Rondvraag

CDA-panel over Van Haersma Buma: 'Hij moet zich omringen met Mona's'

Sybrand van Haersma Buma is de nieuwe lijsttrekker van het CDA. Wat moet de kersverse nieuwe leider nu doen? Het CDA-panel van Volkskrant.nl geeft commentaar.

Sybrand van Haersma BumaBeeld anp

Pieter Gerrit Kroeger, CDA-historicus, CDA-lid en hoofdredacteur van ScienceGuide.nl. Schreef onder meer 'De rogge staat er dun bij - Macht en verval van het CDA 1974-1998'. Toen de CDA-fractie in Provinciale Staten van Limburg het vertrouwen opzegde in coalitiepartner PVV, zei Kroeger in de uitzending van Pauw en Witteman van 20 april dat nu ook het gedoogkabinet zou vallen:
'De uitslag van de lijsttrekkersverkiezing is als een symfonie met een paukenslag van Joseph Haydn. Het is een bijzondere prestatie van een kandidaat om bij een groep van zes aspiranten in één keer meer dan vijftig procent van de stemmen binnen te halen. Dit betekent in elk geval dat Sybrand van Haersma Buma een zeer krachtig mandaat heeft gekregen. Hoe belangrijk zoiets wel niet kan zijn, begrijpt iedereen die zich 2006 nog herinnert. Mark Rutte kreeg net vijftig procent en Rita Verdonk iets van 48 procent. De positie van Rutte werd daardoor min of meer onmogelijk. Buma zal van zo'n effect geen enkele last hebben dit keer.'

'De markante keuze voor Buma is ook een signaal van de stijl waarop de CDA-leden de campagne in willen gaan. Zij kiezen iemand die degelijkheid en soberheid uitstraalt en in de debatten een verrassend overkomend, droge Britse humor bezit.'

'Diva-achtig dramagedoe zal Buma de kiezer ongetwijfeld besparen. CDA'ers houden daar ook niet van, dat blijkt ook wel uit het feit dat Henk Bleker met zijn campagne volstrekt niet is aangekomen.'

'Een tweede belangrijk punt is de ferme afwijzing die Buma liet horen waar het de PVV betreft. Hij is als lijsttrekker de kandidaat van al die Nederlanders die volstrekt genoeg hebben van populistisch geschreeuw waar ons land geen steek mee opschiet. Buma zal het Britse gezegde goed in zijn oren knopen: once burned, twice shy (eenmaal de vingers gebrand, twee keer gewaarschuwd).'

© Screenshot Pauw en Witteman. Pieter Gerrit Kroeger bij P&W.

Ibrahim Wijbenga is raadslid voor het CDA in Eindhoven. Hij was een van de initiatiefnemers tot het Meldpunt Overlast PVV (MOP), gelanceerd als antwoord op de PVV-'kliklijn' voor overlast van Midden- en Oost-Europeanen: 'Van Haersma Buma is een garantie voor continuïteit, gezien zijn bestuurlijke ervaring. Tegelijkertijd staat hij voor vernieuwing omdat hij in debatten ook heeft aangegeven dat het CDA een brede volkspartij moet worden en blijven. Zijn financiële deskundigheid kan de komende jaren goed worden benut omdat de partij en het land nog zware jaren voor de boeg hebben. Tegelijkertijd is hij een aanspreekbare leider die een natuurlijk gezag uitstraalt, zo blijkt uit de uitslag.'

'Hij is ook een mens, dat blijkt in de debatten waarin hij zijn emotionele betrokkenheid laat gelden. Politiek is niet alleen een zaak van rationele overweging maar ook van solidariteit en betrokkenheid. Het electoraat heeft kennisgemaakt met een warme man die ook met de doorsnee kiezer kan omgaan zoals we dat ook bij Paul de Leeuw hebben kunnen zien.'

'Onder zijn leiding kan een brug worden geslagen naar grote groepen jongeren, stedelingen en allochtone kiezers die het CDA de rug hebben toegekeerd, inclusief de tijdens de gedoogconstructie weggelopen leden en kiezers. Hij zal daaraan moeten werken met de 5 overige kandidaat-lijsttrekkers en het CDA in zijn geheel. Het is een zware klus waarmee nu een daadwerkelijke start kan worden gemaakt.'

Ibrahim Wijbenga.

Annie Schreijer-Pierik, werd in 1998 met voorkeursstemmen Tweede Kamerlid voor het CDA en bleef dat tot 2010. Na de val van het kabinet-Balkenende in 2010, was ze een van de eersten die openlijk haar twijfels uitte over zijn hernieuwde lijsttrekkerschap:
'Van Haersma Buma is gekozen, maar nu moet hij nog de kiezers erbij betrekken. De populariteit van Mona Keijzer toont aan dat mensen behoefte hebben aan een nieuwe visie. Niet het oubollige, maar het frisse CDA moet weer opstaan. Als we die slag kunnen maken, hebben we veel gedaan. En ik denk wel dat dat Van Haersma Buma lukt. Hij is vorige week bij mij op de boerderij geweest, en heeft gesprekken gevoerd met leden uit de streek. Niet eens zo zeer links of rechts was een onderwerp van gesprek, maar de economie. Hij moet dus het bezuinigingsverhaal gaan verkopen. Vooral onderwijs en zorg zijn voor het CDA heel belangrijk.'

'Of het gedoogkabinet nog aan hem kleeft? Op dat moment, toen het vorige kabinet werd gevormd, móést dat gewoon. Maar Van Haersma Buma moet nu wel nieuwe mensen een plek geven. Hij moet niet alleen de oude garde naast zich neerzetten. Dus niet nummers 1 tot en met 5 op de lijst vullen met de leden uit het kabinet, en daarna de fractie, nee, hij moet er nieuwe namen inzetten. De Mona's, zal ik maar zeggen. Ook vind ik dat iedereen zijn eigen plek in de Kamer met voorkeursstemmen moet verdienen. Ze kunnen van mij allemaal les krijgen. Ik denk dat het CDA tussen de 25 en 30 zetels uit komt.'


Annie Schreijer-Pierik, toen zij nog in De Kamer zat.Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden