nieuws politiek

CDA-leider Sybrand Buma: basisbaan met extraatje om mensen uit de bijstand te lokken

In navolging van de VVD werkt ook regeringspartij CDA aan een nieuwe partijvisie op de bijstand. Wie in ruil voor een bijstandsuitkering 20 uur per week aan de slag gaat in een ‘basisbaan’, krijgt volgens het CDA-plan 15 procent meer uitbetaald dan de bijstandsuitkering. Partijleider Buma hoopt zo meer mensen uit de ‘gevangenis van de bijstand’ te lokken, zegt hij in een interview met het AD. Coalitiepartner D66 ziet bezwaren. 

CDA-voorman Sybrand Buma. Beeld ANP - Piroschka van de Wous

Buma’s plan past naadloos in de aanhoudende pogingen van de landelijke politiek om meer grip te krijgen op de uitvoering van de bijstandsregeling, die sinds 2004 in handen is van de gemeenten. Opeenvolgende kabinetten lieten sindsdien hun oog vallen op het deel van de 435 duizend bijstandsgerechtigden dat te boek staat als ‘moeilijk bemiddelbaar’: mensen die langdurig afhankelijk zijn van een bijstandsuitkering.

Teneinde hen aan het werk te krijgen, voerde het vorige kabinet de tegenprestatie in. In ruil voor hun uitkering moeten mensen een ‘maatschappelijk nuttige activiteit’ verrichten. Dat mag geen werk zijn waar zij normaal gesproken voor zouden worden betaald. Als de bijstandsgerechtigde niet aan de verplichting voldoet, kan de uitkering worden gekort. Ook staat sindsdien in de wet dat bijstandsgerechtigden de Nederlandse taal machtig moeten zijn of pogingen moeten doen om die te leren.

Gemeenten worstelen echter met die eisen. Uit evaluaties blijkt keer op keer dat gemeenten op grote schaal de taaleis en de tegenprestatie negeren. Zij vinden in veel gevallen dat de eisen niet binnen het gemeentelijke beleid passen of zien te grote praktische bezwaren: het blijkt vaak lastig om passende tegenprestaties te vinden, werkgevers zitten doorgaans niet op deze groep werknemers te wachten. Het kabinet dreigde gemeenten onlangs nog met een korting op het budget voor de bijstand als zij de wet niet stringenter gaan uitvoeren.

Buma stelt nu voor de tegenprestatie aantrekkelijker te maken met een hogere beloning: 85 procent van het minimumloon voor wie 20 uur werk per week aan het werk gaat. Dat is 15 procent meer dan de huidige bijstandsuitkering. Samen zouden de overheid en het bedrijfsleven moeten zorgen voor voldoende geschikte functies.

Variatie op VVD-voorstel

Met dat plan varieert Buma op het vorig jaar gelanceerde voorstel van coalitiepartner VVD. Die wil de bijstandsuitkering verlagen voor wie geen tegenprestatie levert. Iedereen zou standaard een lagere uitkering moeten krijgen. Alleen mensen die zich nuttig maken, kunnen er daarna een verhoging bij krijgen.

Voor beide plannen geldt dat ze niet zijn bedoeld om het huidige kabinetsbeleid aan te passen, maar voor aanvulling van het eigen verkiezingsprogramma en om in te brengen in een volgende kabinetsformatie. Het CDA-plan vertoont overeenkomsten met de ‘Melkertbanen’ uit de jaren negentig van de vorige eeuw. Die gesubsidieerde banen waren ook bedoeld om mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt aan de slag te krijgen. Velen gingen aan de slag als conciërge, stadswacht of thuiszorgmedewerker. Het systeem werd in 2004 onder aanvoering van het CDA weer afgeschaft, omdat mensen nauwelijks doorstroomden naar reguliere banen. 

Coalitiepartner D66 reageert niet enthousiast op het jongste CDA-plan. De Democraten vrezen dat er ‘hele sectoren’ ontstaan waar mensen werken met salarissen onder het minimumloon. ‘Volwaardig werk als conciërge op een school moet ook volwaardig betaald worden', aldus Tweede Kamerlid Rens Ramaekers. Hij deelt wel de ambitie om mensen uit de bijstand te lokken met extra verdiensten. ‘Wat ons betreft wordt bijverdienen in de bijstand makkelijker, als opmaat naar een echte baan met een volwaardig salaris.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden