'Chaim van Luit lijkt constant op het snijvlak van het natuurkundige en het esthetische te werken'

Chaim van Luit (28), voorgedragen door Stijn Huijts, directeur Bonnefantenmuseum Maastricht.

Het was op de eindexamenexpositie van de kunstacademie in Maastricht dat Stijn Huijts voor het eerst de draaiende lattentrommel ('ronddraaiende lampenkap', noemt Huijts het kunstwerk) van Chaim van Luit zag en dat hij 'aangenaam verrast' was.

Hier was iemand die iets 'volstrekt eigenaardigs' maakte met minimale middelen. Huijts, sinds een jaar directeur van het Bonnefantenmuseum in Maastricht, stond er een tijdje naar te kijken terwijl hij dacht: 'Waar kíjk ik naar?'.

Nou, naar ronddraaiende zwarte latten dus, maar het effect was dusdanig fascinerend, dat Huijts het gevoel had dat hij een abstracte film aan het bekijken was. Of beelden binnenin een praxinoscoop, een 19de-eeuwse uitvinding die een reeks plaatjes aan de binnenkant van een ronddraaiende cilinder tot 'leven' bracht. 'De beweging bleef op mijn netvlies staan. Het ging over ritme en perspectief. Over kijken. Het zette mijn waarneming op scherp.'

En er was nog meer, daar in Maastricht. Er waren witte latten die schuin tegen een witte muur stonden en waarvan de fel gekleurde achterkanten weerspiegelden op die muur. 'Een efemeer lichtspel.' Er was een videoregistratie van een fietswiel dat achtjes draait door gekleurd pigmentpoeder. Huijts kocht die video voor de collectie van het Bonnefantenmuseum. Het was één van zijn eerste aankopen voor het museum.

Snijvlak
Dat is misschien wel wat hem zo aantrekt in het jonge oeuvre van Chaim van Luit: dat de kunstenaar continu op het 'snijvlak van het natuurkundige en het esthetische' lijkt te werken, op een simpele maar 'mooi gereduceerde' en 'goed uitgepeurde' manier. Soms zit het tegen Op-art aan, die 20ste-eeuwse schilderkunstige richting die kwistig gebruik maakte van optisch illusionisme.

'Hij werkt in een traditie die wat verder teruggaat in de kunstgeschiedenis', zegt Huijts. 'Hij zet formele middelen in om een bepaalde mood op te roepen. En hij gaat in dialoog met modernistische tradities. Zoals hij dat doet, heb ik het lang niet gezien.'

Niet dat Van Luit de enige is die dit doet. Er zijn ook anderen van wie het werk bestaat bij de gratie van zintuiglijke ervaringen. Maar Chaim van Luit is volgens Huijts een bijzonder voorbeeld.

Schilderkunst
'Uiteindelijk is al zijn werk, ook al is het dan vaak driedimensionaal, terug te brengen tot schilderkunst. Maar kijk naar de huidige schilderkunst en je ziet dat het veelal figuratief is, en narratief. Niet bij Chaim van Luit. Die kiest een andere weg en concentreert zich op het onderzoek naar de waarneming. Zijn werk gaat over kleur, compositie, ritme, vorm. Wat zien je ogen precies? Met welke frequentie kijk je? Dat soort vragen vertaalt hij in kunstwerken die iets doen met je blik. Dat blijft me boeien.'

Wat verwacht Huijts van zijn protegé? 'Gewoon: dat-ie lekker keihard doorwerkt.' De kunstenaar moet zich blijven ontwikkelen en vooral 'niet teveel in de regio blijven hangen'.

'Het allerbelangrijkste is dat hij door deze nominatie in het speelveld wordt gebracht. Dat ie wordt opgemerkt en opgepikt. Ik verwacht dat hij nog veel beter wordt. Hij is eigengereid genoeg.' Die komt er wel, zegt Huijts.

chaimvanluit.com

De genomineerden voor de Volkskrant Beeldende Kunst Prijs. Links Chaim van Luit. Beeld Daniel Cohen / de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden