bangladesh wordt elk jaar groter'

Naam: Saidul Chowdhury. Leeftijd: 39 jaar. Nationaliteit: Bengalees. Beroep: zakenman met een import/exportbedrijf gericht op Bangladesh en freelance-tolk bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst....

AL TIJDEN geen nieuws uit Bangladesh. Geen nieuws is goed nieuws? Beslist niet, meent Saidul Chowdhury. Als student ontvluchtte hij Bangladesh in 1984, tijdens het militaire bewind van generaal Ershad. Sinds 1989 woont hij in Nederland. Zijn geboorteland bezoekt hij regelmatig, maar de laatste keer is hem dat slecht bekomen.

'Het is chaos daar. Elke keer als ik terugga zie ik dat het erger is geworden. Berovingen, verkrachtingen, moorden zijn aan de orde van de dag. Er is veel corruptie. Politici doen verkeerde dingen met hun macht, terwijl ze een groot probleem als het analfabetisme niet oplossen.'

Chowdhury importeert textiel, schoenen, rijst en juteproducten uit Bangladesh. Vanuit Nederland en Duitsland exporteert hij meetinstrumenten naar het land.

In december is Chowdhury voor zaken en familiebezoek in Dhaka, de hoofdstad. In de kranten leest hij over allerlei gewelddadige incidenten. Een poging om een nieuwe partij op te richten, is met geweld verhinderd. Gewapende aanhangers van de Awami Liga, sinds 1996 regeringspartij, verstoorden de bijeenkomst, terwijl de politie toekeek.

Dit nieuws is aanleiding voor een pittige discussie bij vrienden in Dhaka. Aan de woordenwisseling doet een parlementslid mee, Kamal Mozumdar van de Awami Liga. Chowdhury kent hem van eerdere bezoeken. 'Begin 1996 heb ik hem nog geholpen, toen hij werd gezocht door de politie omdat hij demonstraties en stakingen tegen de toenmalige BNP-regering organiseerde.'

De gast uit Nederland maakt duidelijk dat hij niet veel op heeft met de huidige generatie politici en ambtenaren in Bangladesh. 'Ze hebben niets gedaan voor het land. Ze stellen zich op als koloniale heersers. Ze denken dat alles van hen is en dulden geen kritiek.'

De regering wordt geleid door premier Sheikh Hasina, dochter van de in 1975 vermoorde eerste machthebber van het vrije Bangladesh, Sheikh Mujibur Rahman. 'Ze heeft alleen maar de leiding gekregen omdat haar vader beroemd was. Dat geldt ook voor oppositieleidster Begum Khaleda Zia. Beide vrouwen hebben geen verstand van politiek.' Khaleda Zia is de weduwe van de in 1981 vermoorde Zia-ur Rahman, die de Bengaalse Nationalistische Partij (BNP) heeft opgericht.

'Jullie laten toe dat het land lijdt onder Sheikh Hasina', werpt Chowdhury parlementslid Mozumdar voor de voeten. Die reageert gepikeerd: 'Jij woont in het buitenland, je weet niks van dit land. Het gaat juist beter met Bangladesh. Er zijn veel nieuwe wetten gekomen, ook tegen het geweld.' Chowdhury is niet overtuigd. Die wetten zijn er wel, maar ze worden niet gehandhaafd. De heren blijven het oneens, maar gaan vreedzaam uit elkaar.

Enkele dagen later huurt Chowdhury een auto met chauffeur om Dhaka uit te gaan. Op de terugweg stopt de chauffeur in Shawar, een plaats iets buiten Dhaka. Het is half twaalf 's avonds. 'Vier mij onbekende mannen komen om de auto staan, ze hebben een pistool en een mes. Ze schelden. Ik stap de auto uit en vraag wat het te betekenen heeft. ''Je bent tegen de regering. Waarom kom je hier, je moet je mond houden'', roepen ze.

'Ze slaan met een hakmes op mijn hoofd en proberen me in mijn buik te steken. Ik weer het mes af maar krijg een snee in mijn hand. Een man pakt mij van achteren vast en een ander slaat met het hakmes op mijn linkerknie. Ik zak in elkaar. Ze nemen m'n portemonnee en horloge mee.'

De chauffeur, die slechts heeft toegekeken, rijdt de gewonde naar een kliniek. 'Na een paar dagen komen mannen van het autoverhuurbedrijf langs. Ze willen weten of ik aangifte ga doen. Ik vertrouw hen niet en laat mij overbrengen naar een andere kliniek.'

Chowdhury doet aangifte. De aanval vond plaats in de buurt van een fabriek van parlementslid Mozumdar. Chowdhury vermoedt een verband. De politie raadt hem af die vermoedens op het aangifteformulier te zetten, daar zou hij maar last mee krijgen.

'Voor gewone Bengalezen is het heel moeilijk aangifte te doen. Je moet iemand kennen bij de politie of bij de autoriteiten. Anders vragen ze geld of ze zeggen, ach, zoiets gebeurt elke dag. Ik ken inderdaad iemand bij de politie. Maar ook met mijn klacht zullen ze niks doen.' Zijn verhaal haalde wel de krant in Bangladesh, compleet met kleurenfoto.

Chowdhury zegt dat corruptie, afpersing en geweld op straat de laatste jaren zijn toegenomen. 'Misdadigers worden beschermd door de machthebbers. Sheikh Hasina zelf heeft toegegeven dat er in haar partij parlementariërs zijn die corrupt zijn en misdadigers bescherming bieden.'

Slecht nieuws uit Bangladesh dus. Toch er is wel iets positiefs te melden. De economische groei is in de jaren negentig tot boven de 5 procent gestegen, vooral de export floreert. Ook Chowdhury's handel met Bangladesh loopt goed, 'ondanks veel tegenwerking'. Binnenkort, als hij genezen is, hoopt hij de Bengalezen zonnepanelen te verkopen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden