CDA moet breken met Berlusconi

De Italiaanse premier Berlusconi heeft geen respect voor de democratie. Het CDA moet daarom alle banden met zijn partij Forza Italia verbreken, betoogt Max van den Berg....

Max van den Berg

De Europese Unie heeft sinds dinsdag een nieuwe voorzitter en dat is niet onopgemerkt gebleven. Eén van Europa's meest besproken regeringsleiders, Silvio Berlusconi, zal de komende zes maanden aan het hoofd staan van de Europese Unie.

Berlusconi verraste woensdag vriend en vijand door bij de presentatie van zijn plannen in het Europees Parlement de Duitse sociaal-democraat Martin Schulz zonder blikken of blozen te verwijten dat hij geschikt was om de rol van kampbewaker te vervullen in een Italiaanse film over Duitse concentratiekampen. Schulz zou 'perfect zijn voor deze rol'. Toen hem werd gevraagd zijn woorden terug te noemen, gaf Berlusconi aan zijn uitspraak 'ironisch' bedoeld te hebben en geenszins van plan te zijn zijn excuses aan te bieden.

Voorts sprak de Italiaanse premier in zijn toespraak over Europarlementariërs als 'toeristen van de democratie'. Later op de dag noemde hij alle Europese journalisten 'communisten'. Met deze uitspraken geeft Berlusconi aan geen enkel respect te hebben voor de parlementaire democratie. Zeer schokkend voor een premier die een half jaar lang aan het hoofd zal staan van de Europese Unie die universele waarden als 'respect voor democratie' en de 'rechtsstaat' hoog in het vaandel heeft staan en daar zelfs haar nieuwe leden op afrekent. De partij van Silvio Berlusconi, Forza Italia, is lid van dezelfde politieke fractie in het Europese parlement als regeringspartij CDA. Reeds eerder heb ik getwijfeld aan de wenselijkheid van deze samenwerking. Nu lijkt me toch echt het moment daar voor het CDA om definitief te breken met haar Italiaanse zusterpartij.

Ik ben ervan overtuigd dat het CDA de fundamentele democratische waarden met mij deelt en daarmee verschillende standpunten van Forza Italia niet ondersteunt.Maar tot nu toe heeft zij nog nooit actie ondernomen tegen het zwarte schaap binnen haar fractie. Terwijl men toch al in 2000 even recht op moet zijn gaan zitten toen de partij tegen het Europees Handvest van de Grondrechten stemde. Coalitiepartij Liga Noord vergeleek toen het document, inmiddels opgenomen in de Europese ontwerpgrondwet, met stalinistische praktijken. Ook liet de Europese Volks Partij, de fractie van CDA en Forza Italia, tot nu toe na het Europees AntiracismeHandvest te ondertekenen dat politieke partijen gebiedt zich te onthouden van samenwerking met partijen die aanzetten tot racisme.

Sinds zijn aantreden als regeringsleider is het opzienbarende gedrag van Berlusconi in Europa niets nieuws onder de zon. In 2001 op de top van Laken veroorzaakte de Italiaan een ordinaire ruzie over de locatie van het Europees agentschap voor Voedselveiligheid, dat hij graag gevestigd had willen hebben in Italië. En nog dit jaar zorgde de Italianen voor grote ergernis in de Ministerraad door hun akkoord met een zwaarbevochten compromis over spaarbelasting te koppelen aan een geschil van Italië met de Europese Commissie over de overschrijding van melkquota.

Vlak voor de start van dit voorzitterschap werd al gretig olie op het vuur gegooid door Berlusconi en zijn ministers. Zo kondigde de superminister van Financiën, Guliano Tremonti, eerdaags aan het omstreden Groei en Stabiliteitspact,dat hij 'huichelachtig' noemde', te willen herschrijven. De leider van de Liga Noord, Bossi, stelde onlangs voor om illegale immigranten die de Italiaanse kust naderen met kanonnen te beschieten. Berlusconi ziet er wel iets in om Rusland en Israël toe te laten treden tot de Europese Unie. Bovendien heeft Berlusconi zelf veel argwaan opgewekt door zichzelf in Italië 'boven de wet te plaatsen'. In een record tempo werd onlangs een wet door het parlement gejaagd die de president en de vier andere hoogste ambtsdragers van het land juridische onschendbaarheid verleent tijdens hun mandaat.

De angst dat Italië haar voorzitterschap ziet als een voorzetting van haar eigen nationale politiek is groot. Het optreden in het Europees Parlement woensdag bewees nog eens dat Berlusconi niet van plan is te spreken vanuit een Europees belang maar dat hij zichzelf steeds blijft zien als leider van Forza Italia. Zoals hij de binnenlandse Italiaanse politiek beschouwt als een persoonlijke speeltuin waarbinnen zijn 'eigen' media de dienst uitmaken, zo is ook de Europese Unie slechts een verlengstuk van zijn eigen belangen. Het is duidelijk dat wanneer hij in een parlementair debat stevig wordt aangepakt, er een démasqué optreedt en zijn antidemocratisch karakter zichtbaar wordt. Helaas heeft de EVP, waar het CDA lid van is, als enige Europese politieke groepering niet om de excuses van Berlusconi aan het Europees Parlement gevraagd.

We kunnen ons in Europa immers niet veroorloven dat onze gedeelde normen en waarden als de rechtsstaat en democratische beginselen onder druk worden gezet door een misplaatste clown. Het is nu toch wel een beslissend keerpunt voor het CDA om definitief afstand te nemen van Berlusconi en zijn Forza Italia.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden