Catwalkclichés

Films over mode werken altijd toe naar 'de show'. Ook twee nieuwe modedocumentaires ontkomen niet aan dat cliché. Maar is dat wel zo erg? Het levert immers geweldige beelden op.

DOOR BREGJE LAMPE

Natuurlijk, de ene modedocumentaire is de andere niet. De klassieker Signé Chanel (2005) heeft meer aandacht voor de mensen die de kleren in elkaar zetten - denk aan beelden van het kromgetrokken vrouwtje dat de biesjes voor de Chaneljasjes maakt - dan Lagerfeld Confidential (2007), waarin de ontwerper met het grijze staartje de ene na de andere oneliner opvoert.

Toch zijn de overeenkomsten groter dan de verschillen. Dat ligt aan de spanningsboog: in bijna alle modedocumentaires wordt naar de presentatie van een nieuwe collectie toegewerkt. Zo gaat het eerste deel van The Director, het portret van Frida Giannini, creatief directeur van Gucci, over de totstandkoming van de mannenmodeshow voor de winter van 2012-2013. Ook in Norah Noh, over de 84-jarige Zuid-Koreaanse variant op Coco Chanel, gaat het over de aanloop naar de modeshow die een kroon op haar carrière als eigenzinnige en onafhankelijke modeontwerper moet zetten. Eerder al werd in The September Issue (2009), de veelgeprezen documentaire over het Amerikaanse modeblad Vogue, een vergelijkbare spanningsboog gehanteerd.

Dat in beeld brengen van de aanloop naar een nieuwe collectie, of een nieuw nummer van een tijdschrift, is een logische keuze. Het levert gegarandeerd de nodige ruzies, een paar semifilosofische oneliners, genoeg drama en flitsende backstagebeelden op. Zenuwachtige modellen die tijdens de generale repetitie hun looppas oefenen? Check. Hysterische visagisten en kappers die snel nog wat aan make-up en haar veranderen? Check. De neurotische ontwerper die zijn personeel afsnauwt omdat de zomen slordig gestikt zijn? De glimmende pailletten die op het laatste moment van een jurk afvallen? De nerveuze persoonlijke assistent die altijd aan de telefoon zit? Check, check, check.

Het zijn allemaal clichés. Maar ze geven een amusant beeld van de decadentie en de spanning in de modewereld. Bovendien: wat moet een documentairemaker anders? Buiten de kleren en de modellen op de catwalk, die ieder seizoen veranderen, voltrekken de modeseizoenen zich volgens een vast patroon. En de show zelf duurt gemiddeld een kwartiertje.

Omdat aan routine weinig eer te behalen valt, zetten de meeste documentairemakers in op een excessief beeld. De hoofdpersoon is als het even kan - en in de mode kan veel - een excentriekeling met een te grote zonnebril, een gekke hoed of iets anders dat de aandacht trekt. Niemand kijkt immers naar een modedocumentaire om Kalverstraatmode te zien. Norah Noh is een jongensachtige oude vrouw die op haar 84ste nog steeds valse wimpers draagt. De Italiaanse modeontwerper Valentino wordt in Valentino, the last emperor (2008) vermakelijk neergezet als een ijdel type dat zijn vijf hondjes net zo heeft gestyled als zijn eigen kapsel.

In The eye has to travel (2012) portretteert haar aangetrouwde kleindochter Lisa Immordino Vreeland de voormalig hoofdredacteur van Vogue als een flamboyante verschijning met een doorrookte stem, die niets zo verwerpelijk vindt als middelmatigheid. De trailer van Mademoiselle C, de documentaire over Carine Roitfeld die binnenkort verschijnt, onderstreept het beeld van een stijlvolle en drukbezette Parisienne in designerkleding, met drie mobiele telefoons op zak. En Because we're worth it (2005), over Viktor & Rolf, borduurt voort op het zorgvuldig opgebouwde imago van een eigenzinnige tweeling, die in gelijke tred lopen en soms samen op één bureaustoel kruipen.

Het zijn bijna allemaal karikaturen, maar ze liggen niet eens zo ver bezijden de waarheid. Want de modewereld ís decadent, glamoureus en hysterisch. Dat is leuk om naar te kijken. Hoewel meer aandacht voor de achterkant van de industrie - de arbeiders in lagelonenlanden die de kleren maken - ook prachtige verhalen zou opleveren. Maar de modewereld vent liever het clichébeeld van de catwalk en de designer uit dan dat ze inzicht geeft in het productieproces.

The Director (Christina Voros, 2013, 95 min.) is vanaf 22/11 zes keer te zien; Norah Noh (Sung-hee Kim, 2013, 93 min.) is vanaf 21/11 zes keer te zien.

Frida & Norah

Twee keer wordt in The Director, het portret van Frida Giannini, creatief directeur van Gucci, Giannini gefilmd in opvallende situaties. Eén keer terwijl ze over de markt loopt in Shanghai en praat over het belang van de Aziatische markt. Een tweede keer terwijl ze uitgebreid kookt voor haar ouders - ze doet niets liever, zegt ze. Norah Noh geeft en passant een beeld van de emancipatie in Zuid-Korea, want de gescheiden Zuid-Koreaanse ontwerpster (84) was voor haar tijd ongewoon onafhankelijk en ontwierp nadrukkelijk voor werkende vrouwen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden