NieuwsNoord-Brabant

CDA gaat in Brabant samenwerken met Forum, ondanks verdeeldheid onder leden

Ondanks grote verdeeldheid in de eigen partij gaat het CDA samenwerken met Forum voor Democratie in het nieuwe provinciebestuur van Noord-Brabant. Na een peiling onder Brabantse partijleden gaf de CDA-statenfractie gisteren het groene licht voor de omstreden samenwerking. 

Komende donderdag worden het  bestuursakkoord én de kandidaat-gedeputeerden van VVD, Forum, CDA en Lokaal Brabant gepresenteerd. 

Zomer 2017: belangstellenden op het plein voor het provinciehuis tijdens het debat van de Provinciale Staten van Noord-Brabant over de plannen om de veehouderij in de provincie sneller te verduurzamen. Beeld ANP

Uit de peiling blijkt dat een meerderheid (56 procent)  samenwerking met Forum acceptabel vindt. Maar de verdeeldheid is groot, want 44 procent ziet die stap niet of helemaal niet zitten.

De leden kregen stellingen voorgelegd waarover ze een oordeel konden geven met een score van 1 tot 10. Een grote meerderheid koos daarbij voor het meest uitgesproken cijfer van 1 of 10, wat de verdeeldheid in de klassieke middenpartij nog eens extra accentueert. Zo vulden 247 CDA’ers het laagste cijfer 1 in bij de stelling over samenwerking met Forum, terwijl 219 andere partijleden juist het hoogste cijfer 10 noteerden.

‘Rug recht’

Veelgemaakte opmerkingen van de tegenstanders waren: uitgangspunten van beide partijen zijn onverenigbaar, leer van het verleden (2012, PVV), landelijke voorman is onbetrouwbaar. De voorstanders merkten vaak op: rug recht houden, we zijn toe aan vernieuwing, uitsluiten van partijen past niet bij onze uitgangspunten.

De afgelopen maanden klonk heftige kritiek van CDA’ers van binnen en buiten de provincie op het opnieuw in zee gaan met een rechts-populistische partij. Want de trauma’s van het minderheidskabinet-Rutte I van VVD en CDA met gedoogsteun van de PVV (dat in 2012 klapte) zijn nog nauwelijks verwerkt.

Afgelopen weekend waarschuwden prominente oud-ministers en oud-provinciebestuurders van het CDA om er niet opnieuw in te trappen. ‘Het avontuur dat we aangaan, kan alleen maar desastreus aflopen en holt de provincie van binnenuit volledig uit’, schreven ze. ‘Doe het niet, doe het niet!’ 

Randvoorwaarden

Volgens het Brabantse partijbestuur komt uit de ledenraadpleging naar voren dat een meerderheid  samenwerking met Forum acceptabel vindt ‘waarbij de inhoud van het coalitieakkoord zwaar telt’. Maar ook blijkt dat er onder een deel van de CDA-achterban ‘wantrouwen bestaat richting FvD, waaronder de grondbeginselen en uitspraken van de landelijke voorman van deze partij’.

Daarom adviseerde het Brabantse partijbestuur aan de Statenfractie om ‘alléén samen te werken als de inhoud van het coalitieakkoord en de kandidaat-gedeputeerden staan als een huis’. Ook onderstreepte afdelingsvoorzitter Inge van Dijk het belang voor een voortdurende dialoog met de leden. Fractievoorzitter Ankie de Hoon beloofde die adviezen een op een op te volgen: ‘De randvoorwaarden zijn helder en we zijn ons bewust van de zorgen die leven bij een deel van de achterban.’

Het CDA stapte eind vorig jaar onder druk van felle boerenprotesten uit de coalitie met VVD, D66, GroenLinks en PvdA. Na een extern onderzoek bleek de vorming van een nieuw provinciebestuur, zowel over links als over rechts, een hels karwei vol obstakels. Uiteindelijk besloot de grootste partij (VVD) toch maar onderhandelingen te beginnen met Forum en CDA, waarbij later nog een regionale partij aansloot.

Middencoalitie

Donderdag probeerden zowel D66 als GroenLinks de christen-democraten nog op andere gedachten te brengen. D66 deed een laatste aanbod aan het CDA: ‘Er is een alternatief voor samenwerking met Forum!’ GroenLinks riep de christen-democraten op alsnog in gesprek te gaan over een breed gedragen middencoalitie: ‘Hoe kun je stabiel samenwerken met een partij die de rechtsstaat aanvalt, signalen in haar gelederen heeft van rechts-extremisme en antisemitisme, willens en wetens fake news verspreidt over minderheidsgroepen, klimaatprobleem en stikstofprobleem simpelweg ontkent, Nederland internationaal wil isoleren en andere partijen, zoals CDA en VVD, verwijt uit te zijn op de vernietiging van Nederland?’

Binnenkort weten we hoe goed de ruggengraat van het CDA is geheeld na de vorige aanslag. Columnist Sheila Sitalsing oordeelt bikkelhard over de ‘infantiele en sturende’ peiling.

De boeren lijken de grote winnaar te worden van de coalitie-onderhandelingen in Noord-Brabant. Vier vragen over de vorming van een bij voorbaat omstreden rechtse coalitie in de veerijkste provincie van het land.

Oude twisten laaien op nu het CDA in Brabant overweegt samen te werken met Forum voor Democratie. Een deel van de partij vindt dat een goed idee, de rest is mordicus tegen. ‘Het is heel pijnlijk dat we sinds 2010 zo weinig hebben geleerd.’

De veerijkste provincie van Nederland en voorloper bij het aanpakken van de stikstofproblematiek verkeert in een bestuurscrisis. Onoverbrugbare verschillen tussen de traditionele ‘boerenpartij’ CDA en de andere coalitiepartijen vormen de aanleiding.

Samenwerking met Forum leidt tot tweespalt binnen het CDA, zeker met het oog op de nationale verkiezingen. Paul Rüpp, voormalig provinciaal bestuurder namens het CDA en politicoloog Tom van der Meer geven hun kijk op de zaak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden