Cd Recensies

Klassiek: Bach ****

Bach: motetten. Collegium Vocale Gent o.l.v. Philippe Herreweghe


Phi


Hoe heeft een bezielde Leipzigse predikant in de eerste helft van de 18de eeuw geprobeerd zijn kerkgangers te overtuigen en te ontroeren? Met die vraag in het achterhoofd heeft Philippe Herreweghe de zes motetten van Bach voorgelegd aan zijn veelgeprezen Collegium Vocale Gent.


De dominee die uit hun kelen opstijgt, is licht van timbre en welsprekend, maar geen liefhebber van theater. Daarin bespeur je de hand van Philippe Herreweghe, de dirigent die in het cd-boekje moppert op collega's die het bij de motetten zoeken in 'niet-idiomatische expressie' en 'gratuit-muzikanteske ritmiek'.


Herreweghes Bach is gemaakt van fonkelend kristal, met hier een beheerste krul en daar een fijnzinnig gegraveerd lijntje. Bach mocht willen dat hij Jesu, meine Freude zo volmaakt had gehoord. Het Angelsaksische accentje in sommige klinkers had hij Herreweghes Britse gastzangers vermoedelijk snel vergeven.


Klassiek: Danielle de Niese ***

Danielle de Niese: Beauty of the Baroque. Monteverdi, Bach, Händel e.a.


Decca


Wat zal Danielle de Niese hebben genoten. Voor de foto's van haar cd Beauty of the Baroque mocht de Amerikaanse sopraan liefst vijf prinsessenjurken aantrekken.


Ook met haar keuze uit het barokrepertoire wekt ze de indruk dat een droom uitkwam. Dowland en Monteverdi, Purcell, Händel en Bach: De Niese rijgt hun liederen en aria's als parels aan elkaar.


Haar stem kent fraaie buigingen en voorname resonanties. Maar sommige accessoires zitten er niet op, zoals variatie in vibrato, reliëf in lettergrepen en de explosieve potentie van een medeklinker. Gevolg: De Niese blijft haken aan de buitenkant van de teksten die ze zingt.


Het barokke Esperanto van The English Concert en dirigent Harry Bickett laat de cd evenmin ontvlammen. Ook de bijdragen van countertenor Andreas Scholl vallen op door onopvallendheid.


Klassiek: Josquin ***

Josquin: Instrumentale muziek. Ensemble Leones o.l.v. Marc Lewon


Christophorus


Achter de zelden gehoorde missen, motetten en chansons van Renaissancecomponist Josquin Desprez gaat instrumentale muziek verborgen die je nog veel zeldener hoort. De Duitse vedelaar en luitspeler Marc Lewon vond dat zonde en wierp zich met zijn Ensemble Leones op de instrumentale kant van Josquin. Hoewel, instrumentaal. Vaak is een van de partijen toch stiekem weer ontleend aan een straatlied of chanson.


Op viool, gamba, harp, cornetto en gittern (een embryonale gitaar) musiceert het ensemble zich er enthousiast maar ook braaf doorheen. De cd-première van een nieuwe Arvo Pärt zit intussen goed verstopt. Sei gelobt, du Baum is Pärts onverwisselbare lofzang op een boomstronk uit het jaar 317 voor Christus, die werd opgegraven in een Zwitserse wijngaard. Dit oude hout leverde het bovenblad voor een nieuwe gittern en viool.


Jazz: Sigbjørn Apeland ****

Sigbjørn Apeland: Glossolalia


Hubro/Challenge Records


Allemachtig, wat een intens dik half uur brengt de Sigbjørn Apeland tijdens deze ode aan het Noorse harmonium. Alle facetten van dit instrument, ook wel traporgel genoemd, laat de etnomusicoloog op integere en bekwame wijze horen. De combinatie van Noorse folk en kerkelijke muziek, geheel geïmproviseerd, bezorgt je vanaf de eerste seconde kippenvel die na de laatste noot nog een tijdje aanblijft.


Apeland hoorde het instrument vroeger veel vanuit huis, maar richtte zich professioneel op het kerkorgel. Hij herontdekte het bijna vergeten harmonium een aantal jaar terug. Na veel spelen met folk- en elektronicamuzikanten, vormt Glossolalia zijn solo-debuut.


Een gebrekkig instrument, zo lijkt het, met zijn bijkomende kraakjes en klikjes van de pedalen en toetsen. Maar door deze geluiden in het totaalgeluid te betrekken ontstaat een fabelachtige sfeer die droevig, dramatisch én sereen kleurt. De aanhoudende, golvende resonanties, donkere bastonen en vooral de gelaagdheid, ze klinken betoverend mooi. Uitgegeven door het fraaie Noorse label Hubro, dat sinds kort door het Nederlandse Challenge Records wordt gedistribueerd.


Wereldmuziek Kepera Trio & Yoram Lachish ****

Kepera Trio & Yoram Lachish: Levantasy


Kepera/Challenge


Oké, die hobo is natuurlijk een buitenbeentje in de geïmproviseerde muziek, maar verder lijkt alles hier sprekend op een pianotrio zoals dat al decennia gangbaar is in de jazz. Bovendien zijn de muzikanten (Rembrandt Frerichs, Tony Overwater en Vinsent Planjer) onder jazzliefhebbers goede bekenden. Toch is de muziek op Levantasy van een andere orde. Zeker, er wordt volop geïmproviseerd, maar dan volgens de principes van de Arabische maqam en de Perzische dastgah, toonsystemen met een andere structuur dan de westerse.


Samen met de Israëlische hoboïst Yoram Lachish produceert het Kepera Trio lyrische en melodieuze muziek die ondanks oppervlakkige gelijkenis met jazz en zelfs klassiek ten diepste oosters is en toch toegankelijk voor ongeoefende westerse oren, ook als Lachish de Turkse zurna of de Indiase shehnai ter hand neemt, net als de hobo dubbelriet blaasinstrumenten, maar met een minder gestroomlijnd timbre.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.