CBS: geen tekenen dat Nederlandse economie wordt 'kapotbezuinigd'

De lastenverzwaringen van de afgelopen jaren hebben tot 2013 slechts beperkt negatief effect gehad op de economie. Debet aan de krimp zijn vooral de terugvallende consumptie en de afnemende bedrijfsinvesteringen. Dat zei hoofdeconoom van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) Pieter Hein van Mulligen maandag tijdens een persconferentie over de economie in 2012.

Hoofdeconoom van het CBS Peter Hein van Mulligen (links).Beeld anp

Van Mulligen, die sprak over de Nederlandse economie in 2012, wees expliciet de suggestie van de hand dat bezuinigingen en lastenverzwaringen de economie hebben beschadigd. Als open economie moet Nederland het vooral hebben van het aantrekken van de export, aldus de CBS-econoom. De Nederlandse economie kromp in 2012 met 1,2 procent en de consumptie daalde zelfs met 1,6 procent.

Volgens Van Mulligen is het niet met cijfers te staven dat de economie zou worden 'kapotbezuinigd', zoals het kabinet wordt verweten door onder meer PVV-leider Geert Wilders. Van Mulligen wees erop dat Nederland weliswaar last heeft van een daling van het besteedbaar inkomen, maar dat dit vooral komt door dalende bedrijfsinvesteringen, een stagnerende bouw en de dalende consumptie, aangezwengeld door de crisis op de woningmarkt. 'De tegenvallende economische groei heeft meer te maken met die langlopende ontwikkelingen dan met lastenverzwaringen van de laatste één, twee jaar', aldus de hoofdeconoom.

Volgens Van Mulligen werden de effecten van lastenverzwaringen voor het eerst in 2012 voelbaar, bijvoorbeeld door de verhoging van het eigen risico in de zorg en de stijging van de btw. De lastenverzwaringen hadden weliswaar 'zeker effect' op het besteedbaar inkomen, maar 'als die maatregelen er niet waren geweest, was er nog geen economische groei geweest', aldus Van Mulligen. Voor 2012 was er niet of nauwelijks sprake van gevoelde lastenverzwaringen, aldus de rekenmeester. 'De crisis is al vijf jaar aan de gang; de eerste klap zat 'm in de dalende export. Daarna kwam de consumptiekrimp, met name veroorzaakt door de inzakkende woningmarkt. En veeg ook niet het effect van de toenemende werkloosheid weg.'

Het CBS-rapport 'De Nederlandse economie 2012' werd maandag in Den Haag gepresenteerd.Beeld anp

Zorgen van consumenten
Het CBS vergeleek de economie van Nederland met die van Duitsland en België. Opvallend is dat de consumptie in de buurlanden steeg, maar in Nederland fors daalde. In de periode na het uitbreken van de kredietcrisis, van 2008 tot en met 2012, daalde de consumptie van huishoudens met 4,4 procent. In dezelfde periode groeide deze in België met 3,2 procent en in Duitsland met 4,3 procent.

De oorzaken zijn volgens het CBS duidelijk: het besteedbaar inkomen daalde hier fors (3,8 procent) en de zorgen van consumenten over hun financiële toekomst namen toe. De crisis op de woningmarkt speelt ook een grote rol. Veel mensen met een hypotheek staan 'onder water', de waarde van hun huis is tot onder de waarde van hun hypotheek gedaald. Verkopen zou dus een restschuld opleveren. Het gevolg is dat de handel op de woningmarkt vrijwel stilligt en huizen nog steeds in waarde dalen. De woningverkoop halveerde in 2009 ten opzichte van het jaar daarvoor (waarin de crisis uitbrak). Topambtenaar Manon Leijten van het ministerie van Financiën rekende uit dat in één van de crisisjaren het verlies van consumptie voor de helft het gevolg was van de ingezonken woningmarkt.

Uit de analyse bleek ook dat Nederland maar beperkt meelift met de toenemende Duitse export naar opkomende economieën, zoals China.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden