CDA-congres: nog lange weg te gaan om vertrouwen te herstellen

Utrecht De huidige top van het CDA heeft nog een lange weg te gaan om het vertrouwen van de leden terug te winnen. Dat was de centrale boodschap die de leden zaterdag gaven op het najaarscongres van de partij.

Tijdens de bespreking van het rapport-Frissen, over de oorzaken van het verpletterende verlies van 9 juni waarbij de partij in zeteltal werd gehalveerd, maakte de ene na de andere spreker duidelijk zich zorgen te maken over de partijcultuur. Debat wordt verstikt door consensusdwang, de verschillende rollen in de partij lopen te veel door elkaar heen en de omgangsvormen deugen niet.


Tal van resoluties waarin werd opgeroepen tot vergaande hervormingen kregen massale steun, ook als ze door het partijbestuur waren afgeraden. Zo sprak het congres uit dat partijvoorzitters voortaan de intentie moeten hebben om hun termijn als voorzitter af te maken en niet tussentijds het kabinet in te gaan.


Die uitspraak was om meerdere redenen saillant. De commissie-Frissen voerde als een van de redenen van de malheur aan dat de partij in 2007 werd 'onhoofd' doordat alle belangrijke mensen, inclusief de toenmalige partijvoorzitter Marja van Bijsterveldt, het kabinet in verdwenen. Daardoor viel alle tegenspraak weg en werd het kabinet te veel leidend.


Maar na 9 juni trad Peter van Heeswijk af als voorzitter en nam Henk Bleker die post waar. Bleker leek zich tijdens de formatie van een rechts kabinet op te stellen als tegenspeler van de nieuwe sterke man Maxime Verhagen. Maar een paar weken later was diezelfde Bleker staatssecretaris op Landbouw, onder diezelfde Verhagen.


Léon Frissen zelf verwoordde zaterdag de ergernis van de leden over dergelijke ondoorzichtige rolverwisselingen. 'Ik heb tegen Bleker gezegd: dit kan dus niet.' Door de resolutie zo massaal te steunen lieten de leden weten er net zo over te denken.


Op voorstel van de CDA-jongeren worden kandidatenlijsten voortaan anders samengesteld. Er komt een mix van specialisten en kandidaten die worden geselecteerd via voorverkiezingen in de regio's.


Ten slotte gaf het congres lucht aan ernstige twijfels over de politieke koers. Een oproep van minister van Defensie Hans Hillen zaterdag in de Volkskrant om een meer conservatieve koers te gaan varen naar voorbeeld van de Duitse CDU/CSU, viel slecht.


Veel CDA-leden, vanouds wat linkser en progressiever georiënteerd dan fractie en kiezers, ervoeren de oproep als vloeken in de kerk. Een van de sprekers riep het partijbestuur op afstand te nemen van de uitlatingen van Hillen. Zover kwam het niet. Maar in de wandelgangen lieten ook tal van prominente CDA'ers weten niets te zien in conservatisme als leidraad.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden