Nieuws Wopke Hoekstra

CDA-kroonprins Hoekstra treedt met rechts geluid in Buma’s voetsporen

Wopke Hoekstra heeft maandagavond duidelijk gemaakt wat men van hem kan verwachten als het CDA hem tot partijleider kiest. De minister van Financiën positioneert zich met zijn HJ Schoo-lezing op de rechtervleugel van zijn partij. 

Wopke Hoekstra gaf maandagavond zijn HJ Schoo-lezing. Beeld ANP

Net als oud-leider Sybrand Buma spreekt Hoekstra zich uit vóór een strenger immigratie- en integratiebeleid en tegen het ‘cultuurrelativisme’ dat volgens Hoekstra de Nederlandse ‘waarden’ en ‘identiteit’ bedreigt.

Hoekstra’s uiteenzetting borduurt naadloos voort op Buma’s geruchtmakende Schoo-lezing van twee jaar geleden. De toenmalig CDA-leider pleitte daarin voor een herwaardering van de Nederlandse tradities en cultuur en stelde dat de ‘gewone Nederlander’ in de steek is gelaten door de elite. Ook waarschuwde Buma voor een hoge immigratie uit moslimlanden.

In Hoekstra’s verhaal komt het woord islam niet voor. Wel vertelt hij over het bezoek van een allochtoon echtpaar aan de huisartsenpraktijk van zijn vrouw. De echtgenote is de patiënt, maar haar slecht Nederlands sprekende man doet namens zijn vrouw het woord en weigert de vrouwelijke arts een hand te geven. De aspirant-CDA-leider: ‘Het voorrecht Nederlanders te worden leidt te vaak niet tot de inspanningen en resultaten die de samenleving redelijkerwijs van nieuwkomers mag verwachten.’

In de mode

Kakelvers is zijn boodschap niet. Op het Binnenhof is het al een tijdje in de mode om voor de beknelde middenklasse op te komen. Onder andere PvdA, VVD en CDA profileren zich als kampioenen van deze doelgroep. Vanuit electoraal oogpunt is dat verstandig, want vrijwel alle Nederlanders (ongeacht hun inkomen) voelen zich lid van de middenklasse. Dat woord ligt Hoekstra maandag in de mond bestorven; het komt 14 keer in zijn lezing voor.

Ook Hoekstra’s immigratieboodschap is niets nieuws onder de zon. Zelfs politici aan linkerzijde vinden tegenwoordig dat immigranten hun best moeten doen om zich aan te passen aan de Nederlandse samenleving. Sterker nog: een streng immigratiebeleid is al jaren staand beleid. Hoekstra’s verhaal lijkt niet alleen sprekend op dat van Buma uit 2017, maar vertoont ook opvallende gelijkenissen met het discussiestuk dat de fractievoorzitter van de VVD, Klaas Dijkhoff, in april produceerde.

Hoekstra in zijn Schoo-lezing: ‘We mogen meer wederkerigheid van elkaar verlangen.’ (…) ‘Laten wij onderzoeken wat ons 21ste-eeuwse antwoord is op die befaamde vraag van president John F. Kennedy: ‘Ask not what your country can do for you, ask what you can do for your country’. Klaas Dijkhoff in zijn discussiestuk: ‘In het ideale geval zou iedereen spontaan vragen wat hij of zij voor de samenleving kan doen in plaats van wat de samenleving voor hem of haar kan doen. Daarbij staat wederkerigheid centraal.’

Thierry Baudet-achtig

Hier en daar klinkt Hoekstra een beetje Thierry Baudet-achtig, bijvoorbeeld als hij zegt: ‘onze culturele identiteit, omgangsvormen, waarden en normen wortelen in de Klassieke Oudheid, het christendom en de Verlichting, en maken dat vrijheid, gelijkwaardigheid en de democratische rechtstaat vandaag de dag onze meest fundamentele verworvenheden zijn.’ Uitgezonderd de verwijzing naar de Verlichting, een intellectuele stroming die Baudet verafschuwt, had de FvD-leider het gezegd kunnen hebben. Ook zegt Hoekstra: ‘onze identiteit en cultuur worden nog altijd weggerelativeerd’ om vervolgens immigratie-criticus Paul Scheffer te citeren.

Hoekstra’s betoog is vooral interessant vanwege de aanstaande leiderschapsstrijd in het CDA. Mocht Hoekstra zich inderdaad opwerpen als kandidaat-opvolger van Sybrand Buma, en vicepremier Hugo de Jonge doet dat ook, dan hebben de CDA-leden in elk geval iets te kiezen. De Jonge zei vlak voor het weekend namelijk dat het CDA nooit met Forum voor Democratie in een coalitie moet stappen. Hoekstra heeft niet gezegd dat hij dat scenario wél ziet zitten, maar laat nu toch een rechtser geluid horen dan De Jonge.

De minister van Volksgezondheid hield vorige week óók een lezing, waarin hij zich uitsprak tegen ‘het neoliberale mensbeeld en het ongebreidelde marktdenken’. ‘Ik wil dat de mensen weten dat de overheid er voor hen is, een beschermende overheid.’ De Jonge vindt dat de marktwerking in de zorg is doorgeschoten, terwijl Hoekstra juist waarschuwt voor de snel oplopende kosten van de gezondheidszorg en de sociale zekerheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden