CDA bijna rijp voor regeren over links

Na enkele weken van omtrekkende bewegingen bij informateur Hoekstra en inleidende beschietingen in de Tweede Kamer wordt het deze week menens bij de kabinetsformatie....

Zondag maande werkgeversvoorzitter Wientjes in Buitenhof de politieke leiders tot spoed. ‘We hebben een regering nodig, niet eindeloos geruzie in Den Haag.’ Maar daarvan zijn de drie partijleiders reeds doordrongen. Ze voelen tijdsdruk, omdat de demissionaire regering politiek vleugellam is geraakt na de asielzoekerscrisis.

Het geharrewar tussen kabinet en Kamer van de afgelopen weken mag Wientjes het schaamrood op de kaken hebben gejaagd, voor de formatie blijkt het juist een stimulans te zijn. Balkenende en zijn partij hebben nu echt afscheid moeten nemen van de VVD. De premier heeft de nieuwe politieke meerderheid in de Kamer symbolisch erkend, gekozen voor de PvdA en daarmee de basis gelegd voor een centrum-links kabinet.

Bij het CDA, in eerste plaats een pragmatische bestuurderspartij, heerst hierover weinig wrok. Nu is het zaak de PvdA het hof te maken. Verraste sociaal-democratische Kamerleden worden dezer dagen plots uitgenodigd voor lunches en andere aangename gesprekken met hun CDA-collega’s.

Volgens sommige CDA’ers is hun partij na alle VVD-achtige maatregelen wel toe aan een keer regeren over links. In het verkiezingsprogramma was de partij niet voor niets al overgegaan van ingrijpende hervormingen naar ‘investeringen’, een term die ze bij de PvdA ook graag gebruiken voor extra uitgaven.

De PvdA heeft de draai van Balkenende erkend door in de Kamer niet in te hakken op de staatsrechtelijk dubieuze oplossing waarmee deze de crisis rond minister Verdonk oploste. Wouter Bos zal zich bovendien vanaf nu inhouden en niet nog een keer de ‘linkse meerderheid verzilveren’ om de afschaffing van de no claim-korting en dergelijke door te drukken.

Balkenende en Bos hebben geleerd van het debacle in 2003, toen ze maandenlang onderhandelden en uiteindelijk verbitterd uit elkaar gingen. Zo beginnen ze nu meteen met de heikelste punten, die ze toen voor zich uit schoven. De PvdA is beter voorbereid dan in 2003, toen ze onverwacht deelnam aan de formatie. Toen stelden wisselende onderhandelaars steeds nieuwe eisen, nu bestaat het onderhandelingsteam uitsluitend uit Wouter Bos en diens vertrouweling, het Kamerlid Jacques Tichelaar. Voor het CDA zitten Balkenende en tweede man Maxime Verhagen aan de formatietafel.

Anders dan in 2003 heeft het CDA geen alternatief voor samenwerking met de PvdA, afgezien van een onwenselijk geacht minderheidskabinet. Wouter Bos heeft wel heel wat noten op zijn zang. Om geen open flank te bieden aan de SP moet hij ‘linkse’ punten scoren bij de formatie. ChristenUnie-leider André Rouvoet krijgt de komende weken ampel gelegenheid om te tonen of hij ook kwaliteiten als bemiddelaar bezit. Dat het lastig gaat worden, beaamt hij net zo goed als Bos en Balkenende.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden