Chailly geeft eenheid aan Mahlers Tweede

Het Concertgebouworkest heeft voor zijn straks-niet-meer-chefdirigent Chailly de titel 'conductor emeritus' verzonnen, de raarste eretitel waar een dirigent op twee benen mee rondloopt....

De merites van de nu-nog-chef zijn er niet minder om, zoals blijkt uit zijn opname van Mahlers Tweede Symfonie. De Mahlerstrategie die Chailly in Amsterdam is gaan hanteren na een paar minder gelukkige ervaringen, houdt in dat hij zich langdurig concentreert op één symfonie. Wat de Tweede betreft, zeepte Chailly eerst zichzelf in met zijn jonge Verdi-orkest in Milaan. In Amsterdam klonk het stuk vaak in de concertzaal en het ging ook mee op tournee, voordat de Decca-microfoons in de buurt kwamen. Openbare zelfstudie heeft hier geleid (net als bij de Mahlers 4, 5, 7 en 8) tot een magistrale plaatuitvoering.

Bevliegingen zijn zeldzaam in Chailly's Mahlervertolkingen. Voor Chailly is Mahlers Tweede geen anderhalf uur durende cumulatie van pakkende onderdelen, maar een gesloten object, waarvan de geledingen tot in detail worden uitgevijld. Dat Mahler het in zijn Tweede over de dood en de wederopstanding heeft, is geen geheim. Geheimzinnig is wel de muzikale eenheid die Mahler bereikt in zijn opeenstapeling van tegenstrijdige genres binnen één stuk.

Chailly onderstreept zowel het megalomane van de treurmars als het kleinschalige van het lied Urlicht. Dansidylles klinken etherisch. Vanuit de diepte klinkt de wederopstandingsritus van het quasi-sacrale slotdeel. De felbegeerde eenheid bereikt Chailly door zijn spreekwoordelijke ritmische veerkracht, door een uitgekookte dosering van de dynamiek, en door een maximale aandacht voor iets dat 'atmosfeer' moet heten, en te maken heeft met puurheid en glans in de strijkersklank.

Het orkest schittert in alle geledingen, en dat doen ook het Philharmonisch Koor Praag en de solisten Petra Lang en Melanie Diener. Voor Mahlervrienden is er het spel 'zoek de verschillen': bijgeleverd is Mahlers Totenfeier, het stuk dat in aangepaste versie het openingsdeel werd van de Tweede. Aan Chailly's Mahlercyclus ontbreken alleen de symfonieën 3 en 9. Die krijgen in 2003 en 2004 hun beslag, waarna Decca de 'dirigent in ruste' naar Leipzig volgt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden