ReconstructieInterne machtsstrijd

Chaos compleet bij Haga Lyceum, waar de drie bestuurders elkaar allemaal hebben ontslagen

In 2019 zocht de Onderwijsinspectie op het Cornelius Haga Lyceum naar signalen van anti-democratisch onderwijs en financiële malversaties.Beeld ANP

Wie is de baas bij het omstreden Cornelius Haga Lyceum? Na tumultueuze weken, waarin elk bestuurslid door een ander is ontslagen, moet de rechter daarover oordelen.

Het valt niet te ontkennen: de interne machtsstrijd bij het Cornelius Haga Lyceum vertoont de kenmerken van een klucht. De afgelopen weken hebben de drie bestuursleden van de omstreden islamitische school elkaar stuk voor stuk geschorst of ontslagen. De voorzieningenrechter moet nu bepalen of dat volgens de regels is gegaan en wie nu nog wat te zeggen heeft over de school.

Typerend voor de beslommeringen bij het Haga Lyceum is de bestuursvergadering van 25 mei. Bestuursvoorzitter Mohammed Laamimach arriveerde die ochtend bij het blauw-witte schoolgebouw in Amsterdam-West, waar de bijeenkomst zou plaatsvinden. De deuren bleken op slot.

Maar Laamimach, die een zwarte zonnebril en een zwart mondkapje droeg, liet zich niet tegenhouden. Om pottenkijkers te weren schoof hij plastic zakken over de beveiligingscamera’s rondom het gebouw. Vervolgens nam hij plaats aan een picknicktafel. Daar opende hij de vergadering waar de schorsing van directeur-bestuurder Soner Atasoy op de agenda stond.

Laag bij de grond

Volgens Laamimach bestaat er veel onvrede over Atasoy, die de dagelijkse leiding heeft over de school. Twee leden van de ouderraad zijn eerder dit jaar uit onvrede opgestapt. De medezeggenschapsraad stuurde een (later weer ingetrokken) brandbrief over het functioneren van de directeur-bestuurder. En dan waren er nog signalen dat Atasoy de Onderwijsinspectie vorig jaar heimelijk zou hebben afgeluisterd, zoals NRC Handelsblad onlangs schreef. De inspectie keerde de school vorig jaar binnenstebuiten op zoek naar signalen van anti-democratisch onderwijs en financiële malversaties.

Veel te vergaderen viel er overigens niet aan de picknicktafel. Buiten Laamimach en een notulist schoof er niemand aan. Beide andere bestuursleden, onder wie Atasoy zelf, hadden zich namelijk afgemeld, omdat de vergadering niet rechtmatig zou zijn.

Dat weerhield Laamimach er niet van een stemming te organiseren over de positie van Atasoy. Hij belde secretaris Sadrettin Karadag, die pas bij de derde poging opnam. Over de inhoud van het 32 seconden durende gesprek heerst nog altijd verwarring, zo bleek donderdagochtend tijdens het kort geding, dat is aangespannen door Atasoy en Karadag. Volgens Laamimach stemde Karadag tegen de schorsing. En omdat bij gelijke stemmen de stem van de voorzitter doorslaggevend is, was Atasoy daarmee geschorst.

Karadag ziet dat anders. Hij beweert dat hij nooit een stem heeft uitgebracht en het gesprek direct heeft beëindigd. Daarmee zou het schorsingsbesluit ongeldig zijn. Tijdens de zitting in Amsterdam stelt zijn advocaat dat Laamimach de schorsing er eenzijdig doorheen heeft gedrukt en dat hij een ‘gefantaseerde weergave van dit telefoongesprek’ bij de rechtbank heeft aangeleverd. ‘Laag bij de grond om hierover te liegen’, zegt Karadag.

Loopjongen

Na die merkwaardige picknicktafelvergadering pakte Laamimach door. Twee dagen later, tijdens een nieuwe vergadering, ontsloeg hij Karadag, die hij beschouwt als een loopjongen van Atasoy. ‘Zijn werk als toezichthouder stelde niet veel voor’, zegt Laamimach daarover in de rechtszaal. ‘Hij zit er alleen om Atasoy te beschermen.’

Onzin, stelt de advocaat van Atasoy en Karadag. ‘Karadag heeft zich na het maken van een eigen afweging achter Atasoy geschaard en heeft ook aan Laamimach uitgelegd waarom. Meningsverschillen tussen bestuurders zijn van alle tijden. Dat betekent uiteraard nog niet dat het andere bestuurslid niet behoorlijk zijn taak zou vervullen.’

Op 2 juni besloot Laamimach om Atasoy – die dus al geschorst was – ook nog te ontslaan. Doordat Atasoy en Karadag ondertussen hun eigen vergaderingen organiseerden, waarbij ze Laamimach ontsloegen, was de chaos compleet.

Platgebeld

In de rechtszaal blijkt dat verzoening ver weg is. Er vallen harde woorden over en weer. De advocaat van Atasoy en Karadag beticht Laamimach ervan ‘een regelrechte staatsgreep’ te plegen. Hij zou ‘volledig solitair’ opereren en ‘een masterplan hebben om zijn rivalen een voor een uit te schakelen’.

De redenen om Atasoy te schorsen zouden bovendien ‘niets meer dan een schot hagel’ zijn, de beschuldigingen slecht onderbouwd. Atasoy betwist bijvoorbeeld gesprekken te hebben opgenomen waar hij zelf niet bij aanwezig was, het vermeende angstbewind zou gebaseerd zijn op een klacht van één rancuneuze oud-medewerker. Schorsingen en ontslagen moeten daarom door de rechter worden vernietigd, vinden ze.

Laamimach vertelt een ander verhaal. Hij stelt dat hij als toezichthouder moest optreden, omdat hij ‘ernstige signalen’ kreeg over de bestuursstijl van Atasoy. ‘Ik word platgebeld door personeel en bezorgde ouders’, zegt hij. ‘Het gevoel van veiligheid is helemaal weg. Dat is heel ernstig. Het gaat ons om de leerlingen.’

Volgens zijn advocaat is Laamimach er ook niet op uit de macht op school over te nemen. ‘Hij is toezichthouder, hij gaat niet zelf de school besturen. Er staat al een interim-bestuurder klaar, die de dagelijkse leiding kan overnemen.’

De rechter doet woensdag uitspraak.

DE HAGA-SAGA: DIT GING ERAAN VOORAF

Voor wie het overzicht kwijt is, zetten we de belangrijkste gebeurtenissen uit de roerige geschiedenis van de omstreden islamitische school op een rij.

Minister Arie Slob (Onderwijs) verzocht het bestuur van het Haga Lyceum in de zomer van 2019 op te stappen. ‘Deze bestuurders moeten echt uit de school verdwijnen’, zei hij in een interview met de Volkskrant. Directeur-bestuurder Soner Atasoy reageerde furieus: ‘We worden genaaid in het kwadraat.’

Aanleiding voor de ophef was een zeer negatief rapport dat de Onderwijsinspectie opstelde over de school. Bewijzen voor salafistisch onderwijs zijn niet gevonden, maar op het gebied van bestuur en financiën is er scherpe kritiek. De school probeerde – tevergeefs – de publicatie van het rapport te voorkomen.

De veiligheidsdienst AIVD heeft onrechtmatig en onzorgvuldig gehandeld bij het uitbrengen van twee ambtsberichten over het Cornelius Haga Lyceum, bleek uit onderzoek van toezichthouder CTIVD. Zo zijn de beweringen over banden van de schoolleiding met terroristen ‘onvoldoende onderbouwd’.

De Volkskrant kwam tijdens meer dan tien bezoeken en tientallen gesprekken met de schoolleiding, docenten, medewerkers, ouders, vrijwilligers en externen geen bewijzen tegen van salafistische invloeden of antidemocratisch onderwijs. Lees de longread of luister naar de podcast waarin verslaggevers Tjerk Gualthérie van Weezel en Rik Kuiper hun verhaal doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden