CDA'er Martijn van Helvert houdt elke week spreekuur in een brasserie

null Beeld
Beeld

Martijn van Helvert stond vijf jaar geleden nummer 13 op de CDA-lijst en zou zo goed als zeker Kamerlid worden. Mooi niet dus. Stemmenkanon Pieter Omtzigt denderde hem vanaf plek 39 voorbij. Twee jaar moest Van Helvert wachten voordat hij alsnog, tussentijds, naar de Kamer mocht.

Zodoende zitten we op de vroege maandagmorgen in brasserie Eigenwijs aan de Molenbeekweg, hartje Sittard. Hier houdt Van Helvert (38) sinds hij Kamerlid is elke week spreekuur. Iedereen is welkom, met of zonder afspraak, CDA'er of anderszins. Voor zover bekend is hij het enige Kamerlid dat dit doet. Wat in een tijd dat veelvuldig over kloven wordt gesproken, best verbazend mag worden genoemd.

De eerste bezoekers zijn alweer weg. Er was de eigenaar van een Sittardse kledingwinkel die overvallen werd door, zoals Van Helvert het noemt, 'een kansloze Marokkaanse jongere'. En die zich nu afvraagt hoe het met zo'n jongen verder moet: 'Stop hem in de bak, en hij komt er precies hetzelfde uit.' Dan was er een man van 58 jaar die zijn baan kwijtraakte. 'Ik heb een groot netwerk', zegt Van Helvert. 'Als ik wat zie, tip ik hem.'

null Beeld
Beeld

Even later komt Helga Schüler, een strijdbare dame van 69, door Van Helvert ingeleid als local hero van Sanderbout, een ooit voor mijnwerkersgezinnen gebouwde wijk. 'Veel beloften en weinig daden', zo vat ze de toestand samen. De school verdween, net als de winkels en de buurtbus; de pinautomaat is doorgaans leeg. En nu gaat alles er op de schop.

Drie jaar geleden, toen hij als kersvers Kamerlid voor het eerst met de trein naar Den Haag ging, deelde Van Helvert op Facebook alle afspraken van die week met zijn volgers: Schiphol, Rijkswaterstaat, topambtenaren, wat niet al. 'Da's mooi, jongetje', had Schüler gereageerd. 'Maar kom eerst eens in Sanderbout kijken.'

null Beeld
Beeld

Nooit gedacht dat-ie echt zou komen, zegt Schüler nadat ze is aangeschoven. Het CDA, dat waren voor haar de mensen die in Limburg altijd het geld verdeelden en zich niks aantrokken van de gewone mens: 'Allemaal dikkoppen.' Van Helvert kwam, en bleef komen. Het betaalde zich 15 maart uit: in Sanderbout, een PVV-wijk bij eerdere verkiezingen, ging hij van 3 naar 41 stemmen. Als Schüler nu de gemeente belt, vanwege asbest of parkeeroverlast, zeggen ze daar: O, dat is dat mevrouwtje dat met een CDA'er door de wijk heeft gelopen.

Geleidelijk wordt Limburgs de voertaal aan de spreekuurtafel. Fiddelers schuift aan, vroeger chauffeur van het Sittardse college, negentig geworden met twintig sigaartjes per dag. Voormalig geschiedenisleraar Robert Pernot is er, die uren maakte in het campagnehuis, hier even verderop - in de etalage staat een kartonnen Van Helvert nog steeds zijn kiezers te bedanken.

'In Sanderbout zie je de kloof', vindt Pernot. 'Die mensen horen alleen van de overheid als ze belasting of boetes moeten betalen. Allemaal negatief. Je moet als overheid laten zien wat je doet.' Alle problemen komen langs, zegt Van Helvert, onderwijl notities makend: drugsbeleid, woningcorporaties in krimpgebieden... 'Hier ervaar je de gevolgen van Haagse beslissingen.'

Het is niet dat hij hier dingen voor de mensen kan regelen, verzekert Van Helvert. Die tijd is voorbij. Wel kan hij zorgen dat de Limburgse stem tot in Den Haag reikt. Neem Sjötterie Sint Christina Stank Stief Sjaelberg - de schutters vuren al vele jaren hun kanon af bij een processie. Mag niet meer, overtreding van de wapenwet. Kijk, dan stelt Van Helvert dus wel Kamervragen.

Of neem de carnavalswagens die met halfvasten de Maas overgaan naar België, vanwege culturele uitwisseling. Dat moet nu over de provinciale weg, wat tweeënhalf uur kost. Terwijl het op zondagochtend via de snelweg in een kwartier gebeurd zou zijn. Pakt hij ook op. 'Prima dat ze in de Randstad een vloer vol pindakaas smeren. Maar dít is hier de cultuur.'

Van Helvert kreeg 19.106 voorkeurstemmen, genoeg om op eigen kracht in de Kamer te komen. Dat is typisch CDA. De 19 zetels, 15 maart gevierd als een overwinning, vormen het één na slechtste resultaat uit de partijgeschiedenis. Wat de partij wel op orde heeft, is regionale spreiding. Zes kandidaten kwamen op eigen kracht binnen - ter vergelijking, bij de VVD zijn dat er vier, bij de PVV twee.

Het Kamerlid, plechtig: 'De burger die hier komt, voelt zich gehoord.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden