CdK Rotterdam moet van Kamer politie leiden

De commissaris van de koningin in de nieuwe stadsprovincie Rotterdam behoort bij grootschalige problemen rond de openbare orde het gezag te krijgen over de politie....

Van onze verslaggever

DEN HAAG

De Kamer besprak dinsdag de hoofdlijnen van de bijzondere wet waarin de speciale bevoegdheden van de stadsprovincie Rotterdam zijn geregeld. Met ingang van 1997 wordt de regio Rotterdam de dertiende provincie van Nederland. Voor deze ontwikkeling is brede steun in de Kamer. De stadsprovincie krijgt taken, gelden en bevoegdheden die uitstijgen boven die van de bestaande provincies en gemeenten.

Samen met het ontbreken van kiesrecht voor migranten in de nieuwe stadsprovincie, blijft het gezag over de politie een van de voornaamste discussiepunten. In een voorontwerp van de gisteren besproken wet koos het kabinet voor de oplossing die door de gemeente Rotterdam en de Kamer wordt bepleit: de commissaris van de koningin als gezagshebber over de politie bij bovenlokale problemen rond de openbare orde.

In het uiteindelijke wetsvoorstel zoals dat twee weken geleden werd ingediend, kiest het kabinet op aandringen van de Raad van State toch voor de burgemeester. Bij grote branden of andere grootschalige rampen komt het bevel over politie, brandweer en overige hulpdiensten weliswaar bij de commissisaris van de koningin te liggen, maar dit geldt niet voor grootschalige ordeproblemen rond evenementen als demonstraties, voetbalwedstrijden en ontruimingen. In die gevallen dient de burgemeester verantwoordelijk te zijn, vindt het kabinet.

'In vergelijking met de brand- en rampenbestrijding is er bij de handhaving van de openbare orde meestal sprake van meer voorzienbare en geleidelijke ontwikkelingen', schrijven VVD-minister Dijkstal en PvdA-staatssecretaris Van de Vondervoort van Binnenlandse Zaken in hun toelichting op het wetsvoorstel. 'Bij aangevraagde demonstraties, bij ontruimingen en bij grote sportevenementen is er zelfs tijd aanwezig om vooraf het handhaven van de openbare orde te kunnen coördineren.'

Minister Dijkstal wil de wens van de Kamer om het gezag in die gevallen naar de commissaris van de koningin te tillen, niet zonder meer honoreren. Een overgang van bevelsbevoegheid over de politie van burgemeester naar commissaris van de koningin heeft belangrijke nadelen, waarschuwde de Raad van State al: 'Er mag in een concrete situatie nooit onduidelijkheid bestaan over de vraag wie op welk moment het gezag over de politie uitoefent.'

De Raad van State verwacht dat de grens tussen situaties van plaatselijke betekenis en situaties van meer dan plaatselijke betekenis 'niet altijd even scherp' is te trekken. 'Een situatie die zich aanvankelijk laat inschatten als een binnengemeentelijke gebeurtenis met slechts lokale implicaties kan plotseling escaleren en zich ontwikkelen tot een situatie met bovenlokale implicaties', aldus de Raad.

PvdA en D66 drongen bij het kabinet overigens aan op een onderzoek naar de mogelijkheden om migranten kiesrecht te verlenen voor het gekozen bestuur van de stadsprovincie. Op gemeentelijk niveau bestaat dit recht voor migranten al. Om dit ook op het niveau van de stadsprovincie te kunnen verwezenlijken, is een grondwetswijziging nodig.

Dijkstal sloot niet uit dat het kabinet hiertoe zal besluiten. Er bestaat volgens de liberale vice-premier echter geen voornemen van het kabinet om het kiesrecht voor migranten uit te breiden. Dit laatste is onlangs ook bevestigd door PvdA-staatssecretaris Schmitz van Justitie, in een debat met de Kamer over versoepeling van de naturalisatiewetgeving.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.